Xawaaraha iyo xeerarka taraafikada ee gaadiidka culus

Adigoo darawal baabuur xamuul ah, waxaa kugu khuseeya xeerarka aasaasiga ah ee taraafikada ee qof walba khuseeya. Laakiin baabuurka xamuulka culus (tung lastbil) wuxuu leeyahay xadad xawaare oo u gaar ah, xeerarka iyo calaamadaha waddada qaarkoodna waxaa si gaar ah loogu qoray gaadiidka culus. Intaas waxaa dheer in baaxaddu kaa dalbanayso inaad si kale uga fikirto leexashooyinka, ka-dhaafidda iyo masaafada.

Xeerarka xawaaraha ee cusub laga bilaabo 1 December 2026

1 December 2026 xeer-nidaamiyaha taraafikada (trafikförordningen) wuxuu helayaa 4 kap. 20 § oo cusub (SFS 2026:1052). Wuxuu sheegayaa xawaaraha ugu sarreeya ee la oggol yahay gaadiid iyo isku-xirka gaadiid kala duwan. Baabuurka xamuulka culus waxaa khuseeya:

• Baabuur xamuul culus oo aan gaari-jiid lahayn oo ku socda waddada xawaaraha sare (motorväg) ama waddada gaadiidka matoorka (motortrafikled): ugu badnaan 90 km/h.
• Baabuur xamuul culus oo aan gaari-jiid lahayn oo ku socda waddooyinka kale: ugu badnaan 80 km/h.
• Gaari-matoor leh gaari-jiid oo leh bareegyo waxtar leh oo lagu shaqeeyo bareegga caadiga ah (färdbroms): ugu badnaan 80 km/h.

Isku-xirka gaadiidka oo gaarigu jiido dolly iyo gaari-jiid badh ah (påhängsvagn) oo leh bareegyo aan xirmin sidoo kale waxaa lagu wadi karaa ugu badnaan 80 km/h. Isku-xirka gaadiidka ee ilaa 34,5 mitir sida ku cad 4 kap. 17 f §, waxaa khuseeya 80 km/h waddooyinka loo tilmaamay isku-xirkaas (4 kap. 20 a §). Isku-darka kale waxay yeelan karaan xadad ka hooseeya: 50, 40 ama 30 km/h iyadoo ay ku xiran tahay gaari-jiidka iyo bareegyada.

Xadka gaarigu waa saqaf

Xadka xawaaraha ee gaarigu mar walba waa saqaf, weligiis ma aha xaq aad ugu waddo ka dhakhso badan inta waddadu oggol tahay. Haddii waddada loox lagu muujiyey xawaare ka hooseeya, kaas ayaa khuseeya. Haddii, dhinaca kale, waddada loox lagu muujiyey xawaare ka sarreeya xadka gaarigaaga, xadka gaarigaaga ayaa khuseeya.

Tusaale: waxaad waddaa baabuur xamuul culus oo aan gaari-jiid lahayn waddo miyi caadi ah oo loox lagu muujiyey 100 km/h. Weli waxaad wadi kartaa ugu badnaan 80 km/h, sababtoo ah waddadu ma aha waddada xawaaraha sare ama waddada gaadiidka matoorka. Haddii aad isla baabuurkaas ku waddo waddo xawaare sare oo loox lagu muujiyey 110 km/h, waxaad wadi kartaa ugu badnaan 90 km/h. Haddii aad leedahay gaari-jiid culus oo leh bareegyo waxtar leh, xadku waa 80 km/h xitaa waddada xawaaraha sare.

Calaamadaha waddada ee gaadiidka culus

Dhowr calaamadood oo mamnuucid ah ayaa si gaar ah muhiim ugu ah darawallada baabuurta xamuulka:

• Xaddidan: dhererka sare ee gaariga (C17), ballaca (C16) iyo dhererka (C18). Qiimaha calaamadda ku qoran wuxuu khuseeyaa gaariga iyo xamuulkiisa, calaamadda dhererkuna waxay sidoo kale khuseysaa isku-xirka gaadiidka (fordonståg).
• Xaddidaadda miisaanka dhabta ah (bruttovikt) (C20, gaadiidka iyo isku-xirka gaadiidka C21) iyo xaddidaadda culeyska dhidibka (axeltryck) (C23). Waxay khuseeyaan miisaanka dhabta ah ee gaariga iyo dhidib kasta siday u kala horreeyaan.
• Heerka qaadista waddada (bärighetsklass) (C22). Wuxuu sheegayaa heerka qaadista waddada, kaas oo haga culeyska dhidibka, culeyska dhidibka labalaabka iyo miisaannada dhabta ah ee la oggol yahay.
• "Mamnuuc: ka-dhaafidda baabuurta xamuulka culus" (förbud mot omkörning med tung lastbil) (C29). Uma oggolid inaad dhaafto gaadiid matoor ku socda oo aan ahayn mootooyinka yaryar (moped) ee laba-taayirka ah iyo mootooyinka laba-taayirka ah ee aan gaari dhinac lahayn.

Ogow farqiga. Mamnuucidda caadiga ah ee ka-dhaafiddu waxay khuseysaa darawal kasta, halka C29 ay khuseyso oo keliya baabuurta xamuulka culus. Meesha C29 taagan tahay gaadiidka rakaabku way dhaafi karaan, laakiin adigu ma dhaafi kartid.

Masaafada u dhexeysa gaariga hortaada ah

Trafikförordningen waxay sheegaysaa in masaafada u dhexeysa gaariga hortaada ahi ay ahaato mid ku filan oo aadan ku dhicin haddii uu bareegga qabto. Masaafada waa in sidoo kale loo waafajiyaa si isticmaalayaasha kale ee waddadu ay si fudud kuu dhaafi karaan (3 kap. 2 §). Tani si gaar ah ayay muhiim ugu tahay gaadiidka culus. Laba baabuur xamuul oo isku dhow waxay sameeyaan derbi dheer oo ay adag tahay oo khatar tahay in la dhaafo. Ka tag meel bannaan oo gaari ku dhaafaya uu geli karo.

Baabuurka xamuulka culus wuxuu intaas dheer u baahan yahay masaafo bareeg oo ka dheer tan gaariga rakaabka, gaar ahaan marka uu si buuxda u raran yahay. Masaafo dheer ayaa ku siinaysa waqti badan oo aad ku falceliso.

Leexashada iyo meelaynta

Baabuur xamuul oo dheer wuxuu u baahan yahay meel badan isgoyska. Taayirada dambe ma raacaan raadka taayirada hore, ee waxay u gooyaan dhinaca gudaha ee qallooca.

Ka hor leexasho midig, xeer guud ahaan waa inaad isu meelaysaa haadka ugu midigsan. Haddii meesha isgoysku aysan ku filnayn gaarigaaga, waad ka leexan kartaa meelayntaas, laakiin oo keliya si gaar ah oo taxaddar leh (3 kap. 25–26 §§). Si gaar ah ula soco gaadiidka gadaashaada marka aad leexanayso. Baaskiil-wadayaasha iyo darawallada mootada yarba waxay geli karaan dhinacaaga midig inta aad sugayso.

Baaskiil-wadayaasha ku jira waddada baaskiilada (cykelbana) waxay mudnaan ku leeyihiin gaadiidka kale (3 kap. 59 §). Marka aad midig ugu leexanayso waddo baaskiil, sidaas darteed waa inaad baaskiil-wadaha siisaa mudnaanta. Dhinaca midig ee baabuurka xamuulku wuxuu leeyahay meelo indha-la'aan (döda vinklar) oo waaweyn. Si fiican u hubi muraayadaha, gaar ahaan dhowr jeer, ka hor iyo inta leexashadu socoto.

Taleefanka gacanta

Waxaad isticmaali kartaa taleefanka gacanta ama qalab isgaarsiin kale inta aad waddo oo keliya haddii aysan si xun u saamaynayn wadista. Weligaa uma oggolid inaad taleefanka gacanta ku qabato (4 kap. 10 e §). Isticmaal handsfree ama ku istaag meel ku habboon.

Sababta gaadiidka culusi ugu baahan yihiin mas'uuliyad dheeraad ah

Sida uu sheegay Trafikverket (Maamulka Gaadiidka Iswiidhan), baabuurta xamuulku waxay ka yihiin qiyaastii lix boqolkiiba taraafikada, laakiin waxay ku lug leeyihiin qiyaastii hal ka mid ah shantii shil ee dhimasho leh. In ka badan 90 boqolkiiba xaaladaha, waa dhinaca kale kan dhinta, inta badan qof ku jira gaari rakaab. Taasi waxay ka timaaddaa miisaanka gaariga. Khalad yar oo baabuur xamuul ah wuxuu dadka kale u keeni karaa cawaaqib aad u culus.

Taasi macnaheedu ma aha in darawallada baabuurta xamuulku si ka liidata kuwa kale u waddaan. Waxay ka dhigan tahay in farqiga badbaadadu waa inuu ka weynaadaa. Qorshee wadistaada, ilaali xadadka xawaaraha oo sii isticmaalayaasha kale ee waddada meel.

Xusuuso

• Laga bilaabo 1 December 2026: baabuur xamuul culus 90 km/h waddada xawaaraha sare iyo waddada gaadiidka matoorka, 80 km/h waddooyinka kale.
• Gaari-jiid leh bareegyo waxtar leh oo ka yimaada bareegga caadiga ah waxaa khuseeya ugu badnaan 80 km/h, xitaa waddada xawaaraha sare.
• Xawaare ka hooseeya oo loox lagu muujiyey mar walba wuu ka horreeyaa xadka gaariga.
• C29 waxay kuu diidaysaa inaad dhaafto gaadiid matoor ku socda oo aan ahayn mootooyinka yaryar ee laba-taayirka ah iyo mootooyinka laba-taayirka ah ee aan gaari dhinac lahayn.
• Hayso masaafo u fududaysa dadka kale inay ku dhaafaan.
• Leexashada midigta waad ka leexan kartaa haadka midig haddii meeshu aysan ku filnayn, laakiin si gaar ah oo taxaddar leh.
• Baaskiil-wadayaasha ku jira waddada baaskiilada ayaa mudnaan leh. Si fiican u hubi muraayadaha.
• Weligaa uma oggolid inaad taleefanka gacanta ku qabato inta aad waddo.