รถจักรยานยนต์และอุปกรณ์

บนรถจักรยานยนต์ ไม่มีตัวถังรถ (kaross) ที่ช่วยปกป้องคุณ อุปกรณ์ของคุณและสภาพของรถจักรยานยนต์ จึงมีความสำคัญเป็นพิเศษ บทนี้ว่าด้วยสิ่งที่กฎหมายกำหนด และสิ่งที่คุณควรคำนึงถึง เพื่อลดการบาดเจ็บ หากเกิดเหตุขึ้น

หมวกกันน็อก

ทุกคนที่โดยสารไปบนรถจักรยานยนต์ ต้องสวมหมวกนิรภัย (skyddshjälm) ทั้งผู้ขับขี่และผู้โดยสาร (ข้อบังคับการจราจร (trafikförordningen) 4 kap. 9 §)

• ผู้ขับขี่ต้องดูแลให้ผู้โดยสาร ที่ อายุต่ำกว่า 15 ปี สวมหมวกกันน็อก หรืออุปกรณ์ป้องกันศีรษะอื่นที่อนุญาต
• ผู้โดยสารที่ อายุยังไม่ครบ 7 ปี อาจใช้อุปกรณ์ป้องกันศีรษะอื่นที่เหมาะสม แทนหมวกกันน็อกรถจักรยานยนต์ได้ เช่น หมวกขี่ม้า หมวกสกี หรือหมวกจักรยาน
• ไม่ต้องสวมหมวกกันน็อก เมื่อรถจักรยานยนต์จอดนิ่งอยู่ หรือเมื่อขับภายในที่จอดรถ (parkeringsplats) อาคารจอดรถ พื้นที่สถานีบริการน้ำมัน หรือพื้นที่อู่ซ่อมรถ
• ในรถจักรยานยนต์สามล้อหรือสี่ล้อที่มีตัวถัง ไม่ต้องสวมหมวกกันน็อก แต่ต้องคาดเข็มขัดนิรภัย (bilbälte) แทน

หมวกกันน็อกรถจักรยานยนต์ ต้องมี เครื่องหมาย E (E-märkt) ตามข้อกำหนด ECE ฉบับที่ 22 ชุดแก้ไขที่ 05 หรือใหม่กว่า เช่น 22.05 หรือ 22.06 (TSFS 2017:94) หมวกจักรยานหรือหมวกพายเรือแคนู ไม่ใช่หมวกกันน็อกรถจักรยานยนต์

หมวกกันน็อกต้องสวมให้ถูกต้อง คือ ต้องกระชับแน่น และดึงหลุดออกไม่ได้ เมื่อรัดสายรัดคาง (hakrem) แล้ว

ชุดป้องกัน

ข้อบังคับการจราจรกำหนดไว้เฉพาะหมวกกันน็อก แต่อุปกรณ์ป้องกันอื่น ๆ ก็ช่วยได้มาก เมื่อเกิดอุบัติเหตุ Trafikverket (หน่วยงานบริหารการคมนาคมสวีเดน) เน้นว่า หมวกกันน็อกและอุปกรณ์ป้องกันอื่น ๆ เป็นปัจจัยด้านความปลอดภัยที่สำคัญ ในการสอบขับรถภาคปฏิบัติ กำหนดให้มี:

• ชุดป้องกันที่ทำจากหนัง หรือวัสดุที่แข็งแรงอื่น ๆ
• แว่นตานิรภัย หรือกระจกบังหน้า (visir)
• รองเท้าบูตหรือรองเท้าหุ้มข้อที่แข็งแรง
• ถุงมือ
• อุปกรณ์ป้องกันหลัง (ryggskydd)

นี่เป็นมาตรฐานที่ดี ที่ควรปฏิบัติตามต่อไป แม้สอบเสร็จแล้ว นอกจากนี้ เสื้อผ้าสีอ่อน หรือที่มีแถบสะท้อนแสง (reflexer) ยังทำให้ผู้อื่นมองเห็นคุณได้ง่ายขึ้น

ยาง

ความลึกดอกยาง (mönsterdjup) ขั้นต่ำที่อนุญาตสำหรับยางรถจักรยานยนต์ คือ 1 มิลลิเมตร ซึ่งน้อยกว่าของรถยนต์ แต่พึงระลึกว่า ยางที่สึกหรอ มีการยึดเกาะถนนน้อยลง โดยเฉพาะบนถนนเปียก

รถจักรยานยนต์ ไม่จำเป็นต้องใช้ยางฤดูหนาวเป็นพิเศษ (vinterdäck) ในสภาพถนนฤดูหนาว (vinterväglag) อย่างไรก็ตาม คุณต้องปรับความเร็วให้เหมาะกับสภาพถนนเสมอ และในทางปฏิบัติ สภาพถนนฤดูหนาว เป็นอันตรายมากสำหรับรถสองล้อ

ตรวจแรงดันลมยางอย่างสม่ำเสมอ แรงดันลมยางที่ไม่ถูกต้อง ส่งผลทั้งต่อการทรงตัวบนถนน ระยะเบรก (bromssträcka) และการสิ้นเปลืองน้ำมัน

เบรกและระบบเบรก

รถจักรยานยนต์มีเบรกที่ล้อหน้า 1 ชุด และที่ล้อหลัง 1 ชุด เบรกล้อหน้าให้แรงเบรกส่วนใหญ่ เพราะน้ำหนักจะถ่ายไปข้างหน้า เมื่อคุณเบรก ในกรณีส่วนใหญ่ การเบรกที่มีประสิทธิภาพและมั่นคง ต้องใช้ คันเบรกทั้งสองพร้อมกัน

รถจักรยานยนต์หลายรุ่น มีระบบช่วยในการเบรก:

• ABS (ระบบป้องกันล้อล็อก, låsningsfria bromsar) ตรวจจับเมื่อล้อเริ่มลื่นไถล และปรับแรงดันเบรก เพื่อไม่ให้ล้อล็อก คุณจึงยังควบคุมทิศทางและทรงตัวได้ดีกว่า (ข้อบังคับ förordning (EU) nr 168/2013 artikel 3.24)
• ระบบเบรกร่วม (kombinerat bromssystem, CBS) หมายถึง เบรกของล้ออย่างน้อย 2 ล้อ ถูกควบคุมด้วยคันเบรกอันเดียวกัน (artikel 3.25)

Trafikverket เน้นว่า ABS แม้ในรถจักรยานยนต์ขนาดเบา และ ABS สำหรับทางโค้ง (kurv-ABS) เป็นมาตรการด้านความปลอดภัยที่สำคัญ

ไฟ

เมื่อขับบนถนน คุณต้องเปิด ไฟต่ำ (halvljus) (trafikförordningen 3 kap. 69 §) ในหมอก และเมื่อฝนหรือหิมะตกหนัก คุณอาจใช้ ไฟตัดหมอก (dimljus) แทนไฟต่ำได้ (3 kap. 71 §)

หากคุณจอดรถจักรยานยนต์สองล้อที่ไม่มีรถพ่วงข้าง (sidvagn) ไว้ชิดขอบถนนด้านนอกสุด ไม่ต้องเปิดไฟใด ๆ แม้ในที่มืด (3 kap. 75 §)

ผู้โดยสาร

บนรถจักรยานยนต์ คุณจะพาผู้โดยสารไปด้วยได้ ก็ต่อเมื่อรถจักรยานยนต์ ถูกออกแบบ (inrättad) ไว้สำหรับการนั้น (trafikförordningen 4 kap. 6 b §) นอกจากนี้ ยังมีกฎดังนี้:

• คุณมีผู้โดยสารได้ ไม่เกิน 1 คน
• ผู้โดยสารต้องนั่งในที่นั่งที่จัดไว้สำหรับผู้โดยสาร ดังนั้น เด็กเล็ก ห้ามนั่งด้านหน้า คุณ
• คุณต้องอายุครบ 18 ปี จึงจะพาผู้โดยสารไปด้วยได้ ข้อนี้ใช้กับใบขับขี่ A1 ด้วย มีข้อยกเว้นสำหรับการฝึกขับรถตามกฎหมายว่าด้วยใบขับขี่ (körkortslagen) เพื่อให้ผู้ควบคุมการฝึกขับ (handledare) หรือครูนั่งไปด้วยได้
• หากรถจักรยานยนต์มีรถพ่วงข้าง ผู้โดยสาร 1 คนนั่งในรถพ่วงข้างได้

เมื่อมีผู้โดยสาร รถจักรยานยนต์จะมีพฤติกรรมเปลี่ยนไป คือ หนักขึ้น ระยะเบรกยาวขึ้น และตอบสนองต่างไปในทางโค้ง ขอให้ผู้โดยสารนั่งนิ่ง ๆ จับให้มั่น และเอียงตัวไปพร้อมกับรถในทางโค้ง

รถพ่วง

คุณต่อรถพ่วง (släpvagn) ที่กว้างไม่เกิน 125 เซนติเมตร เข้ากับรถจักรยานยนต์สองล้อได้ นอกจากนี้ รถพ่วงต้องหนักไม่เกิน ครึ่งหนึ่งของน้ำหนักรถพร้อมใช้งาน (tjänstevikt) ของรถจักรยานยนต์ โดยหักน้ำหนักน้ำมันเชื้อเพลิงและเครื่องมือออกแล้ว (trafikförordningen 4 kap. 15 a §)

การจดทะเบียน การตรวจสภาพ และการประกันภัย

รถจักรยานยนต์ต้องจดทะเบียน มีแผ่นป้ายทะเบียน (registreringsskylt) ด้านหลัง มีประกันภัยรถภาคบังคับ (trafikförsäkring) และชำระภาษีรถแล้ว นอกจากนี้ ต้องผ่านการตรวจสภาพรถตามกำหนด (kontrollbesiktning) การตรวจสภาพครั้งแรก ต้องทำภายใน 48 เดือน นับจากเดือนที่รถเริ่มใช้งานบนถนน หลังจากนั้น ต้องตรวจทุก 24 เดือน เป็นอย่างช้า

การขับขี่นอกถนน

โดยปกติ ไม่อนุญาต ให้ขับรถจักรยานยนต์ในพื้นที่นอกถนน (terräng) เช่น ในป่าหรือบนทุ่งหญ้า

การตรวจก่อนขับขี่

ตรวจรถอย่างรวดเร็ว ก่อนออกเดินทาง:

• แรงดันลมยางและความลึกดอกยาง
• เบรกและน้ำมันเบรก
• ความตึงและการหล่อลื่นของโซ่
• ไฟส่องสว่างและไฟเลี้ยว (körriktningsvisare)
• กระจกมองหลัง
• ระดับน้ำมันเครื่อง

จำไว้

• ทั้งผู้ขับขี่และผู้โดยสาร ต้องสวมหมวกกันน็อก ผู้ขับขี่รับผิดชอบผู้โดยสารที่อายุต่ำกว่า 15 ปี
• เด็กอายุต่ำกว่า 7 ปี อาจใช้อุปกรณ์ป้องกันศีรษะอื่นที่เหมาะสมได้
• หมวกกันน็อกต้องมีเครื่องหมาย E ตาม ECE 22.05 หรือใหม่กว่า
• ความลึกดอกยางขั้นต่ำ คือ 1 mm ไม่บังคับใช้ยางฤดูหนาว
• ใช้เบรกทั้งสอง ABS ป้องกันล้อล็อก CBS เชื่อมการทำงานของเบรกเข้าด้วยกัน
• เปิดไฟต่ำเมื่อขับบนถนน ในหมอก ใช้ไฟตัดหมอกแทนไฟต่ำได้
• ผู้โดยสารไม่เกิน 1 คน และผู้ขับขี่ต้องอายุครบ 18 ปี
• ตรวจสภาพครั้งแรกภายใน 48 เดือน จากนั้นทุก 24 เดือน