دورهٔ آموزش خطرات و آزمون‌ها

مسیر گرفتن گواهینامهٔ موتورسیکلت از سه مرحله می‌گذرد: دورهٔ آموزش خطرات، آزمون تئوری و آزمون عملی. دورهٔ آموزش خطرات باید به شما کمک کند درک کنید که چرا موتورسواری پرخطر است. آزمون‌ها نشان می‌دهند که دانش و مهارت‌های لازم را دارید. در اینجا مرور می‌کنیم که هر مرحله شامل چه چیزهایی است.

دورهٔ آموزش خطرات

دورهٔ آموزش خطرات (riskutbildning) برای موتورسیکلت اجباری است و از دو بخش تشکیل می‌شود.

بخش 1 (Del 1) دربارهٔ الکل و مواد مخدر، خستگی در ترافیک و دیگر رفتارهای پرخطر است. در این بخش همچنین به این موضوع پرداخته می‌شود که دیگر کاربران راه به‌سختی موتورسیکلت‌ها را می‌بینند و شما چه کاری می‌توانید در این باره بکنید، و نیز اینکه تجهیزات محافظتی شما چقدر دیده می‌شود.

بخش 2 (Del 2) از جمله دربارهٔ سرعت، ایمنی و رانندگی در شرایط مختلف راه و آب‌وهوا است. این بخش شامل یک پیست مانور (manöverbana) است. در آنجا از جمله این موارد را تجربه می‌کنید:

• انتخاب سرعت چگونه بر دشواری اثر می‌گذارد،
• رابطهٔ میان سرعت و سرعتِ لحظهٔ برخورد،
• عوامل مختلف چگونه بر مسافت توقف اثر می‌گذارند،
• اهمیت فرمان معکوس (motstyrning) و تنظیم سرعت هنگام تغییر مسیر و مانور فرار از مانع،
• انتخاب مسیر حرکت و فرمان معکوس در پیچ‌های راست و چپ،
• ترمز گرفتن از سرعت دست‌کم 70 km/h.

(TSFS 2009:26 5 kap.)

دورهٔ آموزش خطرات را چه زمانی باید گذراند؟

هر دو بخش باید پیش از آزمون تئوری گذرانده شده باشند و دورهٔ آموزش خطرات باید در روز آزمون معتبر باشد. اعتبار آن تا روزی است که گواهینامه را می‌گیرید، اما حداکثر پنج سال.

دورهٔ آموزش خطراتِ خودرو برای موتورسیکلت حساب نمی‌شود. اما اگر از قبل دورهٔ آموزش خطرات موتورسیکلت را گذرانده‌اید، هنگام گرفتن ردهٔ بالاتر موتورسیکلت لازم نیست آن را تکرار کنید. استثنا کسی است که A1 را پیش از 1 نوامبر 2009 گرفته است، چون در آن زمان دورهٔ آموزش خطرات وجود نداشت.

اگر در آموزشگاه رانندگی آموزش می‌بینید، آموزشگاه شما را در دورهٔ آموزش خطرات ثبت‌نام می‌کند. اگر به‌صورت خصوصی تمرین می‌کنید، خودتان با یک برگزارکنندهٔ دوره تماس می‌گیرید.

آزمون تئوری

آزمون تئوری (kunskapsprov) موتورسیکلت شامل 70 سؤال چندگزینه‌ای است. پنج سؤال آزمایشی هستند و حساب نمی‌شوند، بنابراین حداکثر 65 امتیاز می‌توانید بگیرید. برای قبولی به 52 امتیاز نیاز دارید. زمان آزمون 50 دقیقه است. آزمون تئوری قبول‌شده یک سال اعتبار دارد و باید در این مدت آزمون عملی را قبول شوید.

اگر از قبل ردهٔ A1 یا A2 دارید، هنگام گرفتن ردهٔ بالاتر موتورسیکلت به آزمون تئوری جدید نیاز ندارید. یک آزمون عملی کافی است.

آزمون عملی

آزمون عملی (körprov) سه بخش دارد: بازرسی ایمنی، مانورهای ویژه و رانندگی در ترافیک.

بازرسی ایمنی

ممکن است از شما خواسته شود چند بخش منتخب از موتورسیکلت را بررسی کنید، برای مثال:

• چراغ‌ها،
• ترمزها،
• لاستیک‌ها و رینگ‌ها،
• سیستم انتقال قدرت، که در موتورسیکلتِ زنجیری یعنی زنجیر و چرخ‌دنده‌ها، از نظر کشش و وضعیت،
• آینه‌ها،
• بلبرینگ‌های فرمان، دوشاخهٔ عقب (سوینگ‌آرم) و چرخ‌ها،
• سیستم تعلیق،
• سطح روغن موتور،
• کلید خاموشی اضطراری.

اگر نقصی پیدا کردید، باید بتوانید پیشنهاد دهید چه کاری لازم است.

آزمون مانور

آزمون مانور سه بخش دارد:

بخش سرعت کم. با سرعت بسیار کم و آرام (krypköra) یک مسیر با پیچ‌های چپ و راست را طی می‌کنید و باید بتوانید در حال پیچیدن توقف کنید و دوباره راه بیفتید. در موتورسیکلت با گیربکس دستی، سرعت اساساً با کلاچ همراه با گاز و ترمز تنظیم می‌شود.

بخش سرعت بالا. تا دست‌کم 50 km/h شتاب می‌گیرید، یک مانور فرار از مانع انجام می‌دهید و یک مسیر مارپیچ را طی می‌کنید. کنار آخرین مخروط دور می‌زنید و برمی‌گردید، و کار را با ترمز گرفتن تا توقف کامل تمام می‌کنید.

ترمز گرفتن. از 70 km/h و از 90 km/h تا توقف کامل ترمزی مؤثر و کنترل‌شده می‌گیرید. باید از هر دو ترمز جلو و عقب استفاده کنید. برای ترمزی مؤثر و پایدار، در بیشتر موارد استفاده از هر دو اهرم ترمز لازم است.

رانندگی در ترافیک

رانندگی در ترافیک در مجموع دست‌کم 25 دقیقه طول می‌کشد، هم داخل و هم بیرون از مناطق شهری. ارزیاب آزمون (förarprövare) از طریق بی‌سیم با شما ارتباط برقرار می‌کند.

موتورسیکلت در آزمون

موتورسیکلتی که در آزمون استفاده می‌شود باید شرایط مشخصی داشته باشد. برای ردهٔ A مثلاً باید توان خالص دست‌کم 50 kW و وزن آمادهٔ حرکت (tjänstevikt) بیش از 175 kg داشته باشد، بتواند دست‌کم با سرعت 100 km/h حرکت کند و، اگر موتور احتراقی دارد، حجم موتورش دست‌کم 595 cm³ باشد. برای A1 و A2 شرایط سبک‌تری برقرار است.

موتورسیکلت باید گیربکس دستی و اهرم کلاچ داشته باشد که هنگام راه افتادن، توقف، حرکت با سرعت بسیار کم و تعویض دنده از آن استفاده کنید. اگر اهرم کلاچ نداشته باشد، آزمون به‌عنوان آزمون موتورسیکلت دنده‌اتوماتیک حساب می‌شود و گواهینامه به این نوع موتورسیکلت محدود می‌شود. باید در تمام طول آزمون از یک موتورسیکلت استفاده کنید.

تجهیزات محافظتی در آزمون

باید تجهیزات محافظتی ویژهٔ موتورسواری بپوشید:

• کلاه ایمنی،
• لباس محافظ از چرم یا مادهٔ مقاوم دیگر،
• عینک محافظ یا شیلد (visir)،
• چکمه یا پوتین محکم،
• دستکش،
• محافظ پشت.

تجهیزات باید سالم و بدون آسیب باشند.

به خاطر بسپارید

• بخش 1 دورهٔ آموزش خطرات دربارهٔ الکل، مواد مخدر، خستگی و رفتارهای پرخطر است. بخش 2 دربارهٔ سرعت و شرایط راه، همراه با پیست مانور.
• هر دو بخش باید پیش از آزمون تئوری تمام شده باشند. دورهٔ آموزش خطرات حداکثر پنج سال اعتبار دارد.
• آزمون تئوری: 70 سؤال، 50 دقیقه، 52 از 65 امتیاز، با یک سال اعتبار.
• اگر از قبل A1 یا A2 دارید، برای ردهٔ بعدی یک آزمون عملی کافی است.
• حرکت با سرعت کم با کلاچ تنظیم می‌شود.
• ترمز گرفتن از 70 و 90 km/h با هر دو ترمز.
• بدون اهرم کلاچ، گواهینامه به موتورسیکلت دنده‌اتوماتیک مشروط می‌شود.