پێوانەکان و خێرایی پاس

پاس ئامرازێکی گەورەیە کە دەبێت لەسەر هەمان ڕێگاکانی ئۆتۆمبێلی سەرنشین بڕوات. بۆیە یاسا هەن دەربارەی ئەوەی چەند گەورە دەتوانێت بێت و چەند خێرا دەتوانێت لێی بخوڕدرێت. جگە لەوەش یاساکانی خێرایی پەیوەندییان بە سەلامەتیی سەرنشینانەوە هەیە: پاسێک کە هەمووان پشتێنیان هەیە دەتوانێت خێراتر لێی بخوڕدرێت لە پاسێک کە سەرنشینان پشتێنیان نییە.

پانی و بەرزی

پاسێک دەتوانێت زۆرترین 2,55 مەتر پان بێت ئەگەر لەسەر ڕێگای جگە لە ڕێگای تایبەت (enskild väg) لێی بخوڕدرێت (ڕێسانامەی هاتوچۆ (trafikförordningen) 4 kap. 15 §). ئەمە 5 سانتیمەتر باریکترە لە سنووری بارهەڵگر.

هیچ سنوورێکی گشتیی بەرزی لە ڕێسانامەی هاتوچۆدا نییە. دەبێت خۆت بزانیت پاسەکەت چەند بەرزە، بە تایبەتی ئەگەر پاسێکی دوو نهۆمی (dubbeldäckare) لێ دەخوڕیت، کە بە ڕوونی بەرزترە لە پاسێکی ئاسایی. نیشانەی سنووری بەرزیی ئۆتۆمبێل هەمیشە دەگونجێت. هەرگیز هەوڵ مەدە بە نزمکردنەوەی پاسەکە بە سیستەمی نووشتاندنەوە (nigningssystem) بە ژێر بەربەستێکدا تێپەڕیت. نووشتاندنەوە بۆ وێستگەکانە.

درێژی

trafikförordningen 4 kap. 17 a § زۆرترین درێژیی ڕێگەپێدراو بۆ جۆرە جیاوازەکانی پاس دیاری دەکات:

جۆری پاس	زۆرترین درێژی
پاس بە دوو تەوەرە	13,5 m
پاس بە زیاتر لە دوو تەوەرە	15,0 m
پاسی جومگەدار (ledbuss) بە یەک بەشی جومگەدار	18,75 m
پاسی جومگەدار بە زیاتر لە یەک بەشی جومگەدار	24,0 m
پاس لەگەڵ پاشکۆ بۆ گواستنەوەی خەڵک	24,0 m
پاس لەگەڵ پاشکۆیەکی تر	18,75 m

نیشانەی سنووری درێژیی ئۆتۆمبێل هەم ئامراز و هەم کۆمەڵەی ئۆتۆمبێل (fordonståg) دەگرێتەوە. کەواتە ئەگەر پاسێکی دوو تەوەرەی 13,2 مەتری لێ دەخوڕیت، نابێت بە لای نیشانەیەکدا تێپەڕیت کە 12 مەتر دیاری دەکات.

کێش

پاسی قورس کێشی گشتییەکەی (totalvikt) زیاتر لە 3,5 تۆنە. بەپێی کۆکراوەی Transportstyrelsen (دەستەی گواستنەوەی سوید) بە ناوی Lasta lagligt، پاسێک بە دوو تەوەرە دەتوانێت کێشی ڕاستەقینەی (bruttovikt) زۆرترین 19,5 تۆن بێت لەسەر ڕێگای پۆلی بەرگەگرتنی 1 و 2. پاسێک کە بە تەواوی یان بە بەشێکی بە سووتەمەنیی جێگرەوە کار دەکات دەتوانێت تا یەک تۆن زیاتر بکێشێت، یان دوو تۆن ئەگەر کارکردنەکە بێ دەردان بێت، ئەگەر تەکنەلۆجیاکە ئەو کێشە زیادەیە پێویست بکات. کێشی گشتی و مەودای تەوەرەی پاسەکە لە بڕوانامەی تۆمارکردندا نووسراون.

خێرایی بۆ پاسی قورس لە 1ی دیسەمبەری 2026 ـەوە

لە 1ی دیسەمبەری 2026 ـەوە 4 kap. 20 § ێکی نوێ لە ڕێسانامەی هاتوچۆدا دەچێتە بواری جێبەجێکردنەوە (SFS 2026:1052). بۆ پاسەکان ئەمانە دەگونجێن:

• پاسی قورس کە تێیدا هەموو ئەوانەی لە سێ ساڵ گەورەترن دەستیان بە شوێنێکی خاوەن پشتێنی سەلامەتی دەگات: زۆرترین 100 km/h.
• پاسی قورسی تر: زۆرترین 90 km/h.
• پاسی جومگەدار بە زیاتر لە یەک بەشی جومگەدار: زۆرترین 60 km/h.
• پاس لەگەڵ پاشکۆ بۆ گواستنەوەی خەڵک: زۆرترین 60 km/h.
• پاس لەگەڵ پاشکۆیەکی تر کە بریکی کاریگەری هەیە و لە بریکی سەرەکییەوە (färdbroms) کار پێ دەکرێت: زۆرترین 80 km/h.

پشتێنەکان بڕیار دەدەن کە ئایا دەتوانیت بە 100 لێ بخوڕیت

سنووری 100 km/h پێویست دەکات کە هەموو ئەو سەرنشینانەی لە سێ ساڵ گەورەترن دەستیان بە شوێنێکی خاوەن پشتێن بگات. ئەگەر یەکێکیان نەیبێت، بۆ نموونە لەبەر ئەوەی شوێنی بێ پشتێن هەیە یان لەبەر ئەوەی سەرنشینان ناچارن بە پێوە بوەستن کاتێک هەموو شوێنە خاوەن پشتێنەکان گیراون، زۆرترین 90 km/h دەگونجێت.

ئەمە واتای ئەوەیە کە تۆ وەک شوفێر دەبێت هەر کاتێک سەرنشینەکان سوار دەبن بیر لە خێرایی بکەیتەوە. ئەگەر پاسەکە بۆ ئەوانەی بە پێوە دەوەستن پەسەند کرابێت و کەسێک ناچار بێت بە پێوە بوەستێت، زۆرترین خێرایییەکەت کەم دەکەیتەوە بۆ 90 km/h.

سنووری ئامرازەکە سەقفێکە

سنووری خێرایی پاسەکە بەرزترین خێرایییە کە هەرگیز دەتوانیت لێی بخوڕیت. هەرگیز مافی ئەوەت پێ نادات کە خێراتر لە ڕێگاکە لێ بخوڕیت. ئەگەر ڕێگاکە تابلۆی 70 km/h ی بۆ دانرابێت، 70 km/h دەگونجێت. ئەگەر ڕێگای خێراکە تابلۆی 110 km/h ی بۆ دانرابێت، لەگەڵ ئەوەشدا سنووری ئامرازەکەت کە 100 یان 90 km/h ـە دەگونجێت.

هەروەها لەبیرت بێت کە خێرایی دەبێت هەمیشە بەپێی بارودۆخەکان بگونجێنرێت. لەگەڵ سەرنشینانی بە پێوە وەستاو، لە پێچەکاندا و لەسەر ڕێگای خلیسک خێرایی دروست لەوانەیە بە ڕوونی نزمتر بێت لە سنوورەکە.

پاس لەگەڵ پاشکۆ

بە D یان D1 دەتوانیت پاشکۆیەکی سووکی زۆرترین 750 kg ڕابکێشیت. پاشکۆی قورستر DE یان D1E پێویست دەکات. بۆ کۆمەڵەی ئۆتۆمبێل لەگەڵ پاس ئەمانە دەگونجێن:

• پاشکۆیەکی جانتا بە بریکی کاریگەر کە لە بریکی سەرەکیی پاسەکەوە کار پێ دەکرێت زۆرترین خێرایی 80 km/h دەدات.
• پاشکۆیەک کە بۆ گواستنەوەی خەڵک دیاری کراوە هەمیشە زۆرترین 60 km/h دەدات، تەنانەت ئەگەر بریکەکان مەرجەکانی 80 km/h پڕ بکەنەوە.
• پاسەکە لەگەڵ پاشکۆ بۆ گواستنەوەی خەڵک دەتوانێت زۆرترین 24,0 مەتر درێژ بێت. لەگەڵ پاشکۆیەکی تردا سنوورەکە 18,75 مەتر ـە.

لەبیرت بێت

• زۆرترین پانی بۆ پاس 2,55 مەترە.
• درێژی: 13,5 m بە دوو تەوەرە، 15,0 m بە تەوەرەی زیاتر، 18,75 m بۆ پاسی جومگەدار و 24,0 m بۆ پاسی جومگەدار بە چەند جومگەیەک.
• پاسی قورس: 100 km/h ئەگەر هەموو ئەوانەی سەرووی سێ ساڵ دەستیان بە پشتێن بگات، ئەگەرنا 90 km/h.
• پاسی جومگەدار بە زیاتر لە یەک جومگە و پاس لەگەڵ پاشکۆی گواستنەوەی خەڵک: زۆرترین 60 km/h.
• پاس لەگەڵ پاشکۆی جانتای بریکدار: زۆرترین 80 km/h.
• سنووری ئامرازەکە سەقفێکە. خێرایییەکی نزمتری سەر تابلۆ هەمیشە دەگونجێت.
• سیستەمی نووشتاندنەوە بۆ وێستگەکانە. هەرگیز بەکاری مەهێنە بۆ تێپەڕین بە ژێر بەربەستی نزمدا.