ደረጃታትን ቅድመ-ኩነታትን ንናይ ጽዕነት መኪና

ናይ ጽዕነት መኪና ምዝዋር ካብ ናይ ሰባት መኪና ምዝዋር ዝዓበየ ሓላፍነት እዩ። እታ ተሽከርካሪ ትኸብድ፣ ትነውሕ፣ ካባኹም ከም ዘዋሪ ድማ ዝያዳ ትሓትት። ስለዚ ብዙሓት ዝተፈላለዩ ደረጃታት ፍቓድ ምዝዋር (behörigheter)፣ ዝለዓለ ደረታት ዕድመን ዝተረረ ሕክምናዊ ቅድመ-ኩነታትን ኣለዉ። ኣብዚ ምዕራፍ እዚ ነፍሲ ወከፍ ደረጃ እንታይ ክትዝውሩ መሰል ከም ዝህበኩምን ፍቓድ ምዝዋር ንምርካብ እንታይ ከም ዘድልየኩምን ንርኢ።

እቶም ኣርባዕተ ደረጃታት ናይ ጽዕነት መኪና

ከቢድ ናይ ጽዕነት መኪና (tung lastbil) ጠቕላላ ክብደት (totalvikt) ልዕሊ 3,5 ቶን ዘለዋ ናይ ጽዕነት መኪና እያ (ሕጊ ትርጉማት ትራፊክ መገዲ – lag om vägtrafikdefinitioner 2 §)። ስለዚ ዝውስን እቲ ኣብ ምስክር ወረቐት ምዝገባ ዘሎ ጠቕላላ ክብደት እዩ፣ እታ መኪና ሕጂ እትምዘኖ ኣይኮነን።

• C1 – ማእከላይ ክብደት ዘለዋ ናይ ጽዕነት መኪና። ጠቕላላ ክብደት ልዕሊ 3 500 kg ግን እንተበዝሔ 7 500 kg ዘለወን ናይ ጽዕነትን ናይ ሰባትን መካይን። እንተበዝሔ 750 kg ጠቕላላ ክብደት ዘለዎ ፈኲስ ተጎታቲ ክትስሕቡ ይፍቀደልኩም።
• C1E – ማእከላይ ክብደት ዘለዋ ናይ ጽዕነት መኪና ምስ ከቢድ ተጎታቲ። ከም ናይ C1 ዝኣመሰላ መካይን፣ ግን ድምር ጠቕላላ ክብደት መኪናን ተጎተትትን ካብ 12 000 kg ክሳብ ዘይበዝሐ ሓደ ወይ ብዙሓት ተጎተትቲ ክትስሕቡ ይፍቀደልኩም።
• C – ከቢድ ናይ ጽዕነት መኪና። ብዘይ ላዕለዋይ ደረት ክብደት ከበድቲ ናይ ጽዕነት መካይንን ናይ ሰባት መካይንን። ኣብዚ እውን እንተበዝሔ 750 kg ዝኾነ ፈኲስ ተጎታቲ ጥራይ ክትስሕቡ ይፍቀደልኩም።
• CE – ከቢድ ናይ ጽዕነት መኪና ምስ ከቢድ ተጎታቲ። ከም ናይ C ዝኣመሰላ መካይን፣ ብተወሳኺ ድማ ብዘይ ደረት ክብደት ሓደ ወይ ብዙሓት ተጎተትቲ ክትስሕቡ ይፍቀደልኩም።

(ሕጊ ፍቓድ ምዝዋር – körkortslagen 2 kap. 5 §።)

ልሙድ ጌጋ ርድኢት C ኣብ ድሕሪ ናይ ጽዕነት መኪና ዝኾነ ተጎታቲ ንምስሓብ ይኣክል ዝብል እዩ። ከምኡ ኣይኮነን። ልዕሊ 750 kg ዝምዘን ተጎታቲ፣ እታ ናይ ጽዕነት መኪና ባዕላ ምስቲ ተጎታቲ ክትወዳደር ከላ ንእሽቶ እንተ ኾነት እውን፣ CE ይሓትት።

ቅድም ክህልወኩም ዘለዎ ደረጃታት

ልሙድ ፍቓድ ምዝዋር መኪና ከይሃለወኩም ብቐጥታ C ክትወስዱ ኣይትኽእሉን። ፍቓድ ምዝዋር ምስ C1፣ C፣ D1 ወይ D ዝወሃብ ድሮ ደረጃ B ንዘለዎ ጥራይ እዩ (körkortslagen 3 kap. 6 §)። ንደረጃታት ተጎታቲ፣ ነታ እትስሕብ ተሽከርካሪ ደረጃ ክህልወኩም ኣለዎ። ስለዚ CE ክትረኽቡ እትኽእሉ C ምስ ሃለወኩም ጥራይ እዩ (3 kap. 7 §)። ቅድሚ CE ምውሳድኩም C ንዝተወሰነ ግዜ ሒዝኩም ክትጸንሑ ዝሕትት ቅድመ-ኩነት የለን።

ደረታት ዕድመ

ደረታት ዕድመ ኣብ körkortslagen 3 kap. 1 § ተጻሒፎም ኣለዉ፦

• C1ን C1Eን: 18 ዓመት።
• Cን CEን: 21 ዓመት።

ኣገዳሲ ፍሉይ ኩነት ኣሎ። ብመሰረት ሕጊ ሞያዊ ብቕዓት ዘዋሪ ብመሰረታዊ ስልጠና (grundutbildning) መሰረታዊ ሞያዊ ብቕዓት ዘዋሪ (yrkesförarkompetens) ዝረኸበ ሰብ ካብ 18 ዓመት ጀሚሩ C ን CE ን ክረክብ ይኽእል (körkortslagen 3 kap. 1 a §)። እዚ ነቲ ምሉእ ናይ 280 ሰዓት መሰረታዊ ስልጠና ዝወሰደ ይምልከት። ብቲ ዝሓጸረ ናይ 140 ሰዓት መሰረታዊ ስልጠና፣ መጓዓዝያ ኣቑሑት ክትዝውሩ እትኽእሉ ካብ 21 ዓመት ጥራይ እዩ (lag om yrkesförarkompetens 3 kap. 3–4 §§)።

ልምምድ ምዝዋር

ናይ ጽዕነት መኪና ልምምድ ምዝዋር ንምግባር ቅድመ-ፍቓድ ምዝዋር (körkortstillstånd) ንጉጅለ 2 የድልየኩም። ደረታት ዕድመ ንብሕታዊ ልምምድ ምዝዋር ኣብ körkortslagen 4 kap. 2 § ተጻሒፎም ኣለዉ፦

• C1ን C1Eን: ካብ 18 ዓመት።
• Cን CEን: ካብ 20 ዓመት።

ልምምድ ምዝዋር ብC ን CE ን ክገብር ዝፍቀዶ ደረጃ B ዘለዎ ወይ ቅድሚ ሕጂ ንዓይነት እታ ተሽከርካሪ ፍቓድ ምዝዋር ዝነበሮ ጥራይ እዩ (4 kap. 4 §)። ልክዕ ከም ኣብ ምዝዋር መኪና፣ ተቖጻጻሪ (handledare) ምስክር ወረቐት ተቖጻጻሪ ክህልዎን ኣብ እዋን ልምምድ ምዝዋር ከም ዘዋሪ ዝቑጸር ክኸውንን ኣለዎ።

ሕክምናዊ ቅድመ-ኩነታት

ምስ ከባድ ተሽከርካሪ ዝፍጠር ሓደጋ ሳዕቤኑ ስለ ዝዓቢ፣ ቅድመ-ኩነታት ጥዕና ንናይ ጽዕነት መኪናን ኣውቶቡስን ካብ ናይ ሰባት መኪና ዝለዓለ እዩ። ክልተ ኣብነታት፦

• ራእይ: ኣብታ ዝሓየሸት ዓይኒ እንተወሓደ 0,8 ብሩህነት ራእይ፣ ኣብታ ዝሓመቐት ድማ 0,1 ክህልወኩም ኣለዎ። መነጽርን ናይ ዓይኒ ለንስን ይፍቀዱ።
• ሕማም ዕንፍሩር (epilepsi): ብልሙድ ንዓሰርተ ዓመት ብዘይ መጥቃዕቲ፣ ኣብቲ ግዜ እቲ ድማ ብሓፈሻ ብዘይ ሕክምና መድሃኒት፣ ክትጸንሑ ይሕተት።

ሕማማት ድቃስን ንቕሓትን፣ ንኣብነት ምቁራጽ ትንፋስ ኣብ ድቃስ (sömnapné)፣ ከም ሓደጋ ድሕንነት ትራፊክ እንተ ተገምጊሞም እውን ዕንቅፋት ክኾኑ ይኽእሉ። ሽዑ ሓኪም ምስ ከበድቲ ደረጃታት እቲ ሓደጋ ከም ዝዓቢ ኣብ ግምት ከእትዎ ኣለዎ። ብመድሃኒት ዝሕከም ሕማም ሽኮር እንተ ሃልዩኩም ምስክር ወረቐት ሓኪም (läkarintyg) የድሊ።

ናይ ቲዮሪ ፈተናን ግብራዊ ፈተና ምዝዋርን

ናይ ቲዮሪ ፈተና (kunskapsprov) ንደረጃታት C 60 ሕቶታት ኣለዉዎ። ካብኣቶም ሓሙሽተ ዘይቑጸሩ ሕቶታት ሙከራ እዮም፣ ስለዚ እንተበዝሔ 55 ነጥቢ ክትረኽቡ ትኽእሉ። ንምሕላፍ 44 ነጥቢ የድሊ። ዝሓለፈ ናይ ቲዮሪ ፈተና ንሓደ ዓመት ይሰርሕ፣ ኣብቲ ግዜ እቲ ድማ ግብራዊ ፈተና ምዝዋር ክትሓልፉ ኣለኩም።

ግብራዊ ፈተና ምዝዋር (körprov) ካብ መርመራ ድሕንነትን ኣብ ትራፊክ ምዝዋርን ይቖውም። እቲ ምዝዋር ባዕሉ እንተወሓደ 45 ደቒቕ ይወስድ፣ ኣብ ከተማን መገዲ ገጠርን። ኣብ መርመራ ድሕንነት (säkerhetskontroll) ብስርዓት ክትሰርሑን ካልእ ብዙሕ መብራህቲ፣ ፍረኖታት፣ ጎማታት፣ ጽዕነት፣ ምምራሕን ፈሳሲታትን ክትፍትሹ ክትክእሉን ኣለኩም። ንC ን CE ን ሓደ ጉድለት እንታይ ሓደጋታት ከም ዘስዕብ ክትገልጹን ስጉምትታት ክትሕብሩን እውን ክትክእሉ ኣለኩም። ኣብ CE ምትእስሳር ናይ ጽዕነት መኪናን ተጎታትን እውን ይሓውስ።

መርመራ ድሕንነት እንተ ዘይሓሊፉ እቲ ዝተረፈ ፈተና ግን እንተ ሓሊፉ፣ እቶም ዝሓለፉ ክፋላት ንሓደ ዓመት ይሰርሑ። ሽዑ መርመራ ድሕንነት ጥራይ ደጊምኩም ትገብሩ፣ ግን ኣብቲ ዳግመ-ፈተና ናይ ቲዮሪ ፈተና ገና ቅቡል ክኸውን ኣለዎ።

ፍቓድ ምዝዋር ኣብ ነፍሲ ወከፍ ሓሙሽተ ዓመት ምሕዳስ

ደረጃ B ኣብ ውሽጢ ዓሰርተ ዓመት ይሕደስ፣ እቶም ከበድቲ ደረጃታት C1፣ C1E፣ C ከምኡውን CE ግን ኣብ ነፍሲ ወከፍ ሓሙሽተ ዓመት ክሕደሱ ኣለዎም (körkortslagen 3 kap. 14 §)። ኣብ ምሕዳስ ሕጂ እውን ሕክምናዊ ቅድመ-ኩነታት ከም እተማልኡ ከተርእዩ ኣለኩም (3 kap. 12 §)።

እንታይ ክትሰዱ ከም ዘለኩም፣ እቲ ደረጃ ክውዳእ ከሎ ኣብ ዕድመኹም ይምርኮስ፦

• ትሕቲ 45 ዓመት: መግለጺ ጥዕና (hälsodeklaration)ን መሰረታዊ ምስክር ወረቐት ራእይ (synintyg)ን።
• 45 ዓመት ወይ ልዕሊኡ: ምስክር ወረቐት ሓኪም።

እቲ ሕቶ ቅድሚ ዕለት ቅቡልነት ብዝቐደመ ሓደ ዓመት ክኣቱ ይፍቀድ። ምሕዳስ እንተ ረሲዕኩም፣ እቲ ከቢድ ደረጃ ድሕሪ እቲ ኣብ ፍቓድ ምዝዋር ዘሎ ዕለት ንጽባሒቱ ዘይቅቡል ይኸውን። ሽዑ ነቶም ዝተረፉኹም ደረጃታት ዘርኢ ሓድሽ ፍቓድ ምዝዋር የድልየኩም።

ንሞያዊ ምዝዋር ፍቓድ ምዝዋር ጥራይ ኣይኣክልን

ኣብ ሞያዊ መጓዓዝያ ኣቑሑት ክትዝውሩ እንተ ኾንኩም፣ ብተወሳኺ ምስክር ወረቐት ሞያዊ ብቕዓት ዘዋሪ (YKB) የድልየኩም (lag om yrkesförarkompetens 3 kap. 1 §)። እቲ ምስክር ወረቐት ንሓሙሽተ ዓመት ይሰርሕ፣ ብናይ 35 ሰዓት ቀጻሊ ስልጠና (fortbildning) ድማ ይሕደስ። YKB ኣብቲ ናይ YKB ክፋል ቲዮሪ ብዝርዝር ይግለጽ።

ዘክሩ

• C1 ክሳብ 7 500 kg ይምልከት፣ C1E ድማ ንምሉእ ጥምረት ክሳብ 12 000 kg።
• ብC ወይ C1 እቲ ተጎታቲ እንተበዝሔ 750 kg ክምዘን ይፍቀድ። ዝኸበደ ተጎታቲ CE ወይ C1E ይሓትት።
• C ንምርካብ B፣ CE ንምርካብ ድማ C ክህልወኩም ኣለዎ።
• ደረት ዕድመ ንC ን CE ን 21 ዓመት እዩ፣ ምስ ስልጠና ሞያዊ ዘዋሪ ግን 18 ዓመት።
• ቅድመ-ኩነት ራእይ ኣብታ ዝሓየሸት ዓይኒ 0,8 ኣብታ ዝሓመቐት ድማ 0,1 እዩ።
• ናይ ቲዮሪ ፈተና ካብ 55 ነጥቢ 44 ይሓትት፣ ንሓደ ዓመት ድማ ይሰርሕ።
• ከበድቲ ደረጃታት ኣብ ነፍሲ ወከፍ ሓሙሽተ ዓመት ይሕደሱ። ካብ 45 ዓመት ምስክር ወረቐት ሓኪም የድሊ።
• ንሞያዊ መጓዓዝያ ኣቑሑት YKB እውን የድሊ።