การอบรมเรื่องความเสี่ยงและการสอบ

เส้นทางสู่ใบขับขี่รถจักรยานยนต์มี 3 ขั้นตอน ได้แก่ การอบรมเรื่องความเสี่ยง (riskutbildning) การสอบภาคทฤษฎี (kunskapsprov) และการสอบขับรถภาคปฏิบัติ (körprov) การอบรมเรื่องความเสี่ยง มีเป้าหมายให้คุณเข้าใจว่า ทำไมการขับรถจักรยานยนต์จึงมีความเสี่ยง ส่วนการสอบจะแสดงว่า คุณมีความรู้และทักษะตามที่กำหนด ในบทนี้ เราจะอธิบายว่า แต่ละขั้นตอนมีเนื้อหาอะไรบ้าง

การอบรมเรื่องความเสี่ยง

การอบรมเรื่องความเสี่ยงสำหรับรถจักรยานยนต์ เป็น ภาคบังคับ (obligatorisk) และแบ่งออกเป็น 2 ส่วน

ส่วนที่ 1 (del 1) ว่าด้วยแอลกอฮอล์และยาเสพติด ความเหนื่อยล้าขณะขับขี่ และพฤติกรรมเสี่ยงอื่น ๆ นอกจากนี้ ยังกล่าวถึงเรื่องที่ผู้ใช้ถนนคนอื่นมองเห็นรถจักรยานยนต์ได้ยาก และคุณทำอะไรได้บ้างเพื่อแก้ปัญหานี้ รวมถึงอุปกรณ์ป้องกันของคุณ มองเห็นได้ชัดเพียงใด

ส่วนที่ 2 (del 2) ว่าด้วยเรื่องความเร็ว ความปลอดภัย และการขับขี่ในสภาพถนนและสภาพอากาศต่าง ๆ เป็นต้น ในส่วนนี้ มีการฝึกใน สนามสอบควบคุมรถ (manöverbana) ซึ่งคุณจะได้สัมผัสด้วยตนเอง เช่น:

• การเลือกความเร็ว ส่งผลต่อระดับความยากอย่างไร
• ความสัมพันธ์ระหว่างความเร็ว กับความเร็วขณะชน (kraschfart)
• ปัจจัยต่าง ๆ ส่งผลต่อระยะหยุดรถ (stoppsträcka) อย่างไร
• ความสำคัญของ การหักเลี้ยวสวนทาง (motstyrning) และการปรับความเร็ว เมื่อเปลี่ยนทิศทางและหลบหลีกสิ่งกีดขวาง
• การเลือกแนวเส้นทาง (spårval) และการหักเลี้ยวสวนทาง ในทางโค้งขวาและทางโค้งซ้าย
• การเบรกจากความเร็วอย่างน้อย 70 km/h

(TSFS 2009:26 5 kap.)

ต้องอบรมเรื่องความเสี่ยงเมื่อใด

ต้องผ่านการอบรมทั้ง 2 ส่วน ก่อนที่คุณจะสอบภาคทฤษฎี และการอบรมเรื่องความเสี่ยง ต้องยังมีผลอยู่ในวันสอบ การอบรมมีผลจนถึงวันที่คุณได้รับใบขับขี่ แต่ ไม่เกิน 5 ปี

การอบรมเรื่องความเสี่ยงสำหรับรถยนต์ ใช้แทนการอบรมสำหรับรถจักรยานยนต์ไม่ได้ ในทางกลับกัน หากคุณผ่านการอบรมเรื่องความเสี่ยงสำหรับรถจักรยานยนต์มาแล้ว ไม่ต้องอบรมซ้ำ เมื่อขอใบขับขี่รถจักรยานยนต์ประเภทที่สูงขึ้น ข้อยกเว้น คือ ผู้ที่ได้ใบขับขี่ A1 ก่อนวันที่ 1 พฤศจิกายน 2009 เพราะในขณะนั้น ยังไม่มีการอบรมเรื่องความเสี่ยง

หากคุณเรียนที่โรงเรียนสอนขับรถ (trafikskola) โรงเรียนจะลงทะเบียนการอบรมเรื่องความเสี่ยงให้คุณ หากคุณฝึกขับแบบส่วนบุคคล คุณต้องติดต่อผู้จัดการอบรมด้วยตนเอง

การสอบภาคทฤษฎี

การสอบภาคทฤษฎีสำหรับรถจักรยานยนต์ มี 70 ข้อ แบบมีตัวเลือก ในจำนวนนี้ มี 5 ข้อเป็นข้อทดลอง (testfråga) ที่ไม่นับคะแนน ดังนั้น คุณจะได้คะแนนสูงสุด 65 คะแนน และต้องได้ 52 คะแนน จึงจะผ่าน เวลาสอบคือ 50 นาที ผลการสอบภาคทฤษฎีที่ผ่านแล้ว มีอายุ 1 ปี และภายในเวลานั้น คุณต้องสอบขับรถภาคปฏิบัติให้ผ่าน

หากคุณมีใบขับขี่ A1 หรือ A2 อยู่แล้ว ไม่ต้องสอบภาคทฤษฎีใหม่ เมื่อขอใบขับขี่รถจักรยานยนต์ประเภทที่สูงขึ้น เพียงสอบขับรถภาคปฏิบัติก็เพียงพอ

การสอบขับรถภาคปฏิบัติ

การสอบขับรถภาคปฏิบัติ มี 3 ส่วน ได้แก่ การตรวจความปลอดภัย (säkerhetskontroll) การควบคุมรถในท่าทางเฉพาะ (särskilda manövrer) และการขับขี่ในการจราจรจริง

การตรวจความปลอดภัย

คุณอาจถูกขอให้ตรวจชิ้นส่วนบางอย่างของรถจักรยานยนต์ เช่น:

• ระบบไฟส่องสว่าง (belysning)
• เบรก (bromsar)
• ยางและขอบล้อ (däck och fälgar)
• ระบบส่งกำลัง (kraftöverföring) ซึ่งในรถจักรยานยนต์ที่ขับเคลื่อนด้วยโซ่ คือ โซ่และสเตอร์ เช่น ความตึงและสภาพ
• กระจกมองหลัง (backspeglar)
• ลูกปืน (lager) ที่คอรถ สวิงอาร์ม และล้อ
• ระบบกันสะเทือน (fjädring)
• ระดับน้ำมันเครื่อง (motoroljenivå)
• สวิตช์ดับเครื่องฉุกเฉิน (nödstoppreglage)

หากคุณพบข้อบกพร่อง คุณต้องเสนอได้ว่า ต้องแก้ไขอย่างไร

การสอบควบคุมรถ

การสอบควบคุมรถ (manöverprov) มี 3 ส่วน:

ส่วนความเร็วต่ำ (lågfartsdel) คุณขับคลานช้า ๆ (krypkörning) ไปตามสนาม ที่มีทั้งเลี้ยวซ้ายและเลี้ยวขวา และต้องหยุดและออกตัวขณะเลี้ยวได้ สำหรับรถจักรยานยนต์ที่มีเกียร์ธรรมดา โดยพื้นฐานแล้ว ความเร็วจะควบคุมด้วย คลัตช์ (kopplingen) ร่วมกับคันเร่งและเบรก

ส่วนความเร็วสูง (högfartsdel) คุณเร่งความเร็วถึงอย่างน้อย 50 km/h หักหลบสิ่งกีดขวาง (undanmanöver) และขับในสนามซิกแซก (serpentinbana) จากนั้น กลับรถที่กรวยอันสุดท้าย ขับกลับมา และปิดท้ายด้วยการเบรกจนรถหยุดนิ่ง

การเบรก (bromsning) คุณต้องเบรกอย่างมีประสิทธิภาพและควบคุมได้ จากความเร็ว 70 km/h และจาก 90 km/h จนรถหยุดนิ่ง โดยต้องใช้ ทั้งเบรกหน้าและเบรกหลัง ในกรณีส่วนใหญ่ การเบรกที่มีประสิทธิภาพและมั่นคง ต้องใช้คันเบรกทั้งสองพร้อมกัน

การขับขี่ในการจราจรจริง

การขับขี่ในการจราจรจริง ใช้เวลารวมอย่างน้อย 25 นาที ทั้งในและนอกชุมชนเมือง (tätort) ผู้คุมสอบ (förarprövare) จะสื่อสารกับคุณผ่านวิทยุ

รถจักรยานยนต์ที่ใช้สอบ

รถจักรยานยนต์ที่ใช้สอบ ต้องเป็นไปตามข้อกำหนดบางประการ ตัวอย่างเช่น สำหรับใบขับขี่ประเภท A รถต้องมีกำลังสุทธิอย่างน้อย 50 kW มีน้ำหนักรถพร้อมใช้งาน (tjänstevikt) มากกว่า 175 kg ทำความเร็วได้อย่างน้อย 100 km/h และหากเป็นเครื่องยนต์สันดาป ต้องมีความจุกระบอกสูบอย่างน้อย 595 cm³ สำหรับ A1 และ A2 ข้อกำหนดจะต่ำกว่านี้

รถจักรยานยนต์ต้องมีเกียร์ธรรมดา และมีมือคลัตช์ (kopplingshandtag) ที่คุณใช้เมื่อออกตัว หยุดรถ ขับคลานช้า ๆ และเปลี่ยนเกียร์ หากรถไม่มีมือคลัตช์ การสอบจะถือเป็นการสอบสำหรับรถจักรยานยนต์ เกียร์อัตโนมัติ (automatväxlad) และใบขับขี่จะถูกจำกัดให้ขับได้เฉพาะรถประเภทนั้น คุณต้องใช้รถจักรยานยนต์คันเดียวกันตลอดการสอบ

อุปกรณ์ป้องกันในการสอบ

คุณต้องสวมอุปกรณ์ป้องกัน (skyddsutrustning) ที่ออกแบบมาสำหรับการขับขี่รถจักรยานยนต์:

• หมวกกันน็อก (hjälm)
• ชุดป้องกันที่ทำจากหนัง หรือวัสดุที่แข็งแรงอื่น ๆ
• แว่นตานิรภัย หรือกระจกบังหน้า (visir)
• รองเท้าบูตหรือรองเท้าหุ้มข้อที่แข็งแรง
• ถุงมือ
• อุปกรณ์ป้องกันหลัง (ryggskydd)

อุปกรณ์ต้องอยู่ในสภาพสมบูรณ์ และไม่มีความเสียหาย

จำไว้

• การอบรมเรื่องความเสี่ยง ส่วนที่ 1 ว่าด้วยแอลกอฮอล์ ยาเสพติด ความเหนื่อยล้า และพฤติกรรมเสี่ยง ส่วนที่ 2 ว่าด้วยความเร็วและสภาพถนน โดยมีการฝึกในสนามสอบควบคุมรถ
• ต้องผ่านการอบรมทั้ง 2 ส่วนก่อนสอบภาคทฤษฎี การอบรมเรื่องความเสี่ยง มีผลไม่เกิน 5 ปี
• การสอบภาคทฤษฎี: 70 ข้อ 50 นาที ต้องได้ 52 จาก 65 คะแนน ผลสอบมีอายุ 1 ปี
• หากมีใบขับขี่ A1 หรือ A2 อยู่แล้ว สอบขับรถภาคปฏิบัติอย่างเดียว ก็เพียงพอสำหรับประเภทถัดไป
• การขับด้วยความเร็วต่ำ ควบคุมด้วยคลัตช์
• เบรกจากความเร็ว 70 และ 90 km/h โดยใช้เบรกทั้งสอง
• หากรถไม่มีมือคลัตช์ ใบขับขี่จะมีเงื่อนไขให้ขับได้เฉพาะรถจักรยานยนต์เกียร์อัตโนมัติ