ግዜታት ምዝዋርን ዕረፍትን

ድኻም ሓደ ካብቶም ንሞያውያን ዘወርቲ ዘለዉ ዝዓበዩ ሓደጋታት እዩ። ስለዚ EU ክንደይ ክትዝውሩ ከም ዝፍቀደልኩምን ክንደይ ክተዕርፉ ከም ዘለኩምን ሓባራዊ ሕግታት ኣለዎ። እቶም ሕግታት ኣብ förordning (EG) nr 561/2006 ይርከቡ፣ ንሱ ድማ ብዙሕ ግዜ ተቐይሩ እዩ፣ ካልእ ብዙሕ ብ förordning (EU) 2020/1054። ኣብዚ ምዕራፍ እዚ ነቶም ሕግታት ከምቲ ንመጓዓዝያ ኣቑሑት ብናይ ጽዕነት መኪና ዝምልከቱ ንርእዮም።

መን ይምልከቶ?

እቶም ሕግታት ዝለዓለ ዝተፈቕደ ክብደት ተሽከርካሪ፣ ተጎታቲ ወይ ፈረቓ-ተጎታቲ ሓዊሱ፣ ካብ 3,5 ቶን ኣብ ዝበዝሓሉ መጓዓዝያ ኣቑሑት ይምልከቱ (ዓንቀጽ 2.1 a)። ካብ 1 ሓምለ 2026 ጀሚሮም፣ ኣብ ኣህጉራዊ መጓዓዝያ ኣቑሑትን ካቦታጅ (cabotage – ውሽጣዊ መጓዓዝያ ብወጻኢ ተጓዓዚ)ን ብተሽከርከርቲ ተጎታቲ ሓዊሱ ልዕሊ 2,5 ቶን እውን ይምልከቱ (ዓንቀጽ 2.1 aa)። ነዘን ዝፈኮሳ ተሽከርከርቲ ብልሒ ታኮግራፍ (smart färdskrivare) ስሪት 2 የድሊ። ከበድቲ ተሽከርከርቲ ናብ ስሪት 2 ንምቕያር ናይ ገዛእ ርእሰን ግዜታት ምስግጋር ኣለወን። ኣብ ውሽጢ ሽወደን ብተሽከርከርቲ ኣብ መንጎ 2,5ን 3,5ን ቶን ዝግበሩ ሃገራውያን መጓዓዝያታት ብሕግታት EU ኣይሽፈኑን።

ገለ መጓዓዝያታት ተገሊሎም ኣለዉ፣ ግን ከቢድ ናይ ጽዕነት መኪና ክትዝውሩ ከለኹም እቶም ሕግታት ከም ዝምልከቱኹም ሕሰቡ።

ሰሙንን እዋን ምዝዋርን

ሰሙን ካብ ሰኑይ ሰዓት 00.00 ክሳብ ሰንበት ሰዓት 24.00 ይቑጸር (ዓንቀጽ 4 i)። መዓልታዊ ግዜ ምዝዋር ካብ መወዳእታ ሓደ መዓልታዊ ዕረፍቲ ክሳብ መጀመርታ እቲ ዝቕጽል መዓልታዊ ወይ ሰሙናዊ ዕረፍቲ ዘሎ ኩሉ ግዜ ምዝዋር እዩ (ዓንቀጽ 4 k)።

ግዜ ምዝዋር

• ኣብ መዓልቲ: እንተበዝሔ 9 ሰዓት። ኣብ ሰሙን ክልተ ግዜ ክሳብ 10 ሰዓት ከተናውሕዎ ይፍቀደልኩም (ዓንቀጽ 6.1)።
• ኣብ ሰሙን: እንተበዝሔ 56 ሰዓት (ዓንቀጽ 6.2)።
• ኣብ ክልተ ተኸታተልቲ ሰሙናት: ብድምር እንተበዝሔ 90 ሰዓት (ዓንቀጽ 6.3)።

ኣብነት፦ ኣብዚ ሰሙን 56 ሰዓት እንተ ዘዊርኩም፣ 90 − 56 = 34 ስለ ዝኾነ ኣብ ዝመጽእ ሰሙን እንተበዝሔ 34 ሰዓት ክትዝውሩ ይፍቀደልኩም።

ዕረፍቲ (rast)

ድሕሪ 4 ሰዓትን 30 ደቒቕን ድምር ምዝዋር፣ ዕረፍቲ (vila) እንተ ዘይጀሚርኩም እንተወሓደ 45 ደቒቕ ዕረፍቲ (rast) ክትወስዱ ኣለኩም (ዓንቀጽ 7)።

እቲ ዕረፍቲ ናብ ክልተ ክፋላት ክምቀል ይፍቀድ፦

1. ቅድም እንተወሓደ 15 ደቒቕ፣
2. ድሕሪኡ እንተወሓደ 30 ደቒቕ።

እቲ ስርዓት ኣገዳሲ እዩ። ቅድም 30 ደቒቕ ድሕሪኡ 15 ደቒቕ እንተ ወሲድኩም፣ ንመጓዓዝያ ኣቑሑት ቅድመ-ኩነት ዕረፍቲ ኣይተማልአን። ቅቡል ዕረፍቲ ምስ ወሰድኩም ሓድሽ እዋን ምዝዋር ይጅምር።

እቲ ዕረፍቲ ናይ ገዛእ ርእስኹም ግዜ እዩ። ኣብ እዋን ዕረፍቲ ክትጽዕኑ፣ ክትራግፉ ወይ ነዳዲ ክትመልኡ ኣይፍቀደልኩምን። እዚ ከም ካልእ ስራሕ ይቑጸር።

መዓልታዊ ዕረፍቲ

ስሩዕ መዓልታዊ ዕረፍቲ (dygnsvila) እንተወሓደ 11 ተኸታታሊ ሰዓት እዩ (ዓንቀጽ 4 g)። ድሕሪ መወዳእታ እቲ ዝሓለፈ ዕረፍቲ ኣብ ውሽጢ ነፍሲ ወከፍ ናይ 24 ሰዓት እዋን ሓድሽ መዓልታዊ ዕረፍቲ ክትወስዱ ኣለኩም (ዓንቀጽ 8.2)።

ነቲ ስሩዕ መዓልታዊ ዕረፍቲ ናብ ክልተ እዋናት ክትመቕልዎ ትኽእሉ፦ ቅድም እንተወሓደ 3 ሰዓት ድሕሪኡ ድማ እንተወሓደ 9 ሰዓት። ብድምር እንተወሓደ 12 ሰዓት ይኸውን።

እንተወሓደ 9 ሰዓት ዝኾነ ዝጎደለ መዓልታዊ ዕረፍቲ እውን ክትወስዱ ይፍቀደልኩም፣ ግን ኣብ መንጎ ክልተ ሰሙናውያን ዕረፍትታት እንተበዝሔ ሰለስተ ግዜ (ዓንቀጽ 8.4)። ዝጎደለ መዓልታዊ ዕረፍቲ ካሕሳ ኣየድልዮን።

ክልተ ዘወርቲ ኣብ ሓንቲ መኪና እንተ ኾንኩም (ብብዙሓት ዘወርቲ ምዝዋር – multibemanning)፣ ነፍሲ ወከፍኩም ድሕሪ እቲ ዝሓለፈ ዕረፍቲ ኣብ ውሽጢ 30 ሰዓት እንተወሓደ 9 ሰዓት ሓድሽ መዓልታዊ ዕረፍቲ ክትወስዱ ኣለኩም (ዓንቀጽ 8.5)። ኣብታ ቀዳመይቲ ሰዓት እቲ ካልኣይ ዘዋሪ ምህላው ብድሌት እዩ።

ሰሙናዊ ዕረፍቲ

ስሩዕ ሰሙናዊ ዕረፍቲ (veckovila) እንተወሓደ 45 ተኸታታሊ ሰዓት እዩ። ዝጎደለ ሰሙናዊ ዕረፍቲ እንተወሓደ 24 ተኸታታሊ ሰዓት እዩ (ዓንቀጽ 4 h)።

• ሰሙናዊ ዕረፍቲ ካብ መወዳእታ እቲ ዝሓለፈ ሰሙናዊ ዕረፍቲ እንተደንጐየ ድሕሪ ሽዱሽተ ናይ 24 ሰዓት እዋናት ክጅምር ኣለዎ (ዓንቀጽ 8.6)።
• ኣብ ክልተ ተኸታተልቲ ሰሙናት እንተወሓደ ክልተ ስሩዓት ሰሙናውያን ዕረፍትታት፣ ወይ ሓደ ስሩዕን ሓደ ዝጎደለን ክትወስዱ ኣለኩም። ኣብ ኣህጉራዊ መጓዓዝያ ኣቑሑት፣ ካሕሳ እንተ ተዋሂቡዎምን ብክልተ ስሩዓት ሰሙናውያን ዕረፍትታት እንተ ተሰዒቦምን፣ ካብ ሃገር ምድላው ወጻኢ ክልተ ዝጎደሉ ሰሙናውያን ዕረፍትታት ብተኸታታሊ ክትወስዱ ይፍቀደልኩም (ዓንቀጽ 8.6)።
• ዝጎደለ ሰሙናዊ ዕረፍቲ ካሕሳ ክወሃቦ ኣለዎ። እቲ ፍልልይ ከም ሓደ ተኸታታሊ ዕረፍቲ፣ ምስ ካልእ እንተወሓደ 9 ሰዓት ዝኾነ ዕረፍቲ ብሓባር፣ ቅድሚ መወዳእታ ሳልሳይ ሰሙን ድሕሪ እቲ ዝጎደለ ዕረፍቲ ዝወሰድኩምሉ ሰሙን ክውሰድ ኣለዎ።

ኣብነት፦ ናይ 30 ሰዓት ዝጎደለ ሰሙናዊ ዕረፍቲ ወሲድኩም። ሽዑ 45 − 30 = 15 ሰዓት ካሕሳ ክትወስዱ ኣለኩም።

ኣበይ ከተዕርፉ ይፍቀደልኩም?

መዓልታዊ ዕረፍትን ዝጎደለ ሰሙናዊ ዕረፍትን ኣብቲ ናይ ጽዕነት መኪና ክትወስዱ ይፍቀደልኩም፣ ዝሰማማዕ መደቀሲ እንተ ኣለዋን ደው ኢላ እንተ ኣላን። ስሩዕ ሰሙናዊ ዕረፍቲ ከምኡውን ከም ካሕሳ ዝውሰድ ልዕሊ 45 ሰዓት ዝኾነ ሰሙናዊ ዕረፍቲ ኣብ ተሽከርካሪ ክውሰድ ኣይፍቀድን። ኣብ ዝሰማማዕ መንበሪ ክውሰድ ኣለዎ፣ እቲ ወጻኢ ድማ ኣስራሒ ይኸፍሎ (ዓንቀጽ 8.8)።

ትካል መጓዓዝያ ድማ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ናይ ኣርባዕተ ተኸታተልቲ ሰሙናት እዋን እንተወሓደ ሓደ ግዜ ናብ ገዛኹም፣ ወይ ናብ ቦታ ስራሕ ኣስራሒ፣ ክትምለሱ ብዘኽእል ንስራሕ ክመድብ ኣለዎ (ዓንቀጽ 8.8a)።

መርከብን ባቡርን

ምስቲ ናይ ጽዕነት መኪና ብመርከብ ወይ ብባቡር እንተ ተጓዒዝኩም፣ ስሩዕ መዓልታዊ ዕረፍቲ ወይ ዝጎደለ ሰሙናዊ ዕረፍቲ እንተበዝሔ ክልተ ግዜ ከተቋርጹ ይፍቀደልኩም፣ እቶም ምቁራጻት ድማ ብድምር ካብ ሓንቲ ሰዓት ክበዝሑ ኣይፍቀድን። ኣብ እዋን ዕረፍቲ መደቀሲ ክፍሊ፣ መደቀሲ ዓራት ወይ ቦታ ምድቃስ ክህልወኩም ኣለዎ (ዓንቀጽ 9.1)። ጉዕዞ መርከብ ወይ ባቡር እንተወሓደ 8 ሰዓት እንተ ወሲዱን መደቀሲ ክፍሊ እንተ ሃልዩኩምን፣ ስሩዕ ሰሙናዊ ዕረፍቲ ብተመሳሳሊ መገዲ ክቋረጽ ይፍቀድ።

ዘይተጸበኹምዎ ነገር ምስ ዘጋጥም

ምስ ድሕንነት ትራፊክ ዝሰማማዕ እንተ ኾይኑ፣ ናብ ዝሰማማዕ ቦታ ደው ምባል ንምብጻሕ ክሳብ ዘድሊ ካብቶም ሕግታት ክትፍለዩ ይፍቀደልኩም (ዓንቀጽ 12)። ሽዑ ነቲ ምኽንያት፣ ንኣብነት ኣብ ሕትመት ታኮግራፍ (färdskrivare)፣ እንተደንጐየ ኣብቲ እትበጽሕዎ ቦታ ደው ምባል ክትጽሕፍዎ ኣለኩም።

ኣብ ፍሉያት ኩነታት ሰሙናዊ ዕረፍቲ ንምጅማር ናብ ቦታ ስራሕ ኣስራሒ ወይ ናብ ገዛኹም ንምብጻሕ ክሳብ ሓንቲ ሰዓት ተወሳኺ ክትዝውሩ እውን ይፍቀደልኩም። ስሩዕ ሰሙናዊ ዕረፍቲ ክትወስዱ እንተ ኾንኩም፣ ብቐጥታ ቅድሚኡ ናይ 30 ደቒቕ ተኸታታሊ ዕረፍቲ እንተ ወሲድኩም ክሳብ ክልተ ሰዓት ተወሳኺ ክትዝውሩ ይፍቀደልኩም (ዓንቀጽ 12)። እዚ ልምዲ ክኸውን የብሉን።

ግዜ ስራሕ ካልእ ነገር እዩ

ግዜታት ምዝዋርን ዕረፍትን ብዛዕባ ምዝዋርን ዕረፍትን እዮም። ጠቕላላ ግዜ ስራሕ (arbetstid) ብ lag (2005:395) om arbetstid vid visst vägtransportarbete (ሕጊ ግዜ ስራሕ ኣብ ገለ ስራሕ መጓዓዝያ መገዲ) ይቆጻጸር። ግዜ ስራሕ ኣብ ሓደ ሰሙን እንተበዝሔ 60 ሰዓት፣ ኣብ ኣርባዕተ ወርሒ ድማ ብማእከላይ መጠን ኣብ ሰሙን እንተበዝሔ 48 ሰዓት ክኸውን ይፍቀድ። ብዛዕባዚ ዝያዳ ኣብቲ ናይ YKB ምዕራፍ ብዛዕባ ግዜ ስራሕን ዕረፍትን ኣሎ።

ድኻም ካብ ሕግታት ቅድሚያ ኣለዎ

ግዜታት ምዝዋርን ዕረፍትን ዝለዓለ ደረታት እዮም። ዝተረፈ ግዜ ምዝዋር እንተ ሃለወኩም እውን፣ ብውሑስ ክትዝውሩ ዘይትኽእሉ ክሳብ ክንድኡ ደኺምኩም እንተ ኾንኩም ፈጺምኩም ክትዝውሩ ኣይፍቀደልኩምን (ደንቢ ትራፊክ – trafikförordningen 3 kap. 1 §)።

ዘክሩ

• ኣብ መዓልቲ እንተበዝሔ 9 ሰዓት ምዝዋር፣ ኣብ ሰሙን ክልተ ግዜ 10 ሰዓት።
• ኣብ ሰሙን እንተበዝሔ 56 ሰዓት፣ ኣብ ክልተ ሰሙናት 90 ሰዓት።
• ድሕሪ 4,5 ሰዓት ዕረፍቲ፦ እንተወሓደ 45 ደቒቕ፣ ወይ ቅድም 15 ድሕሪኡ 30 ደቒቕ።
• ስሩዕ መዓልታዊ ዕረፍቲ 11 ሰዓት፣ ተመቒሉ 3 + 9 ሰዓት፣ ዝጎደለ እንተወሓደ 9 ሰዓት እንተበዝሔ ሰለስተ ግዜ።
• ስሩዕ ሰሙናዊ ዕረፍቲ 45 ሰዓት፣ ዝጎደለ እንተወሓደ 24 ሰዓት እሞ ካሕሳ ዝወሃቦ።
• ሰሙናዊ ዕረፍቲ እንተደንጐየ ድሕሪ ሽዱሽተ ናይ 24 ሰዓት እዋናት ክጅምር ኣለዎ።
• ስሩዕ ሰሙናዊ ዕረፍቲ ኣብ ናይ ጽዕነት መኪና ክውሰድ ኣይፍቀድን።
• እቶም ሕግታት ደረታት እዮም፣ ዕላማታት ኣይኮኑን። እንተ ደኺምኩም ደው በሉ።