Yol verme yükümlülüğü ve kavşaklar

Bir kavşakta birçok yönden gelen trafik karşılaşır; bu nedenle herkesin kimin kime yol vereceğini bilmesi gerekir. Yol verme yükümlülüğü kuralları bu soruyu yanıtlar. Bu bölüm temel kuralı, istisnaları ve yol verdiğinizi nasıl göstereceğinizi ele alır.

Yol verme yükümlülüğü ne demektir?

Yol verme yükümlülüğünüzün (väjningsplikt) olması, diğer yol kullanıcısının önce geçmesine izin vermeniz gerektiği anlamına gelir. Zamanında hızınızı düşürerek veya durarak yol vereceğinizi açıkça göstermelisiniz. Diğerlerinin konumunu, mesafesini ve hızını dikkate alarak ancak tehlike veya engel oluşturmadan geçebileceğiniz zaman devam edebilirsiniz (Trafik Yönetmeliği (trafikförordningen) 3 kap. 5 §).

Yol verme yükümlülüğünü zamanında göstermek önemlidir. Yüksek hızla gelip son anda ani fren yaparsanız, diğer sürücü durup durmayacağınızı bilemez ve belirsizlik ortaya çıkar.

Sağdan gelene yol verme kuralı

Temel kural basittir: iki aracın rotaları kesiştiğinde sürücü, sağdan gelen araca yol vermekle yükümlüdür (trafikförordningen 3 kap. 18 §). Kural, başka bir düzenleme olmadığında, yani aksini söyleyen trafik işaretleri, trafik ışıkları veya özel kurallar bulunmadığında geçerlidir.

Sağdan gelene yol verme kuralı (högerregeln), hem şehirde hem kırsalda işaretsiz tüm kavşaklarda geçerlidir. Konut bölgelerinde yaygındır. Oralarda özellikle dikkatli olun: sağdaki küçük bir ara sokaktan bir otomobil gelebilir ve o sürücünün geçiş önceliği vardır.

Ayrıca trafik işareti veya ışık tarafından verilen bir talimatın trafik kurallarından önce geldiğini aklınızda tutun (trafikförordningen 2 kap. 2 §). Yani sağdan gelene yol verme kuralı yalnızca başka bir düzenleme olmadığında geçerlidir.

Yol ver işareti ve durma yükümlülüğü

Yol verme yükümlülüğü işareti, sağdan veya soldan gelmesine bakılmaksızın kesişen yoldaki trafiğe yol vermeniz gerektiği anlamına gelir. Yol boşsa durmanız gerekmez, ancak başkalarının yol verdiğinizi anlayacağı kadar belirgin bir şekilde hızınızı düşürmelisiniz.

Durma yükümlülüğü (stopplikt), ek bir şartla birlikte yol verme yükümlülüğüdür: yol boş olsa bile her zaman tamamen durmalısınız. Dur çizgisinde (stopplinje) durmalısınız. Dur çizgisi yoksa kesişen yola girmeden hemen önce durursunuz (trafikförordningen 3 kap. 19 §). Durduktan sonra tıpkı yol ver işaretinde olduğu gibi yol verme yükümlülüğünüz vardır.

Durma yükümlülüğü, görüşün kötü olduğu veya kavşağın başka bir nedenle özellikle tehlikeli olduğu yerlerde kullanılır.

Ana yol

Ana yol (huvudled), trafiğin bağlantı yollarından gelen trafiğe göre geçiş önceliğine sahip olduğu bir yoldur. Başka bir yoldan hızlanma şeridi (accelerationsfält) bulunmayan bir ana yola giren kişi, ana yoldaki trafiğe yol vermekle yükümlüdür (trafikförordningen 3 kap. 21 §). Aynı kural, hızlanma şeridi olmayan bir otoyola (motorväg) veya motorlu taşıt yoluna (motortrafikled) girerken de geçerlidir. Şerit değiştirmeniz gerekmeden yola giriyorsanız yol verme yükümlülüğü geçerli değildir.

Yani ana yolda ilerliyorsanız kavşaklarda geçiş önceliğiniz vardır. Bu, dikkatinizi bırakabileceğiniz anlamına gelmez. Bazen birileri yol vermeyi unutur.

Ana yol sonu işareti göründüğünde geçiş önceliği artık geçerli değildir. Bir sonraki kavşakta sağdan gelene yol verme kuralı geçerli olabilir ya da başka işaretler bulunabilir.

Çıkışlarda yol verme yükümlülüğü

Bir sürücü, aşağıdaki yerlerden bir yola çıkarken rotası kendi rotasını kesen tüm araçlara yol vermekle yükümlüdür (trafikförordningen 3 kap. 21 §):

• bir otoparktan, bir mülkten, bir benzin istasyonundan veya benzer bir alandan,
• bir patikadan, bir tarla yolundan veya benzer bir çıkış yolundan,
• bir bisiklet yolundan (cykelbana), bir yaya caddesinden (gågata), bir yürüme hızı bölgesinden (gångfartsområde), bir bisiklet caddesinden (cykelgata) veya araziden,
• bir yaya veya bisiklet yolunu geçtikten sonra.

Yani burada sağdan gelene yol verme kuralı geçerli değildir. Bir otoparktan çıkan kişi soldan gelen trafiğe de yol vermekle yükümlüdür. Bisiklet geçidinde (cykelöverfart) taşıt yolunu geçen bisikletliler ve II. sınıf moped sürücüleri için bir istisna vardır.

Dönel kavşak

Dönel kavşakta (cirkulationsplats) tüm trafik göbeğin etrafında saat yönünün tersine ilerler (trafikförordningen 3 kap. 13 §). Dönel kavşağa giren kişi, halihazırda dönel kavşağın içinde bulunan her araca yol vermekle yükümlüdür (trafikförordningen 3 kap. 22 §). Bu, girişte yol ver işareti olmasa bile geçerlidir.

Bazı pratik öneriler:

• Hızınızı zamanında düşürün ve sola bakın; dönel kavşaktaki trafik oradan gelir.
• Girerken sinyal verme zorunluluğu yoktur, ancak dönel kavşağın içinde şerit değiştirirken sinyal lambasıyla (körriktningsvisare) bunu gösterin.
• Çıkmadan önce her zaman sağa sinyal verin ki bir sonraki girişte bekleyenler ne yapacağınızı görsün (trafikförordningen 3 kap. 65 §).

Kavşakta dönmek

Dönecek, taşıt yolunu terk edecek veya geçecek olan kişi, bunun karşıdan gelen trafiği veya girdiği yoldaki trafiği engellemeden yapılabileceğinden emin olmalıdır (trafikförordningen 3 kap. 24 §). Bu uygulamada, sola dönen kişinin düz giden veya sağa dönen karşıdan gelen araçlara yol vermesi gerektiği anlamına gelir.

Bir kavşağa yaklaşırken ayrıca, durmak zorunda kalırsanız kavşakta kalıp kesişen trafiği engellemeyecek şekilde sürüşünüzü ayarlamalısınız (trafikförordningen 3 kap. 20 §). Karşı taraftaki kuyruğun ilerlemediğini görüyorsanız kavşağa girmeyin.

Acil durum araçları, tren ve tramvay

Bazı yol kullanıcıları, sağdan gelene yol verme kuralı veya trafik işaretlerinden bağımsız olarak her zaman geçiş önceliğine sahiptir:

• Sirenleri açık acil durum araçları (utryckningsfordon) için yol tamamen açılmalıdır. Gerekirse durun (trafikförordningen 2 kap. 5 §). Bunu sakin ve öngörülebilir şekilde yapın; tehlike yaratıyorsa aracı kırmızı ışıkta kavşağa doğru ilerletmeyin.
• Tramvay sürücüsünün trafik işaretiyle gösterilen bir yol verme yükümlülüğü yoksa, tren ve tramvay için de yol tamamen açılmalıdır (trafikförordningen 2 kap. 5 §).

Kavşaklarda bir düşünme yöntemi

Her kavşağa yaklaştığınızda aynı sırayı izleyin:

1. Polis veya trafik ışığı var mı? O zaman o geçerlidir.
2. Yol ver işareti, durma yükümlülüğü veya ana yol var mı? O zaman o geçerlidir.
3. Bir otoparktan, mülkten veya benzeri bir yerden mi çıkıyorum? O zaman herkese yol veririm.
4. Aksi halde sağdan gelene yol verme kuralı geçerlidir.

Unutmayın

• Yol verme yükümlülüğü olan kişi bunu hızını düşürerek veya durarak açıkça ve zamanında göstermelidir.
• Başka bir düzenleme yoksa sağdan gelene yol verme kuralı geçerlidir: sağdan gelen araçlara yol verin.
• Durma yükümlülüğünde her zaman tamamen, varsa dur çizgisinde durmalısınız.
• Ana yola giriyorsanız ana yoldaki trafiğe yol vermekle yükümlüsünüz. Otoparktan, mülkten veya bisiklet yolundan çıkıyorsanız rotasını kestiğiniz herkese yol vermekle yükümlüsünüz.
• Dönel kavşağa giren kişi, kavşağın içindeki trafiğe yol vermekle yükümlüdür. Çıkmadan önce sağa sinyal verin.
• Sireni açık acil durum araçları ve trenler için yol her zaman tamamen açılmalıdır. Bir trafik işareti tramvaya yol verme yükümlülüğü getirmiyorsa bu tramvaylar için de geçerlidir.