پۆلەکانی مۆڵەت A1، A2 و A

سێ پۆلی مۆڵەتی شوفێری (behörighet) بۆ ماتۆڕسکیل هەیە: A1، A2 و A. ئەمانە وەک پەیژەیەک لەسەر یەکتر بنیات نراون. دەتوانیت لە تەمەنی گەنجیدا بە ماتۆڕسکیلێکی سووک دەست پێ بکەیت و دواتر، کاتێک ئەزموونت پەیدا کرد، بەرەو ماتۆڕسکیلی قورستر بڕۆیت. لەم بەشەدا ڕوون دەکەینەوە کە هەر پۆلێک مافی لێخوڕینی چیت پێ دەدات.

A1 – ماتۆڕسکیلی سووک

بە پۆلی A1 مافی لێخوڕینی ماتۆڕسکیلێکی دوو تایەت هەیە کە:

• قەبارەی سیلیندەری (slagvolym) زیاتر نەبێت لە 125 cm³،
• هێزی سافی (nettoeffekt) زیاتر نەبێت لە 11 kW،
• ڕێژەی نێوان هێز و کێشی کارپێکردن (tjänstevikt) زیاتر نەبێت لە 0,1 kW/kg.

هەروەها مافی لێخوڕینی ماتۆڕسکیلێکی سووکی سێ تایەت هەیە، واتە سێ تایەیەک کە هێزی سافی زیاتر نەبێت لە 15 kW (یاسای پێناسەکانی هاتوچۆی ڕێگا (lag om vägtrafikdefinitioner) 2 §).

A2 – ماتۆڕسکیلی مامناوەند

بە پۆلی A2 مافی لێخوڕینی ماتۆڕسکیلێکی دوو تایەت هەیە کە:

• هێزی سافی زیاتر نەبێت لە 35 kW،
• ڕێژەی نێوان هێز و کێشی کارپێکردن زیاتر نەبێت لە 0,2 kW/kg،
• بزوێنەرەکەی لە هێزێکی سافی زیاتر لە 70 kW هێز-سنووردار نەکرابێت (strypt).

(یاسای مۆڵەتی شوفێری (körkortslagen) 2 kap. 5 §. یاساکە دەڵێت ماتۆڕسکیلێکی گۆڕدراو دەبێت لە ئامرازێکەوە هاتبێت کە هێزەکەی زیاتر نەبێت لە دوو هێندە، واتە زیاتر نەبێت لە 70 kW.)

هەر سێ مەرجەکە دەبێت پڕ بکرێنەوە. نموونەیەکی ژمێریاری: ماتۆڕسکیلێک 30 kW هێزی هەیە و 120 kg کێشی هەیە. 30 / 120 = 0,25 kW/kg. هێزەکە لە خوار 35 kW ـەوەیە، بەڵام ڕێژەکە لە سەرووی 0,2 kW/kg ـەوەیە. بۆیە ئەم ماتۆڕسکیلە پۆلی A پێویست دەکات.

ئەگەر ماتۆڕسکیلێکی هێز-سنووردارکراو (strypt motorcykel) دەکڕیت بۆ ئەوەی بە A2 لێی بخوڕیت، دەبێت بپشکنیت کە لە سەرەتادا چەند هێزی هەبووە. ئەگەر هێزە ڕەسەنەکەی زیاتر بووبێت لە 70 kW، پۆلی A پێویستە، جا هەرچەندێک هێزەکەی سنووردار کرابێت.

A – ماتۆڕسکیلی قورس

بە پۆلی A مافی لێخوڕینی هەموو ماتۆڕسکیلە دوو تایە و سێ تایەکانت هەیە، بێ گوێدانە قەبارەی سیلیندەر، هێز و ڕێژەی نێوان هێز و کێش. بەڵام ماتۆڕسکیلێکی قورسی سێ تایە تەنها دوای تەواوکردنی 21 ساڵی دەتوانیت لێی بخوڕیت (körkortslagen 2 kap. 6 §).

ماتۆڕسکیل بە مۆڵەتی B

بە مۆڵەتی شوفێری (körkort) پۆلی B مافی لێخوڕینی ماتۆڕسکیلی دوو تایەت نییە. بەڵام دەتوانیت ماتۆڕسکیلێکی سێ تایە کە زیاتر لە 15 kW ـە لێ بخوڕیت ئەگەر 21 ساڵت تەواو کردبێت (körkortslagen 2 kap. 6 §). ماتۆڕسکیلی چوار تایە پۆلی B پێویست دەکات.

سنووری تەمەن

سنوورەکانی تەمەن بۆ مۆڵەتی شوفێری لە körkortslagen 3 kap. 1 § دا هاتوون:

پۆلی مۆڵەت	کەمترین تەمەن
A1	16 ساڵ
A2	18 ساڵ
A	24 ساڵ، یان 20 ساڵ ئەگەر بەلایەنی کەمەوە دوو ساڵ A2 ت هەبووبێت

ئەم سیستەمە هەندێک جار ناودەبرێت بە مۆدێلی پەیژە (trappstegsmodellen). کەواتە ئەوەی لە 18 ساڵیدا A2 وەردەگرێت دەتوانێت لە 20 ساڵیدا A وەربگرێت، لە کاتێکدا ئەوەی ڕاستەوخۆ بە A دەست پێ دەکات دەبێت تا 24 ساڵی چاوەڕێ بکات.

ڕاهێنانی لێخوڕین

بۆ ڕاهێنانی لێخوڕین (övningskörning) بە ماتۆڕسکیل پێویستت بە ڕێپێدانی مۆڵەتی شوفێری (körkortstillstånd) بۆ گرووپی 1 هەیە. سنوورەکانی تەمەن بۆ ڕاهێنانی لێخوڕین لە körkortslagen 4 kap. 2–3 §§ دا هاتوون:

پۆلی مۆڵەت	ڕاهێنانی لێخوڕینی تایبەت	لە قوتابخانەی شوفێری
A1	15 ساڵ و 9 مانگ	15 ساڵ و 9 مانگ
A2	17 ساڵ و 6 مانگ	17 ساڵ و 6 مانگ
A، لەگەڵ A2 بۆ بەلایەنی کەمەوە 1,5 ساڵ	19 ساڵ و 6 مانگ	19 ساڵ و 6 مانگ
A، بێ A2	23 ساڵ	17 ساڵ و 6 مانگ

کەواتە کەسێک کە تەمەنی لە نێوان 17 ساڵ و 6 مانگ و 23 ساڵدایە و A2 ی نییە، تەنها لە قوتابخانەی شوفێری (trafikskola) دەتوانێت ڕاهێنانی لێخوڕین بە ماتۆڕسکیلی قورس بکات. لەو کاتەدا ئەو کەسەی چاودێریی لێخوڕینەکە دەکات دەبێت لەگەڵی بێت لەسەر ماتۆڕسکیلەکە یان لە گالیسکەی تەنیشت (sidvagn) (4 kap. 3 §).

ڕاهێنانی لێخوڕینی تایبەت چۆن دەکرێت

لە ڕاهێنانی لێخوڕینی تایبەتدا پێویستت بە سەرپەرشتیارێکی (handledare) پەسەندکراو هەیە. سەرپەرشتیارەکە دەبێت یان:

• وەک سەرنشین لەسەر ماتۆڕسکیلەکە لەگەڵت بێت، یان
• ماتۆڕسکیلێکی خۆی لێ بخوڕێت. لەو کاتەدا سەرپەرشتیارەکە تەنها دەتوانێت یەک فێرخواز لە یەک کاتدا هەبێت.

سەرپەرشتیارەکە دەبێت بڕوانامەی سەرپەرشتیار (handledarbevis) ی پێ بێت. تابلۆی سەوز و سپیی ÖVNINGSKÖR (ڕاهێنانی لێخوڕین) دەبێت بە ڕوونی لە دواوە ببینرێت. بۆ نموونە دەکرێت لەسەر پشت بێت. سەرپەرشتیارەکە وەک شوفێر هەژمار دەکرێت و لە ماوەی ڕاهێنانی لێخوڕیندا بەرپرسیارە.

ئەگەر پێشتر پۆلێکی ماتۆڕسکیلت هەبێت

ئەگەر پێشتر A1 ت هەبێت، بۆ وەرگرتنی A2 تەنها پێویستت بە تاقیکردنەوەی لێخوڕین (körprov) هەیە. ئەگەر A1 یان A2 ت هەبێت، بۆ وەرگرتنی A تەنها پێویستت بە تاقیکردنەوەی لێخوڕین هەیە. ئەگەر ڕاهێنانی مەترسی (riskutbildning) بۆ ماتۆڕسکیلت کردبێت، کاتێک پۆلێکی بەرزتری ماتۆڕسکیل وەردەگریت پێویست ناکات دووبارەی بکەیتەوە.

یەک بەدەرکردن: ئەوەی پێش 1ی نۆڤەمبەری 2009 A1 ی وەرگرتووە، ئەو کاتە هیچ ڕاهێنانێکی مەترسیی نەکردووە. بۆیە ئەگەر بیەوێت A2 وەربگرێت، دەبێت هەردوو بەشی ڕاهێنانی مەترسی بۆ ماتۆڕسکیل بکات.

ماوەی ئەزموون

مۆڵەتێکی شوفێری کە دوای تاقیکردنەوەیەکی شوفێریی سەرکەوتوو دەردەکرێت، ماوەی ئەزموون (prövotid) ی دوو ساڵی هەیە بۆ هەموو پۆلەکان جگە لە AM، کە تێیدا یەک ساڵە. ماوەی ئەزموون لە ڕۆژی تاقیکردنەوەکەوە دەژمێردرێت (körkortslagen 3 kap. 18 §). ئەگەر پێشتر مۆڵەتێکی شوفێریی کارات بە پۆلێکی جگە لە AM هەبێت، بۆ نموونە B، ماوەی ئەزموون بۆ پۆلی ماتۆڕسکیل تەنها ئەو ماوەیە دەگرێتەوە کە لە ماوەی ئەزموونی مۆڵەتە کۆنەکە ماوەتەوە. کەواتە ئەگەر زیاتر لە دوو ساڵ B ت هەبووبێت، هیچ ماوەی ئەزموونێکی نوێت نابێت. لە ماوەی ئەزموونەکەدا دەبێت نیشان بدەیت کە دەتوانیت بێ ئەنجامدانی تاوانی هاتوچۆ لێ بخوڕیت، و هەڵوەشاندنەوەی مۆڵەتی شوفێری (återkallelse) لە ماوەی ئەزموونەکەدا ئەنجامی گرانی هەیە.

لەبیرت بێت

• A1: زۆرترین 125 cm³، 11 kW و 0,1 kW/kg. لە 16 ساڵییەوە.
• A2: زۆرترین 35 kW و 0,2 kW/kg، و لە زیاتر لە 70 kW هێز-سنووردار نەکرابێت. لە 18 ساڵییەوە.
• A: هەموو ماتۆڕسکیلەکان. لە 24 ساڵییەوە، یان لە 20 ساڵییەوە لەگەڵ دوو ساڵ A2.
• مۆڵەتی B مافی ماتۆڕسکیلی سێ تایەی سەرووی 15 kW تەنها لە 21 ساڵییەوە دەدات.
• ڕاهێنانی لێخوڕین: A1 لە 15 ساڵ و 9 مانگییەوە، A2 لە 17 ساڵ و 6 مانگییەوە.
• بێ A2، ڕاهێنانی لێخوڕینی تایبەت بۆ A تەنها لە 23 ساڵییەوە ڕێگەپێدراوە. پێش ئەوە تەنها لە قوتابخانەی شوفێری.
• سەرپەرشتیارەکە وەک سەرنشین لەگەڵت دێت یان ماتۆڕسکیلی خۆی لێ دەخوڕێت، و تابلۆی ÖVNINGSKÖR دەبێت لە دواوە ببینرێت.
• ماوەی ئەزموون دوو ساڵە.