ደረጃታትን ቅድመ-ኩነታትን ንኣውቶቡስ

ከም ዘዋሪ ኣውቶቡስ ብሓደ ግዜ ንድሕንነት ብዙሓት ሰባት ሓላፍነት ኣለኩም። ስለዚ ቅድመ-ኩነታት ንፍቓድ ምዝዋር ኣውቶቡስ ካብ መብዛሕትኦም ካልኦት ደረጃታት፣ ብዛዕባ ዕድመን ጥዕናን፣ ዝለዓለ እዩ። ኣብዚ ምዕራፍ እዚ ነቶም ኣርባዕተ ደረጃታት ኣውቶቡስን ንምርካቦም እንታይ ከም ዘድልየኩምን ንርኢ።

ኣውቶቡስ እንታይ እዩ?

ኣውቶቡስ (buss) ብቐንዱ ንምጉዓዝ ሰባት ዝተዳለወት እሞ ብዘይካ መንበር ዘዋሪ ልዕሊ ሸሞንተ መናብር ዘለዋ መኪና እያ (ሕጊ ትርጉማት ትራፊክ መገዲ – lag om vägtrafikdefinitioner 2 §)። ኣውቶቡሳት ናብ ፈኲሳት ኣውቶቡሳት፣ ጠቕላላ ክብደት (totalvikt) እንተበዝሔ 3,5 ቶን ዘለወን፣ ከምኡውን ከበድቲ ኣውቶቡሳት፣ ጠቕላላ ክብደት ልዕሊ 3,5 ቶን ዘለወን፣ ይምቀላ።

እቶም ኣርባዕተ ደረጃታት ኣውቶቡስ

እቶም ደረጃታት ኣብ ሕጊ ፍቓድ ምዝዋር (körkortslagen) 2 kap. 5 § ተጻሒፎም ኣለዉ፦

• D1 – ማእከላይ ኣውቶቡስ። ብዘይካ ዘዋሪ ን16 ተሳፈርቲ እንተበዝሔ ዝተሃንጸት እሞ እንተበዝሔ 8 ሜትሮ ዝነውሐት ኣውቶቡስ። ክልቲኦም ቅድመ-ኩነታት ክማልኡ ኣለዎም።
• D1E. ብD1 እትሽፈን ኣውቶቡስ፣ ክብደት ብዘየገድስ ምስ ሓደ ወይ ብዙሓት ተጎተትቲ።
• D – ኣውቶቡስ። ቁጽሪ ተሳፈርቲ ብዘየገድስ ኩለን ኣውቶቡሳት።
• DE. ብD እትሽፈን ኣውቶቡስ፣ ክብደት ብዘየገድስ ምስ ሓደ ወይ ብዙሓት ተጎተትቲ።

ብD1 ወይ D እንተበዝሔ 750 kg ጠቕላላ ክብደት ዘለዎ ፈኲስ ተጎታቲ ክትስሕቡ ይፍቀደልኩም። ዝኸበደ ተጎታቲ፣ ንኣብነት 1 500 kg ዝኾነ ተጎታቲ ጓዕዞ፣ D1E ወይ DE ይሓትት።

ኣብነት፦ 14 መናብር ተሳፈርቲ ዘለዋ እሞ 9 ሜትሮ ዝነውሐት ኣውቶቡስ፣ ካብ 8 ሜትሮ ስለ እትነውሕ D ትሓትት።

ቅድም B ክህልወኩም ኣለዎ

ፍቓድ ምዝዋር ምስ D1 ወይ D ዝወሃብ ድሮ ደረጃ B ንዘለዎ ጥራይ እዩ (körkortslagen 3 kap. 6 §)። ንD1E ን DE ን ነታ እትስሕብ ተሽከርካሪ ደረጃ፣ ማለት D1 ወይ D በብተራ፣ ክህልወኩም ኣለዎ (3 kap. 7 §)።

ደረታት ዕድመ

መሰረታውያን ሕግታት ኣብ körkortslagen 3 kap. 1 § እዚኣቶም እዮም፦

• D1ን D1Eን: 21 ዓመት።
• Dን DEን: 24 ዓመት።

ብመሰረት ሕጊ ሞያዊ ብቕዓት ዘዋሪ ካብ መሰረታዊ ስልጠና (grundutbildning) ዝረኸብኩምዎ መሰረታዊ ሞያዊ ብቕዓት ዘዋሪ (yrkesförarkompetens) እንተ ሃልዩኩም፣ ፍቓድ ምዝዋር ኣቐዲምኩም ክትረኽቡ ትኽእሉ (3 kap. 1 a §)። ሽዑ D1ን D1Eን ካብ 18 ዓመት ክወሃቡ ይኽእሉ። ንD ን DE ን፦

ስልጠና	D/DE
ናይ ካልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ስልጠና ንመጓዓዝያ ሰባት	20 ዓመት (ምስ ቅድመ-ኩነት 18 ዓመት)
ምሉእ መሰረታዊ ስልጠና (280 ሰዓት)	21 ዓመት
ሓጺር መሰረታዊ ስልጠና (140 ሰዓት)	23 ዓመት (ምስ ቅድመ-ኩነት 21 ዓመት)

እቶም ቅድመ-ኩነታት ፍቓድ ምዝዋር ይድረት ማለት እዩ፦

• ካብ 18 ዓመት ምስ ስልጠና ካልኣይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ፦ ናብ ምዝዋር ብዘይ ተሳፈርቲ ወይ ኣብ ስሩዕ መስመር መጓዓዝያ (linjetrafik) እቲ መስመር እንተበዝሔ 50 km ዝኾነሉ፣
• ካብ 21 ዓመት ምስ ናይ 140 ሰዓት ስልጠና፦ ናብ ስሩዕ መስመር መጓዓዝያ እቲ መስመር እንተበዝሔ 50 km ዝኾነሉ።

ልምምድ ምዝዋር

ብኣውቶቡስ ልምምድ ምዝዋር ንምግባር ቅድመ-ፍቓድ ምዝዋር (körkortstillstånd) ንጉጅለ 3 የድልየኩም። ቅድመ-ፍቓድ ምዝዋር ንሓሙሽተ ዓመት ይሰርሕ፣ ክናዋሕ ድማ ኣይክእልን። ምስቲ ሕቶ ምስክር ወረቐት ሓኪም (läkarintyg) እንተ ሰዲድኩም፣ ካብ ክልተ ወርሒ ንላዕሊ ዝኣረገ ክኸውን የብሉን።

ብሕታዊ ልምምድ ምዝዋር ንD ን DE ን ካብ 23 ዓመት ክግበር ይፍቀድ (körkortslagen 4 kap. 2 §)። ተቖጻጻሪ (handledare) ዝጸደቐ ክኸውንን ምስክር ወረቐት ተቖጻጻሪ ሒዙ ክኸውንን ኣለዎ፣ ሰሌዳ ÖVNINGSKÖR ድማ ካብ ድሕሪት ክርአ ኣለዎ። ትሕቲ 23 ዓመት እንተ ኾንኩም እሞ ስልጠና ሞያዊ ዘዋሪ እንተ ትወስዱ፣ ኣብ ውሽጢ እቲ ስልጠና ልምምድ ምዝዋር ክትገብሩ ይፍቀደልኩም።

ሕክምናዊ ቅድመ-ኩነታት

ንኣውቶቡስ ከምቲ ንናይ ጽዕነት መኪና ዝኾነ ዝተረረ ቅድመ-ኩነታት ይምልከት፦

• ራእይ: ኣብታ ዝሓየሸት ዓይኒ እንተወሓደ 0,8 ብሩህነት ራእይ፣ ኣብታ ዝሓመቐት ድማ 0,1። መነጽርን ለንስን ይፍቀዱ።
• ሕማም ዕንፍሩር (epilepsi): ብልሙድ ዓሰርተ ዓመት ብዘይ መጥቃዕቲ፣ ኣብቲ ግዜ እቲ ድማ ብሓፈሻ ብዘይ ሕክምና መድሃኒት።
• ብመድሃኒት ዝሕከም ሕማም ሽኮር ምስክር ወረቐት ሓኪም ይሓትት።
• ሕማማት ድቃስን ንቕሓትን ሓደጋ ድሕንነት ትራፊክ እንተ ኾይኖም ዕንቅፋት ክኾኑ ይኽእሉ።

Transportstyrelsen (ኣካል ተቖጻጻሪ መጓዓዝያ ሽወደን) ኣብ ነፍሲ ወከፍ ውልቃዊ ጉዳይ ምስክር ወረቐት ሓኪም የድሊ እንተ ኾይኑ ይግምግም።

ናይ ቲዮሪ ፈተናን ግብራዊ ፈተና ምዝዋርን

ናይ ቲዮሪ ፈተና (kunskapsprov) ንኣውቶቡስ 60 ሕቶታት ኣለዉዎ፣ ግዜ ፈተና ድማ 40 ደቒቕ እዩ። ሓሙሽተ ሕቶታት ዘይቑጸሩ ሕቶታት ሙከራ እዮም፣ ስለዚ እንተበዝሔ 55 ነጥቢ ክትረኽቡ ትኽእሉ። ንምሕላፍ 44 ነጥቢ የድልየኩም። ዝሓለፈ ናይ ቲዮሪ ፈተና ንሓደ ዓመት ይሰርሕ።

ግብራዊ ፈተና ምዝዋር (körprov) ካብ ሰለስተ ክፋላት ይቖውም፦

1. መርመራ ድሕንነት – ካልእ ብዙሕ መብራህቲ፣ ፍረኖታት፣ ጎማታት፣ ምምራሕ፣ መስተያት፣ ኣውቶማቲክ ማዕጾታት፣ ህጹጽ መውጽኢታት (nödutgångar)፣ መሳርሒታት ድሕንነትን ታኮግራፍን ትፍትሹ። ሓደጋታት ክትገልጹን ስጉምትታት ክትሕብሩን ክትክእሉ ኣለኩም።
2. ፍሉይ ምንቅስቓስ።
3. ኣብ ትራፊክ ምዝዋር – ኣብ ከተማን መገዲ ገጠርን እንተወሓደ 45 ደቒቕ።

ንD1E ን DE ን መርመራ ድሕንነት ንመሳርሒ ምትእስሳር፣ ንመተኣሳሰሪታት ፍረኖን ኤለክትሪክን ናብ ተጎታትን ንገመድ ህጹጽ ፍረኖ (katastrofbromsvajer)ን እውን ክሓቁፍ ይኽእል። ኣውቶቡስ ፈተና እንተወሓደ 90 km/h ክትዝውር ክትክእል ኣለዋ፣ ኣውቶቡስ ፈተና ንD ድማ እንተወሓደ 10 ሜትሮ ክትነውሕ ኣለዋ።

ኣብ ነፍሲ ወከፍ ሓሙሽተ ዓመት ምሕዳስ

ደረጃታት ኣውቶቡስ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ሓሙሽተ ዓመት ክሕደሱ ኣለዎም (körkortslagen 3 kap. 14 §)። እቲ ደረጃ ክውዳእ ከሎ ትሕቲ 45 ዓመት እንተ ኾንኩም፣ መግለጺ ጥዕና (hälsodeklaration)ን መሰረታዊ ምስክር ወረቐት ራእይን ትሰዱ። 45 ዓመት ወይ ልዕሊኡ እንተ ኾንኩም ምስክር ወረቐት ሓኪም ትሰዱ። እቲ ሕቶ ቅድሚ ዕለት ቅቡልነት ብዝቐደመ ሓደ ዓመት ክኣቱ ይፍቀድ።

YKB ንመጓዓዝያ ሰባት

ኣብ ሞያዊ መጓዓዝያ ሰባት ኣውቶቡስ ንምዝዋር ምስክር ወረቐት ሞያዊ ብቕዓት ዘዋሪ (YKB) እውን የድልየኩም (lag om yrkesförarkompetens 3 kap. 1 §)። ካብ ዝተወሃበሉ ንሓሙሽተ ዓመት ይሰርሕ፣ ብቀጻሊ ስልጠና (fortbildning) ድማ ይሕደስ።

ዘክሩ

• ኣውቶቡስ ብዘይካ ዘዋሪ ልዕሊ ሸሞንተ መናብር ኣለዋ። ከባድ ኣውቶቡስ ልዕሊ 3,5 ቶን ትምዘን።
• D1፦ እንተበዝሔ 16 ተሳፈርቲን እንተበዝሔ 8 ሜትሮን። D፦ ኩለን ኣውቶቡሳት።
• ልዕሊ 750 kg ዝኾነ ተጎታቲ D1E ወይ DE ይሓትት።
• መሰረታዊ ዕድመ፦ ንD1 21 ዓመት ንD ድማ 24 ዓመት። ምስ ስልጠና ሞያዊ ዘዋሪ ዝተሓቱ ዕድመታት ይምልከቱ።
• ቅድመ-ኩነት ራእይ ኣብታ ዝሓየሸት ዓይኒ 0,8 ኣብታ ዝሓመቐት ድማ 0,1 እዩ።
• ናይ ቲዮሪ ፈተና፦ 60 ሕቶታት፣ 40 ደቒቕ፣ ካብ 55 ነጥቢ 44፣ ን ሓደ ዓመት ቅቡል።
• ኣብ ነፍሲ ወከፍ ሓሙሽተ ዓመት ሕደሱ። ካብ 45 ዓመት ምስክር ወረቐት ሓኪም የድሊ።
• ሞያዊ መጓዓዝያ ሰባት YKB ይሓትት።