ፍጥነትን ርሕቀትን

ፍጥነት ኣብ ትራፊክ ዳርጋ ንኹሉ ይጸልዎ፦ ክንደይ ክትርእዩ ከም እትኽእሉ፣ ንግብረ-መልሲ ክንደይ ግዜ ከም ዘለኩም፣ መኪና ቅድሚ ደው ምባላ ክንደይ ከም እትጓዓዝን ገለ ነገር እንተ ተበላሽዩ ምግጫው ክንደይ ሓያል ከም ዝኸውንን። ስለዚ እዚ ሓደ ካብቶም ኣብ ምሉእ ቲዮሪ ዝያዳ ኣገደስቲ ምዕራፋት እዩ።

መሰረታዊ ሕጊ፦ ፍጥነት ኣሰማምዑ

እቲ ሰሌዳ ዝለዓለ ዝተፈቕደ ፍጥነት እዩ ዝሕብር፣ ዝተማሕጸነ ፍጥነት ኣይኮነን። ፍጥነት ኩሉ ግዜ ምስቲ ድሕንነት ትራፊክ ዝሓትቶ ክሰማማዕ ኣለዎ። ንመኪና ምቁጽጻር ከይሰኣንኩም፣ ኣብቲ ክትርእይዎ እትኽእሉ ርሕቀትን ቅድሚ ዝኾነ ክግመት ዝኽእል ዕንቅፋትን ደው ክትብሉ ካብ እትኽእልሉ ፍጥነት ፈጺሙ ክልዓል የብሉን (ደንቢ ትራፊክ – trafikförordningen 3 kap. 14 §)።

እዚ ንኣብነት ኣብ ጸልማት ኣብ ውሽጢ እቲ መብራህቲ መኪና ዘብርሆ ርሕቀት ደው ክትብሉ ክትክእሉ ኣለኩም ማለት እዩ፣ ቅድሚ ዘይርአ ጫፍ ዓቐብ (krön) ድማ ኣብ ካልእ ወገን መኪና ደው ኢላ እንተ ሃለወት ደው ክትብሉ ክትክእሉ ኣለኩም።

ብፍሉይ ትሑት ፍጥነት ክትሕዙ ዘለኩም እዋን

ደንቢ ትራፊክ እኹል ትሑት ፍጥነት ክትሕዙ ዘለኩም ብዙሓት ኩነታት ይዝርዝር (trafikförordningen 3 kap. 15 §)። ካብኣቶም፦

• ኣብ ውሽጢ ጽዑቕ ህንጻታት ዘለዎ ከባቢ (tättbebyggt område)፣
• ምርኣይ ብብርሃን ወይ ብኣየር ምስ ዝንኪ፣
• ኣብ መሳገሪ እግረኛታት (övergångsställe)ን ካልኦት እግረኛታት መገዲ ዝሰግሩሎም ቦታታትን፣
• ዝሰግር ትራፊክ ክህልዎ ኣብ ዝኽእል ቦታ፣
• ኣብ ትሪር ጠውዮታትን ምርኣይ ዝተሸፈነሉ ጫፍ ዓቐብን፣
• ሓደጋ ምድንዛዝ ብብርሃን ምስ ዝህሉ፣
• ኣብ ጸበብቲ መገድታት ምርኽኻብ (möte)፣
• ኣብ ዘንሽት ኩነታት መገዲ፣
• ንምውራድን ምስቃልን ደው ናብ ዝበለት ኣውቶቡስ፣ ትራም ወይ መጓዓዝያ ተማሃሮ (skolskjuts) ክትቀርቡ ከለኹም፣
• ኣብ መገዲ ወይ ኣብ ጎኑ ናብ ዘለዉ ቆልዑ ክትቀርቡ ከለኹም፣
• ኣብ ስራሕ መገድን ቦታ ሓደጋ ክትሓልፉ ከለኹምን።

ኣዝዩ ትሑት ፍጥነት

ብዘይ ቅቡል ምኽንያት ብዝተጋነነ ትሑት ፍጥነት ክትዝውሩ ወይ ንኻልኦት ብዝዓግት መገዲ ብሃንደበት ክትፈርኑ እውን ኣይፍቀደልኩምን (trafikförordningen 3 kap. 16 §)። ስለዚ ፍጥነት ምስምማዕ ማለት ንኩነታቱ ቅኑዕ ፍጥነት ምምራጽ እዩ፣ ኩሉ ግዜ እቲ ዝተሓተ ኣይኮነን።

ደረታት ፍጥነት

ካልእ ብሰሌዳ እንተ ዘይተገሊጹ እዚ ይምልከት (trafikförordningen 3 kap. 17 §)፦

• ኣብ ውሽጢ ጽዑቕ ህንጻታት ዘለዎ ከባቢ 50 km/h፣
• ካብ ጽዑቕ ህንጻታት ዘለዎ ከባቢ ወጻኢ 70 km/h። እዚ መሰረታዊ ፍጥነት (bashastighet) ይበሃል።

ኣብ ውሽጢ ጽዑቕ ህንጻታት ዘለዎ ከባቢ፣ ምምሕዳር ከተማ (kommun) እቲ ደረት 30 ወይ 40 km/h ክኸውን ክውስን ይኽእል፣ Trafikverket (ምምሕዳር መጓዓዝያ ሽወደን) ድማ ደረት ሓደ መገዲ 80፣ 90፣ 100 ወይ 110 km/h ክኸውን ክውስን ይኽእል (trafikförordningen 3 kap. 17 §)። ካልኦት ደረታት ብኣካባቢያዊ መምርሒታት ትራፊክ ይውሰኑ፦ ኣብ ውሽጢ ጽዑቕ ህንጻታት ዘለዎ ከባቢን ምምሕዳር ከተማ ተንከባኺ መገዲ ኣብ ዝኾነሉ መገድታትን ብምምሕዳር ከተማ፣ ካብ ጽዑቕ ህንጻታት ዘለዎ ከባቢ ወጻኢ ኣብ ህዝባዊ መገድታት ድማ ብምምሕዳር ኣውራጃ (länsstyrelsen)። ብመሰረት Trafikverket፣ ካብ 2008 ጀሚሩ ደረታት ኣብ መንጎ 30ን 120ን km/h ብነፍሲ ወከፍ ዓሰርተ ክቕመጡ ይኽእሉ። ኣብ ኣውቶስትራዳ (motorväg) ካልእ እንተ ዘይተገሊጹ 110 km/h ይምልከት (trafikförordningen 9 kap. 1 §)፣ ኣብ ገለ ክፋላት ድማ እቲ ደረት 120 km/h ተባሂሉ ይግለጽ።

መኪና ምስ ተጎታቲ

ምስ ተጎታቲ (släpvagn) ዝተሓተ ፍጥነት ይምልከት። እቶም ሕግታት ኣብ trafikförordningen 4 kap. 20 § ይርከቡ፣ ንሱ ድማ ብ1 ታሕሳስ 2026 ሓድሽ ኣጻሓሕፋ ይረክብ (SFS 2026:1052)። ንናይ ሰባት መኪና ምስ ሓደ ተጎታቲ፣ ብመሰረት እቲ ሓድሽ ኣጻሓሕፋ ብሓጺሩ ከምዚ እዩ፦

• ብፍረኖ መኪና (ቀንዲ ፍረኖ – färdbroms) ዝሰርሕ ፍረኖ ዘለዎ ተጎታቲ፦ እንተበዝሔ 80 km/h።
• ፍረኖ ምድፋእ (påskjutsbroms) (እቲ ልሙድ ፍረኖ ኣብ ተጎታቲ ናይ ሰባት መኪና)፣ ዘይዕጸፍ መስሓቢ በትሪ ከምኡውን ጠቕላላ ክብደት (totalvikt) እንተበዝሔ 3,5 ቶን ዘለዎ ተጎታቲ፦ እንተበዝሔ 80 km/h።
• ጠቕላላ ክብደቱ፣ ወይ ጽዕነት እንተ ዘይብሉ ክብደት ኣገልግሎቱ (tjänstevikt)፣ እንተበዝሔ ፍርቂ ክብደት ኣገልግሎት እታ መኪናን እንተበዝሔ 750 kg ዝኾነ ፍረኖ ዘይብሉ ተጎታቲ፦ እንተበዝሔ 80 km/h።
• ካልኦት ተጎተትቲ፣ ንኣብነት ካብኡ ዝኸበደ ፍረኖ ዘይብሉ ተጎታቲ ወይ ዝዕጸፍ መስሓቢ በትሪ ዘለዎ ተጎታቲ፦ ብሩቶ ክብደት (ናይ ሕጂ ክብደት – bruttovikt) ናይቲ ተጎታቲ ካብ ናይታ መኪና እንተ ዘይበዝሐ እንተበዝሔ 40 km/h።
• ኣብ ካልኦት ኩነታት፣ ንኣብነት እቲ ተጎታቲ ካብታ መኪና ምስ ዝኸብድ፦ እንተበዝሔ 30 km/h።

መግለጺ Transportstyrelsen (ኣካል ተቖጻጻሪ መጓዓዝያ ሽወደን) ብዛዕባ እቶም ቅድሚ 1 ታሕሳስ ዝምልከቱ ሕግታት፣ ንልሙዳት ተጎተትትን ገዛውቲ ተጎተትትን (husvagnar) ተመሳሳሊ ደረታት 80ን 40ን km/h ይህብ። ኣብቲ ሰሌዳ ዝተሓተ ደረት እንተ ተጻሒፉ፣ ብርግጽ ዝምልከት ንሱ እዩ።

ፍጥነት ስለምንታይ ክንድዚ ኣገዳሲ እዩ

Trafikverket፣ ምግጫው ኣብ ክንዲ 90 km/h ብ80 km/h እንተ ተፈጺሙ ሓደጋ ሞት ብ40 ሚእታዊት ከም ዝንኪ ይሕብር። ስለዚ ንኣሽቱ ፍልልያት ፍጥነት ዓበይቲ ፍልልያት ሳዕቤን የስዕቡ። ብሓደ ግዜ ኣብ ልሙድ ጉዕዞ ብቕልጡፍ ብምዝዋር ሓንሳብ ሓንሳብ ካብ ሓንቲ ደቒቕ ንላዕሊ ኣይትቑጥቡን።

ርሕቀት ደው ምባል

ርሕቀት ደው ምባል (stoppsträcka) ሓደጋ ካብ እተስተብህሉ ክሳብ መኪና ደው እትብል እታ መኪና እትጓዓዞ ርሕቀት እዩ። ካብ ክልተ ክፋላት ይቖውም፦

• ርሕቀት ግብረ-መልሲ (reaktionssträcka)፦ ምፍራን ክትጅምሩ ከይበጻሕኩም እትዝውርዎ ርሕቀት። ብተመሳሳሊ መጠን ምስ ፍጥነት ይዓቢ። ክልተ ዕጽፊ እንተ ቐላጢፍኩም ክልተ ዕጽፊ ይነውሕ።
• ርሕቀት ፍረኖ (bromssträcka)፦ ፍረኖ ካብ ዝሕዝ ክሳብ መኪና ደው እትብል ዘሎ ርሕቀት። ብግምት ምስ ካልኣይ ሓይሊ (ስኳየር) ፍጥነት ይዓቢ። ክልተ ዕጽፊ እንተ ቐላጢፍኩም ብግምት ኣርባዕተ ዕጽፊ ይነውሕ።

Trafikverket ንጽቡቓት ጎማታት፣ ጽቡቕ ኩነታት መገድን ጽቡቕ ኣየርን እዞም ዝስዕቡ ኣብነታት ይህብ፦

ፍጥነት	ርሕቀት ደው ምባል
30 km/h	ዳርጋ 17 m
50 km/h	ዳርጋ 35 m
70 km/h	ዳርጋ 56 m
100 km/h	ዳርጋ 97 m

እዚ ሰንጠረዥ ብግብሪ እንታይ ማለት ምዃኑ ሕሰቡ። ቆልዓ ኣብ ቅድሜኹም 17 ሜትሮ ጎዪዩ እንተ ወጺኡ፣ ብ30 km/h ደው ክትብሉ ትኽእሉ። ብ50 km/h፣ ብመሰረት Trafikverket፣ ኣብ ተመሳሳሊ ርሕቀት ምፍራን እውን ክትጅምሩ ኣይበጽሑን፣ ነቲ ቆልዓ ድማ ብ50 km/h ትሃርምዎ።

ርሕቀት ደው ምባል ንኣብነት ብዝሃለኹ ጎማታትን ኣብ መገዲ ዘሎ በረድን ብዙሕ ይነውሕ። ደኺምኩም፣ ኣቓልቦኹም ተዘናጊዑ ወይ ተጸልዩ እንተ ኾንኩም እውን ግዜ ግብረ-መልሲ ስለ ዝውስኽ ይነውሕ።

ርሕቀት ካብታ ቅድሜኹም ዘላ ተሽከርካሪ

ርሕቀት ካብታ ቅድሜኹም ዘላ ተሽከርካሪ፣ ፍጥነት እንተ ኣንከየት ወይ ደው እንተ በለት ናይ ምህራማ ሓደጋ ከይህሉ ክሰማማዕ ኣለዎ (trafikförordningen 3 kap. 2 §)። ሕጊ ጽኑዕ መለክዒ ኣይህብን።

ሕጊ ሰለስተ ካልኢት

ርሕቀት ንምፍታሽ ቀሊል መገዲ ሕጊ ሰለስተ ካልኢት እዩ። ኣብ ወሰን መገዲ ጽኑዕ ነገር፣ ንኣብነት ሰሌዳ፣ ምረጹ። እታ ቅድሜኹም ዘላ መኪና ክትሓልፎ ከላ ክትቖጽሩ ጀምሩ፦ "ሓደ-ሽሕ-ሓደ፣ ሓደ-ሽሕ-ክልተ፣ ሓደ-ሽሕ-ሰለስተ"። ቆጸራ ከይወዳእኩም ኣብቲ ነገር እንተ በጺሕኩም፣ ኣዝዩ ቀሪብኩም ኣለኹም።

እዚ ሕጊ ናይ ኣጻብዕ ሕጊ እዩ፣ ሕጋዊ ግዴታ ኣይኮነን። ሰለስተ ካልኢት ኣብ ጽቡቕ ኩነታት ይኣክል። ኣብ ምንሻት መገዲ (halka)፣ ዝናብ፣ ጸልማት ወይ ተጎታቲ ክትስሕቡ ከለኹም ብዙሕ ዝያዳ የድልየኩም።

ሓደ ሰብ ኣዝዩ ቀሪቡኩም ክኸውን ከሎ

እታ ድሕሬኹም ዘላ መኪና ኣዝያ እንተ ቐረበትኩም፣ ብዛዕባ እቲ ዘዋሪ ብዙሕ ክትገብሩ ኣይትኽእሉን፣ ንርእስኹም ግን ዝያዳ ርሕቀት ክትህቡ ትኽእሉ። ገለ ነገር እንተ ኣጋጢሙ ብልስሉስ ክትፈርኑ ምእንቲ፣ ርሕቀት ካብታ ቅድሜኹም ዘላ መኪና ወስኹ። እቲ ዝተሃወኸ ይሕለፍ።

ዘክሩ

• እቲ ሰሌዳ ዝለዓለ ዝተፈቕደ ፍጥነት የርኢ። ኩሉ ግዜ ኣብቲ እትርእይዎ ርሕቀት ደው ክትብሉ ክትክእሉ ኣለኩም።
• ካልእ ብሰሌዳ እንተ ዘይተገሊጹ፣ ኣብ ጽዑቕ ህንጻታት ዘለዎ ከባቢ 50 km/h ካብኡ ወጻኢ ድማ 70 km/h።
• መኪና ምስ ፍረኖ ዘለዎ ተጎታቲ፦ እንተበዝሔ 80 km/h። ምስ ፍረኖ ዘይብሉ ተጎታቲ እቲ ደረት (80፣ 40 ወይ 30 km/h) ኣብ ክብደት እቲ ተጎታቲ ይምርኮስ።
• ርሕቀት ፍረኖ ብግምት ምስ ስኳየር ፍጥነት ይዓቢ፦ ክልተ ዕጽፊ ፍጥነት ኣርባዕተ ዕጽፊ ርሕቀት ፍረኖ ይህብ።
• ርሕቀት ደው ምባል ብ50 km/h ብግምት ክልተ ዕጽፊ ናይ 30 km/h እዩ።
• እንተወሓደ ናይ ሰለስተ ካልኢት ርሕቀት ሓዙ፣ ኣብ ሕማቕ ኩነታት መገዲ ድማ ዝያዳ።