Sürüş tekniği ve riskler

Motosiklet kullanmak özgürlük ve keyif verir, ancak güvenlik payları küçüktür. Etrafınızda kaporta yoktur ve yasal hız sınırı içinde bile bir kaza ağır sonuçlar doğurabilir. İyi haber şu ki, birçok kaza doğru teknik, doğru taktik ve kendi sınırlarınıza karşı dürüst bir tutumla önlenebilir.

Kazalar nerede oluyor?

Trafikverket'in (İsveç Ulaştırma İdaresi) motosiklet sürücülerinin hayatını kaybettiği kazalarla ilgili analizleri açık bir örüntü gösterir:

• En yaygın kaza türü tek taraflı kazalardır (singelolyckor), yani motosiklet sürücüsünün başka biriyle çarpışmadan yoldan çıktığı veya düştüğü kazalar.
• İkinci en yaygın tür kavşak kazalarıdır (korsningsolyckor).
• Motosiklet kazalarının en sık yaşandığı yer virajlardır.
• Hayatını kaybeden motosiklet sürücülerinin yalnızca onda üçünün hız sınırına uyduğu değerlendirilmiştir.

Yani hız kilit bir etkendir. Hem kazaya neden olabilir hem de yaralanmaları ağırlaştırabilir.

Ayık olmak da bir diğer etkendir. Alkol aldıktan veya uyuşturucu kullandıktan sonra asla motosiklet kullanmayın. Etki altında araç kullanma (rattfylleri) sınırı 0,2 promildir; kandaki uyuşturucu, reçeteye uygun kullanılan bir ilaç değilse her zaman etki altında araç kullanma sayılır (lag 1951:649 4 §).

Teknik ve taktik

Motosikleti kullanabilmek yeterli değildir. Ayrıca taktiğe, yani planladığınızdan daha sert fren yapmak zorunda kalmamak için trafikte akıllıca kararlar vermeye ihtiyacınız vardır. Taktik, ne kadar zamana ihtiyacınız olduğu, hangi alanı gözetmeniz gerektiği ve ne kadar mesafe bırakmanız gerektiğiyle ilgilidir.

Mesafe. Öndeki araçla aranızdaki mesafe uzadıkça tepki vermek için daha fazla zamanınız olur. Öndeki araç fren yaparsa siz o kadar sert fren yapmak zorunda kalmazsınız.

Konum. Çoğu zaman en güvenlisi yolun size ait kısmının ortasından gitmektir. Bir duruma girmeden önce konumunuzu seçin ve karşıdan gelen trafik veya engeller çıktığında onu ayarlayın.

Sürüş pozisyonu

Sürüş pozisyonunun amacı motosiklete sağlam bir şekilde tutunarak oturmaktır. Sürücünün ağırlığının olması gereken yere oturun. Alt vücudunuzla motosikletle temas halinde olun, örneğin dizlerinizle depoya hafifçe bastırarak. Kalçalardan yukarısı rahat olsun ki elleriniz kumandaları yumuşak bir şekilde kullanabilsin. Gidona asılmamalısınız.

Virajlar

Virajlar en sık kaza yeri olduğu için viraj tekniği belirleyicidir.

• Hızı virajdan önce ayarlayın, viraj içinde değil. Motosiklet dikken frenlemeyi bitirin.
• Görebildiğiniz kadar ileriye bakın ve gitmek istediğiniz yere bakın.
• Görüşü kapalı virajlarda ve tepelerde yolun size ait kısmında sağda kalın. Karşıdan gelenler yolun ortasından gelebilir.
• Hızınızı görebildiğiniz mesafe içinde durabileceğiniz şekilde ayarlayın.
• Motosikleti virajda yatırmak için karşı direksiyon (motstyrning) kullanılır. Sağ gidon koluna hafifçe ileri doğru bastırmak motosikletin sağa yatmasını sağlar, tersi de geçerlidir. Hızlı bir kaçınma manevrasında kullandığınız da karşı direksiyondur.

Görüş açıksa ve karşıdan gelen trafik yoksa yolun daha fazlasını kullanabilirsiniz, ancak istemeden dışarı kaymaktan kaçının. Konum ve hız her zaman bilinçli bir seçim olmalıdır.

Kavşaklar

Başkalarının sizi görmediğini varsayın. Motosiklet dardır, fark edilmesi zor olabilir ve otomobil sürücüleri onun hızını tahmin etmekte zorlanır. Bu nedenle:

• Görüşü kötü bir kavşağa yaklaşırken hızınızı ayarlayın.
• Bağlantı yolunda bekleyen bir otomobilin önünüze çıkabileceğini hesaba katın.
• Yanal güvenlik payı bırakın ve fren yapmaya hazır olun.
• Görüşü kapalı çıkışlarda (araç giriş-çıkışlarında) ekstra dikkatli olun.

Trafikte görünmek

Diğer yol kullanıcıları motosikletleri görmekte zorlanır. Bu, risk eğitiminin ele aldığı konulardan biridir. Yapabilecekleriniz:

• Zorunlu olan kısa farı kullanın.
• Görünür giysiler ve kask seçin.
• Diğer araçların kör noktasında (döda vinkeln), örneğin ağır bir kamyonun yanında kalmaktan kaçının.
• Öndeki otomobilin dikiz aynalarında görünecek şekilde konumlanın.

Şeritler, kuyruklar ve öndeki taşıtı geçme

Aynı yöndeki şeritler (körfält) yol çizgileriyle ayrılmışsa, aracın tamamı şeritlerden birinin içinde sürülmelidir. Bu motosiklet için de geçerlidir; yani iki otomobil kuyruğu arasındaki çizginin üzerinden gidemezsiniz (trafikförordningen 3 kap. 9 §). Bir kuyruğun yanından geçmek için bisiklet yolunu (cykelbana) da kullanamazsınız.

Motosiklet sürücüsü olarak, sollamanın başka durumlarda yasak olduğu yerlerde de sizi geçebilirler. Trafik Yönetmeliği, yan sepetsiz iki tekerlekli araçların örneğin tepe üstlerinde ve kavşaklarda geçilebileceğini söyler (3 kap. 39 §). Buna hazırlıklı olun ve güvenli bir konumda kalın. Biri sizi geçiyorsa sağda kalmalı ve hızınızı artırmamalısınız (3 kap. 38 §).

Yol yüzeyi

Motosikletin yolla yalnızca iki küçük temas yüzeyi vardır. Gevşek çakıl, ıslak yol çizgileri, rögar kapakları, yapraklar ve asfalttaki tekerlek izleri tutuşu hızla azaltabilir. Trafikverket, yol yüzeyindeki sorunlara örnek olarak gevşek çakılı gösterir ve motosiklet sürücüleri için düzgün ve öngörülebilir sürtünmenin önemini vurgular. Yol yüzeyini, özellikle virajlara girerken ve virajlarda dikkatle okuyun.

Uyarı işaretleri

Trafikverket, sürüşünüzün planlandığı gibi gitmediğini gösteren işaretleri listeler. Bunları ciddiye alın, çünkü küçük uyarı işaretleri rahatsızlığa, yaralanmalara ve en kötü durumda ciddi bir kazaya yol açabilir:

• Bir durumdan çıkışta konumunuz planladığınız gibi olmadı.
• Karar verdiğinizden daha sert fren yapmak zorunda kalıyorsunuz.
• Virajlarda gaz kolunu bırakıyor veya gazı kaçırıyorsunuz, bu da sürüşü sarsıntılı hale getiriyor.
• Virajlara çıktığınızdan daha yüksek hızla giriyorsunuz.
• Durmayı düşünmediğiniz halde dengenizi korumak için ayağınızı yere koyuyorsunuz.
• Vücudunuzu dengelemek için gidona tutunuyorsunuz.

Kendinizi bunlarda tanıyorsanız: hızınızı düşürün, güvenlik paylarınızı artırın ve tercihen bir alıştırma pistinde daha fazla çalışın.

Unutmayın

• Tek taraflı kazalar en yaygın, kavşak kazaları ikinci en yaygın türdür. Virajlar en sık kaza yeridir.
• Hayatını kaybeden motosiklet sürücülerinin yalnızca onda üçünün hız sınırına uyduğu değerlendirilmiştir.
• Taktik, asla planladığınızdan sert fren yapmak zorunda kalmamanız demektir.
• Hızı virajdan önce düşürün ve görebildiğiniz mesafe içinde durabileceğiniz şekilde ayarlayın.
• Karşı direksiyon motosikleti virajda yatırır ve kaçınma manevrasında kullanılır.
• Kavşaklarda başkalarının sizi görmediğini varsayın.
• Motosikletin tamamı bir şeridin içinde olmalıdır. Kuyruklar arasında çizgi üzerinde sürüş yok.
• Sarsıntılı gaz ve plansız sert frenlemeler gibi uyarı işaretlerini ciddiye alın.