وەرگرتنی مۆڵەتی شوفێری

مۆڵەتی شوفێری (körkort) پۆلی B مافی لێخوڕینی ئۆتۆمبێلی سەرنشین و بارهەڵگری سووکت پێ دەدات. ڕێگای گەیشتن پێی لە چەند هەنگاوێکی ڕوون پێکدێت، و زۆربەیان یاسایان هەیە دەربارەی تەمەن و ماوەی کارایی کە پێویستە بیانزانیت. ئەم بەشە هەموو زنجیرەکە ڕوون دەکاتەوە، لە داواکارییەوە تا یەکەم ساڵەکانت وەک شوفێرێکی نوێ.

هەنگاوەکان بە کورتی

1. داوای ڕێپێدانی مۆڵەتی شوفێری لە Transportstyrelsen (دەستەی گواستنەوەی سوید) بکە.
2. ڕاهێنانی لێخوڕین بکە، بە شێوەی تایبەت لەگەڵ سەرپەرشتیارێکی پەسەندکراو و/یان لە قوتابخانەی شوفێری.
3. هەردوو بەشی ڕاهێنانی مەترسی بکە.
4. تاقیکردنەوەی تیۆری لە Trafikverket (بەڕێوەبەرایەتی گواستنەوەی سوید) بکە.
5. تاقیکردنەوەی لێخوڕین بکە.
6. لە دوو ساڵی یەکەمدا لەگەڵ ماوەی ئەزموون لێ بخوڕە.

تاقیکردنەوەی تیۆری و تاقیکردنەوەی لێخوڕین پێکەوە پێیان دەوترێت تاقیکردنەوەی شوفێری (förarprov) (یاسای مۆڵەتی شوفێری (körkortslagen) 3 kap. 4 §).

ڕێپێدانی مۆڵەتی شوفێری

پێش ئەوەی مافی ڕاهێنانی لێخوڕین یان کردنی هەر تاقیکردنەوەیەکت هەبێت، دەبێت ڕێپێدانێکی کارای مۆڵەتی شوفێری (körkortstillstånd) ت هەبێت. ئەمە بڕیاری Transportstyrelsen ـە کە تۆ مەرجە کەسی و پزیشکییەکان بۆ هەبوونی مۆڵەتی شوفێری پڕ دەکەیتەوە.

• داواکردن هیچ تێچوویەکی نییە.
• ڕاگەیاندنی تەندروستی (hälsodeklaration) و بڕوانامەی بینین (synintyg) پێشکەش دەکەیت. بڕوانامەی بینین نابێت زیاتر لە دوو مانگ پێش داواکارییەکە دەرکرابێت.
• Transportstyrelsen هەروەها هەڵدەسەنگێنێت کە ئایا بەپێی بارودۆخی کەسیت گونجاویت، و دەتوانێت زانیاری لە دامەزراوەکانی تر وەربگرێت، بۆ نموونە پۆلیس.
• ڕێپێدانەکە بۆ پێنج ساڵ کارایە (ڕێسانامەی مۆڵەتی شوفێری (körkortsförordningen) 3 kap. 3 §) و درێژ ناکرێتەوە. ئەگەر لەو ماوەیەدا تەواو نەبیت، دەبێت دووبارە داوا بکەیتەوە.

هیچ سنوورێکی تەمەن بۆ داواکردن نییە، بەڵام سنووری تەمەن بۆ ڕاهێنانی لێخوڕین و بۆ وەرگرتنی مۆڵەتەکە هەیە.

ڕاهێنانی لێخوڕین

دەتوانیت لە تەمەنی 16 ساڵییەوە ڕاهێنانی لێخوڕین (övningskörning) بە ئۆتۆمبێلی سەرنشینی بێ پاشکۆ بکەیت (körkortslagen 4 kap. 2 §). دەتوانیت لە قوتابخانەی شوفێری (trafikskola)، بە شێوەی تایبەت لەگەڵ سەرپەرشتیارێک، یان بە تێکەڵکردنی هەردووکیان ڕاهێنان بکەیت.

مەرجەکانی سەرپەرشتیار

بۆ ڕاهێنانی لێخوڕینی تایبەت پێویستە سەرپەرشتیارەکە (handledare):

• 24 ساڵی تەواو کردبێت،
• مۆڵەتی شوفێریی بۆ ئەو ئامرازە هەبێت و بە کۆی گشتی بەلایەنی کەمەوە پێنج ساڵ لە دە ساڵی ڕابردوو هەیبووبێت (körkortslagen 4 kap. 7 §)،
• لەلایەن Transportstyrelsen ـەوە وەک سەرپەرشتیار تەنها بۆ تۆ پەسەند کرابێت. پەسەندکردنەکە بۆ پێنج ساڵ کارایە (körkortslagen 4 kap. 8 §).

لە 1ی ئابی 2026 مەرجی خولی ناساندن (introduktionsutbildning) لابرا. نە سەرپەرشتیار و نە فێرخواز چیتر پێویستیان بەو خولە نییە. ئەوەی ماوەتەوە مەرجەکانی سەرەوەن: فێرخواز دەبێت ڕێپێدانی مۆڵەتی شوفێریی هەبێت و سەرپەرشتیار دەبێت پەسەندکراو بێت.

تابلۆ و بەرپرسیارێتی

ئامرازێک کە بۆ ڕاهێنانی لێخوڕین بەکار دەهێنرێت دەبێت تابلۆیەکی هەبێت کە ئەمە نیشان بدات (körkortsförordningen 4 kap. 4 §). Transportstyrelsen ئاماژە بەوە دەکات کە سەرپەرشتیار لە کاتی ڕاهێنانی لێخوڕیندا وەک شوفێر هەژمار دەکرێت. کەواتە سەرپەرشتیار دەتوانێت بەرپرسیار بکرێت ئەگەر شتێک بە هەڵە بڕوات، و دەبێت هێندە بێ-ئەلکهول، بێدار و ئاگادار بێت وەک ئەوەی خۆی لێی بخوڕێت.

ڕێکخستنێکی باش ئەوەیە لە شوێنی ئارامدا دەست پێ بکەیت و هەنگاو بە هەنگاو ئاستی زەحمەتی زیاد بکەیت. خلیسکان، تاریکی و هاتوچۆی چڕ دوا بخە تا بنەماکان جێگیر دەبن.

ڕاهێنانی مەترسی

ڕاهێنانی مەترسی (riskutbildning) دەبێت پێش ئەوەی تاقیکردنەوەی تیۆری و تاقیکردنەوەی لێخوڕین بکەیت تەواو بێت. دوو بەشی هەیە:

• بەشی 1 باس لە ئەلکهول و مادەی هۆشبەر، ماندوویی لە هاتوچۆدا و ڕەفتاری تری پڕ مەترسی دەکات.
• بەشی 2 باس لە خێرایی، سەلامەتی و لێخوڕین لە بارودۆخی جیاوازی ڕێگا و کەشوهەوادا دەکات. لێخوڕین لەسەر گۆڕەپانی خلیسکان (halkbana) ی تێدایە.

ڕاهێنانێکی مەترسیی تەواوکراو، یان بەشێکی، بۆ پێنج ساڵ کارایە (körkortsförordningen 4 kap. 14 §). تا ئەو ڕۆژەی مۆڵەتی شوفێرییەکەت وەردەگریت کارایە، بەڵام لە پێنج ساڵ زیاتر نا.

تاقیکردنەوەی تیۆری

تاقیکردنەوەی تیۆری (kunskapsprov) لە Trafikverket لەسەر کۆمپیوتەر دەکرێت. بۆ کاتگرتن پێویستت بە ڕێپێدانی مۆڵەتی شوفێری هەیە، و هەردوو بەشی ڕاهێنانی مەترسی دەبێت لە کاتی هاتن بۆ تاقیکردنەوەکە کارا بن.

• تاقیکردنەوەکە 70 پرسیار ی هەیە. پێنجیان پرسیاری تاقیکارین و هەژمار ناکرێن، بۆیە زۆرترین 65 خاڵ وەردەگریت.
• بۆ سەرکەوتن بەلایەنی کەمەوە پێویستت بە 52 خاڵ هەیە.
• کاتی تاقیکردنەوەکە 50 خولەک ـە.
• پرسیارەکان لە پێنج بوارەوە دێن: یاساکانی هاتوچۆ، سەلامەتیی هاتوچۆ، ژینگە، ناسینی ئۆتۆمبێل و بەڕێوەبردنی، هەروەها مەرجە کەسییەکان.

تاقیکردنەوەیەکی تیۆریی سەرکەوتوو چەند کارایە؟

لە 19ی ئابی 2026 ـەوە تاقیکردنەوەیەکی تیۆریی سەرکەوتوو بۆ پۆلی B بۆ دوازدە مانگ کارایە. پێشتر بۆ چوار مانگ کارا بوو. ئەگەر پێش 19ی ئابی 2026 لە تاقیکردنەوەی تیۆری سەرکەوتوو بوویت، هێشتا چوار مانگ بۆ تۆ دەگونجێت. ئەگەر لە ماوەی کاراییدا لە تاقیکردنەوەی لێخوڕین سەرکەوتوو نەبیت، دەبێت تاقیکردنەوەی تیۆری دووبارە بکەیتەوە.

تاقیکردنەوەی لێخوڕین

لە تاقیکردنەوەی لێخوڕیندا (körprov) لەگەڵ پشکنەرێکی هاتوچۆ (trafikinspektör) لێ دەخوڕیت. پشکنەرەکە هەڵسەنگاندنێکی گشتی بۆ شێوەی لێخوڕینەکەت دەکات، و ئەوەش لە هەڵسەنگاندنەکەدا هەیە کە ئایا بە شێوەیەکی کەم-سووتەمەنی لێ دەخوڕیت.

دەتوانیت کاتێک 18 ساڵت تەواو کرد مۆڵەتی B وەربگریت (körkortslagen 3 kap. 1 §).

ماوەی ئەزموون

کاتێک لە تاقیکردنەوەی شوفێری سەرکەوتوو بوویت و مۆڵەتی شوفێریت وەرگرت، لە ڕۆژی تاقیکردنەوەکەوە ماوەی ئەزموون (prövotid) ی دوو ساڵت هەیە (körkortslagen 3 kap. 18 §). ماوەی ئەزموون یاسایەکی زیادە نییە بۆ شێوەی لێخوڕینت، بەڵام ئەگەر یاساکان بشکێنیت ئەنجامەکان گەورەتر دەبن.

ئەگەر مۆڵەتی شوفێرییەکەت لە ماوەی ئەزموونەکەدا هەڵبوەشێنرێتەوە، بەس نییە چاوەڕێی تەواوبوونی ماوەی قەدەغەکردن (spärrtid) بکەیت. ئەو کاتە دەبێت ڕێپێدانێکی نوێی مۆڵەتی شوفێریت هەبێت و لە تاقیکردنەوەیەکی نوێی شوفێری سەرکەوتوو بیت، هەم تاقیکردنەوەی تیۆری و هەم تاقیکردنەوەی لێخوڕین، پێش ئەوەی بتوانیت دووبارە مۆڵەتی شوفێری وەربگریت (körkortslagen 5 kap. 14 och 15 §§). هەروەها دەبێت پێش ئەوەی مافی تاقیکردنەوەی شوفێریت هەبێت ڕاهێنانی مەترسی دووبارە بکەیتەوە (körkortslagen 3 kap. 4 b §). ئەو ڕاهێنانی مەترسییەی جاری یەکەم کردت تەنها تا ئەو کاتەی مۆڵەتی شوفێریت وەرگرت کارا بوو. بە واتایەکی تر، تا ڕادەیەکی زۆر لە سەرەتاوە دەست پێ دەکەیتەوە.

دوای ماوەی ئەزموون

مۆڵەتی B دەبێت لە ماوەی دە ساڵدا لەو کاتەوەی دەرکرا یان دوایین جار نوێ کرایەوە نوێ بکرێتەوە (körkortslagen 3 kap. 14 §). خودی پۆلی مۆڵەتەکە دەمێنێت، بەڵام کارتەکە خۆی پێویستە بگۆڕدرێت.

ئەگەر بتەوێت پاشکۆی قورستر لەوەی B ڕێگەی پێ دەدات ڕابکێشیت، دواتر دەتوانیت B ی فراوانکراو (B96) یان BE وەربگریت. ئەمە لە بەشی ئۆتۆمبێلدا باس دەکەین.

لەبیرت بێت

• ڕێپێدانی مۆڵەتی شوفێری بۆ پێنج ساڵ کارایە و پێش ئەوەی مافی ڕاهێنانی لێخوڕین یان کردنی تاقیکردنەوەت هەبێت پێویستە.
• دەتوانیت لە 16 ساڵییەوە ڕاهێنانی لێخوڕین بە ئۆتۆمبێلی سەرنشین بکەیت. سەرپەرشتیار دەبێت بەلایەنی کەمەوە 24 ساڵ بێت، لە پێنج لە دە ساڵی ڕابردوودا مۆڵەتی شوفێریی هەبووبێت و لەلایەن Transportstyrelsen ـەوە پەسەند کرابێت.
• خولی ناساندن لە 1ی ئابی 2026 ـەوە لابراوە.
• هەردوو بەشی ڕاهێنانی مەترسی دەبێت پێش تاقیکردنەوەکان کرابن و زۆرترین پێنج ساڵ کارایە.
• تاقیکردنەوەی تیۆری: 70 پرسیار، 52 لە 65 خاڵ بۆ سەرکەوتن، و تاقیکردنەوەیەکی سەرکەوتوو بۆ دوازدە مانگ کارایە (لە 19ی ئابی 2026 ـەوە).
• ماوەی ئەزموون دوو ساڵە. ئەگەر مۆڵەتەکە لە ماوەی ئەزموونەکەدا هەڵبوەشێنرێتەوە، ڕێپێدانی نوێی مۆڵەتی شوفێری، ڕاهێنانی مەترسیی نوێ و تاقیکردنەوەی شوفێریی نوێ پێویستن.