وێستگە و ڕێڕەوی گواستنەوەی گشتی

وێستگە شوێنی کاری شوفێری پاسە زۆر جار لە هەر ڕۆژێکدا. لەوێ خەڵک سوار دەبن و دادەبەزن، زۆرجار نزیک لە هاتوچۆی تر، پاسکیل و پیادە. هەروەها لەوێیە کە زۆر بارودۆخی مەترسیدار دروست دەبن. ڕێسانامەی هاتوچۆ (trafikförordningen) چەند یاسایەکی هەیە کە هەم پاسەکە و هەم سەرنشینان دەپارێزن.

نیشانەی وێستگەی پاس

نیشانەی «وێستگەی پاس» (Busshållplats) (E22) وێستگەیەک دیاری دەکات بۆ ئامرازەکانی هاتوچۆی هێڵی ڕێکخراو (linjetrafik) و گواستنەوەی قوتابیان (skolskjuts) (ڕێسانامەی نیشانەکانی هاتوچۆ (vägmärkesförordningen)). وێستگەکە هەروەها دەتوانێت لەسەر ڕێگاکە نیشانە کرابێت.

ئامرازەکانی تر لە وێستگەکەدا

لە وێستگەیەکی نیشانەکراو دا بۆ ئامرازەکانی هاتوچۆی هێڵی ڕێکخراو یان گواستنەوەی قوتابیان، ئامرازەکانی تر نابێت پارک بکەن یان بوەستن، جگە لە سواربوون یان دابەزین کە بێ ڕێگری بۆ هاتوچۆی پاس بکرێت (trafikförordningen 3 kap. 54 §). کەواتە ئۆتۆمبێلێک دەتوانێت بۆ ماوەیەکی کورت بوەستێت بۆ دابەزاندنی کەسێک، بەڵام تەنها ئەگەر ڕێگری لە پاسەکە نەکرێت.

ئەگەر وێستگەکە نیشانەی سەر ڕێگای نەبێت، قەدەغەکە لە ماوەی 20 مەتر پێش و 5 مەتر دوای نیشانەی «وێستگەی پاس» دەگونجێت (3 kap. 54 §).

وەستان لە یەکتربڕیندا

بە شێوەیەکی ئاسایی وەستان لە ناو یەکتربڕینی ڕێگادا یان نزیکتر لە دە مەتر لە بەشێکی هاتوچۆی بڕەرەوە قەدەغەیە. ئامرازەکانی هاتوچۆی هێڵی ڕێکخراو و گواستنەوەی قوتابیان کە بۆ سواربوون یان دابەزینی سەرنشینان دەوەستن لەگەڵ ئەوەشدا دەتوانن ئەمە بکەن لە وێستگەیەکدا کە لە ڕێسا ناوخۆییەکانی هاتوچۆدا بڕیاری لەسەر دراوە و بە نیشانەی هاتوچۆ دیاری کراوە (3 kap. 53 §).

دەرچوون لە وێستگەکە

پێش ئەوەی لە وێستگەیەکی لێواری ڕێگاوە دەربچیت، دەبێت لە کاتی خۆیدا بە ئاماژەدەری ئاراستە (körriktningsvisare) ئاماژە بدەیت (3 kap. 65 §).

لەو شوێنانەی زۆرترین خێرایی ڕێگەپێدراو 50 km/h یان کەمتر ـە یاسایەکی تایبەت دەگونجێت. ئەو شوفێرانەی لە پاسێک نزیک دەبنەوە کە ئاماژە دەدات بۆ دەستپێکردن لە وێستگەیەکی پاسەوە، دەبێت خێرایی کەم بکەنەوە و دەرفەت بە پاسەکە بدەن دەربچێت، و لە کاتی پێویستدا بوەستن (3 kap. 45 §).

یاساکە دوو سنووری گرنگی هەیە:

• تەنها لەو شوێنانە دەگونجێت کە سنووری خێرایی 50 km/h یان کەمترە. لەسەر ڕێگایەکی 70 شوفێرانی ئۆتۆمبێل هیچ ئەرکێکی تایبەتیان نییە کە ڕێت بدەن دەربچیت. لەوێ دەبێت چاوەڕێی بۆشاییەک بکەیت.
• تەنانەت کاتێک ئەوانی تر دەبێت ڕێت بدەن دەربچیت، تۆ وەک شوفێری پاس دەبێت بە تایبەتی وریا بیت بۆ ئەوەی مەترسی یان ناڕەحەتیی بێ پێویست دروست نەبێت.

کەواتە هەرگیز مافی ئەوەت نییە بە بەخت دەربچیت.

ئامرازەکانی نزیکبووەوە لە پاسێک لە وێستگەدا

شوفێرێک کە لە پاسێک، ترامێک یان گواستنەوەی قوتابیان نزیک دەبێتەوە کە بۆ سواربوون یان دابەزین وەستاوە دەبێت خێرایییەکی بەس نزمی هەبێت (3 kap. 15 §). هیچ سنوورێکی جێگیر لە یاسا سویدییەکەدا نییە. هەمان شت دەگونجێت کاتێک منداڵ لەسەر یان لە تەنیشت ڕێگان. ئەم یاسایە تۆش دەگرێتەوە کاتێک بە لای پاسێکی تردا لە وێستگەیەکدا تێدەپەڕیت.

پاسکیلسواران و دەرگاکان

دەرگاکانی ئامرازێک نابێت بە شێوەیەک بکرێنەوە کە مەترسی یان ناڕەحەتیی بێ پێویست دروست بێت، و سواربوون یان دابەزین نابێت بە شێوەیەک بکرێت کە مەترسی دروست بێت (3 kap. 50 §). ئەگەر ڕێگایەکی پاسکیل ڕێک لە دەرەوەی دەرگاکانی پاسەکەوە بڕوات و پاسکیلسوارێک لە دواوە نزیک ببێتەوە، دەبێت چاوەڕێ بکەیت بە کردنەوەی دەرگاکان.

ئەگەر پاسەکە لە وێستگەیەکدا وەستابێت کە دوورگەی ناوەڕاست (refug) ی نییە، ئەوەی نیازی هەیە لە لای ڕاستی پاسەکەوە تێپەڕێت دەبێت بوەستێت و ڕێگای ئازاد بۆ ئەو سەرنشینانە بهێڵێتەوە کە دادەبەزن یان سوار دەبن (3 kap. 58 § بڕگەی چوارەم). تۆ وەک شوفێری پاس لەگەڵ ئەوەشدا باشتر وایە هەمیشە پێش کردنەوەی دەرگاکان ئاوێنەکە بپشکنیت.

پێش ئەوەی دەربچیت

پاسەکە ئاوێنە یان کامێرای هەیە کە ناوچەی نزیک دەرگاکان نیشان دەدەن. بۆ ئەوەن کە لە شوێنی شوفێرەوە بتوانیت سەرنشینانی نزیک دەرگاکان ببینیت. پێش دەستپێکردن هەموو جارێک بەکاریان بهێنە.

زۆر پاس قوفڵی دەستپێکردن (startspärr) یان هەیە (لە ڕێساکانی پاسدا پێی دەوترێت بریکی وێستگە (hållplatsbroms)) کە ڕێگری لە ڕۆیشتنی پاسەکە دەکات ئەگەر دەرگایەک بە تەواوی دانەخرابێت. تەنها هەست بە دەرگاکە دەکات. نازانێت ئایا کەسێک ڕێک لە تەنیشت پاسەکەوە وەستاوە یان جانتایەکی گیری خواردووە. بۆیە دەبێت هەمیشە خۆت ناوچەی دەرگاکان بپشکنیت.

ڕێڕەو بۆ هاتوچۆی هێڵی ڕێکخراو

ڕێڕەوێک یان بەشی هاتوچۆیەک بۆ ئامرازەکانی هاتوچۆی هێڵی ڕێکخراو و هتد. بە نیشانەی D10 نیشان دەدرێت. نیشانەکە دیاری دەکات کە ئەو ئامرازانەی لە trafikförordningen 8 kap. 2 § دا ژمێردراون دەتوانن ڕێڕەوەکە بەکار بهێنن. ئەگەر ئامرازی تریش دەتوانن لەوێ لێ بخوڕن، ئەمە لەسەر تابلۆیەکی تەواوکەر (tilläggstavla) لە ژێر نیشانەکەدا دیاری دەکرێت.

ئامرازەکانی تر نابێت لەو جۆرە ڕێڕەو یان بەشی هاتوچۆیەدا بوەستن یان پارک بکەن (3 kap. 53 §). ئەمە توانای تێپەڕینی گواستنەوەی گشتی دەپارێزێت.

لەبیرت بێت کە تۆ وەک شوفێری پاس لە ڕێڕەوی گواستنەوەی گشتیدا (kollektivkörfält) بە تەنها نیت. لەوێ لەوانەیە ئامرازی تر هەبن کە دەتوانن لەو ڕێڕەوەدا لێ بخوڕن، و لە یەکتربڕین و دەرچەکاندا ئۆتۆمبێلەکان دەبێت ڕێڕەوەکە ببڕن. چاودێری بکە و خێرایی بگونجێنە.

دواوە ڕۆیشتن لە وێستگە سەرەکییەکاندا

لە وێستگەی کۆتایی و وێستگە سەرەکییەکاندا (terminaler) هەندێک جار پێویستە دواوە بڕۆیت. شوفێرێک تەنها کاتێک دەتوانێت دواوە بڕوات کە بێ مەترسی یان ڕێگری بۆ ئەوانی تر بکرێت (3 kap. 46 §). پاس گۆشەی کوێری (döda vinklar) گەورەی بەرەو دواوە هەیە. ئاماژەی دەنگی یان ئاگادارکەرەوەی دواوە بەس نییە، بەڵکو دەبێت بزانیت کە ڕێگای دواوە چۆڵە. ئەگەر چاودێریی تەواوت نییە یارمەتی لە یاریدەدەرێک وەربگرە.

کاتێک شوێنی شوفێر جێدەهێڵیت

ئەگەر لە وێستگەیەکی کۆتاییدا شوێنی شوفێر جێبهێڵیت، دەبێت دڵنیا بیتەوە کە پاسەکە ناتوانێت خۆی بجووڵێت، بۆ نموونە بە گرتنی بریکی پارک (parkeringsbroms). هەروەها دەبێت ڕێگری لەوە بکەیت کە کەسێکی بێ ڕێپێدان پاسەکە بەکار بهێنێت (3 kap. 50 §).

لەبیرت بێت

• لە وێستگەیەکی پاسی نیشانەکراودا ئامرازەکانی تر تەنها دەتوانن بۆ سواربوون یان دابەزینی کورت بوەستن بێ ئەوەی ڕێگری لە پاسەکە بکەن.
• بێ نیشانەی سەر ڕێگا قەدەغەکە 20 مەتر پێش و 5 مەتر دوای نیشانەکە دەگونجێت.
• پێش دەرچوون لە کاتی خۆیدا بە ئاماژەدەری ئاراستە نیشانی بدە.
• لەو شوێنانەی سنوورەکە زۆرترین 50 km/h ـە ئەوانی تر دەبێت خێرایی کەم بکەنەوە و ڕێ بە پاسەکە بدەن دەربچێت. لەگەڵ ئەوەشدا دەبێت بە تایبەتی وریا بیت.
• لەسەر ڕێگاکانی سەرووی 50 km/h شوفێرانی ئۆتۆمبێل هیچ ئەرکێکی لەو جۆرەیان نییە.
• دەرگاکان مەکەرەوە ئەگەر مەترسی دروست ببێت، بۆ نموونە کاتێک پاسکیلسوارێک دێت.
• قوفڵی دەستپێکردن تەنها هەست بە دەرگاکە دەکات. هەمیشە ناوچەی دەرگاکان لە ئاوێنە یان کامێرادا بپشکنە.
• ئەوانی تر نابێت لە ڕێڕەوی هاتوچۆی هێڵی ڕێکخراودا بوەستن یان پارک بکەن.