እቲ ኣብ ድሕሪ መራሒ ዘሎ ሰብ

መብዛሕትኦም ሓደጋታት ብምኽንያት መኪና ወይ መገዲ ዘይኮነስ ብምኽንያት ዘዋሪ እዮም። ፍጹም ቴክኒክ ክህልወኩምን ኩሎም ሕግታት ክትፈልጡን ትኽእሉ፣ ተጸልዩ፣ ደኺምኩም ወይ ናብ ሞባይል እንተ ጠመትኩም ግን ኣይሕግዝን። እዚ ምዕራፍ እዚ ብዛዕባ ናይ ገዛእ ርእስኹም ቅድመ-ኩነታት ብውሑስ ንምዝዋር እዩ።

መሰረታዊ ሕጊ

ብምኽንያት ሕማም፣ ድኻም፣ ጽልዋ ኣልኮል ወይ ካልእ ነገር ወይ ብኻልእ ምኽንያት ብውሑስ መገዲ ክትዝውሩ እንተ ዘይከኣልኩም፣ ክትዝውሩ ኣይፍቀደልኩምን (ደንቢ ትራፊክ – trafikförordningen 3 kap. 1 §)። እዚ ሕጊ ዝኾነ ደረት ሓሊፍኩም ይኹን ኣይኹን ይምልከት። ንምዝዋር ብቑዓት ምዃንኩም ናይ ምውሳን ሓላፍነት ዘለዎ ንስኹም ኢኹም።

ኣልኮል

ኣልኮል ብኸመይ ይጸልወኩም

ኣልኮል ብትሑት መጠን እውን ክእለት ምዝዋር የሕምቕ፦

• ግዜ ግብረ-መልሲ ይነውሕ፣ ብፍላይ ኣብ ዝተሓላለኹ ኩነታት።
• ራእይ ይጽሎ። ኣዒንቲ ብዝሓመቐ ይተሓጋገዛ፣ ስለዚ ርሕቀት ምግማት ይኸብድ። ኣብ ጸልማት ምርኣይ ይሓምቕ፣ ንምድንዛዝ ብርሃን ድማ ዝያዳ ተቐባሊ ትኾኑ።
• ምስትውዓል ይሓምቕ። ዝዓበየ ሓደጋ ትወስዱ፣ ብሓደ ግዜ ድማ ካብቲ ዘለኹሞ ዝሓሸ ትዝውሩ ዘለኹም ይመስለኩም።

ብመሰረት Trafikverket (ምምሕዳር መጓዓዝያ ሽወደን)፣ ካብቶም ኣብ ትራፊክ ዝሞቱ ዘወርቲ ሞተር ተሽከርከርቲ ዳርጋ 20 ሚእታዊት ኣብ ኣካሎም ኣልኮል ኣለዎም። ኣብ ሓደጋ ሓንቲ ተሽከርካሪ (singelolycka) እቲ ክፋል ዳርጋ 35 ሚእታዊት እዩ።

ምንዳድ ግዜ ይወስድ

ኣካል ብማእከላይ መጠን ብግምት ኣብ ሰዓት 0,15 ፕሮሚለ ኣልኮል የንድድ፣ ግን ኣብ መንጎ ሰባት ይፈላለ። ነቲ ምንዳድ ዘቀላጥፍ ነገር የለን። ቡን፣ መግቢ ወይ ቆራሪ ሻወር ብቕልጡፍ ጽዉማት ኣይገብሩኹምን። ግዜ ጥራይ እዩ ዝሕግዝ።

እዚ ድሕሪ ጓይላ ንጽባሒቱ ንግሆ ኣብ ደምኩም ገና ኣልኮል ክህሉ ከም ዝኽእል ማለት እዩ። ብተወሳኺ፣ ደረጃ ፕሮሚለ ዜሮ ክኸውን ከሎ እውን ንጽባሒቱ ክእለት ምፍጻም ብንጹር ጎዲሉ ክኸውን ይኽእል። ስለዚ Trafikverket ንጽባሒቱ ካብ ምዝዋር ክትቁጠቡ ይመኽር።

እቶም ደረታት

ኣብ ደምኩም እንተወሓደ 0,2 ፕሮሚለ ኣልኮል ወይ ኣብ ዝተንፍስዎ ኣየር 0,10 ሚሊግራም ኣብ ሊትሮ ሒዝኩም እንተ ዘዊርኩም ብተጸልዩ ምዝዋር (rattfylleri) ገበነኛታት ትኾኑ (ሕጊ መቕጻዕቲ ንገለ ገበናት ትራፊክ – lagen om straff för vissa trafikbrott 4 §)። እቲ መቕጻዕቲ ገንዘብ ወይ እንተበዝሔ ሽዱሽተ ወርሒ ማእሰርቲ እዩ።

እቲ ገበን ከም ከቢድ ተጸልዩ ምዝዋር (grovt rattfylleri) ክግመገም ይኽእል እንተ (lagen om straff för vissa trafikbrott 4 a §)፦

• መጠን ኣልኮል ኣብ ደም እንተወሓደ 1,0 ፕሮሚለ ወይ ኣብ ዝተንፍስዎ ኣየር 0,50 mg/l እንተ ኾይኑ፣
• ብኻልእ መገዲ ብዙሕ ተጸሊኹም እንተ ኾንኩም፣ ወይ
• እቲ ምዝዋር ንድሕንነት ትራፊክ ንጹር ሓደጋ እንተ ኣስዒቡ።

መቕጻዕቲ ከቢድ ተጸልዩ ምዝዋር እንተበዝሔ ክልተ ዓመት ማእሰርቲ እዩ። ብተወሳኺ ተጸልዩ ምዝዋር ብልሙድ ናብ ምስሓብ ፍቓድ ምዝዋር (återkallelse) ይመርሕ።

መሰረታዊ ሕጊ ትሕቲ 0,2 ፕሮሚለ እውን ከም ዝምልከት ዘክሩ። ብውሑስ ክዝውር ዘይክእል ክዝውር ኣይፍቀዶን።

ተቖጻጻሪ

ኣብ ልምምድ ምዝዋር (övningskörning) ከም ዘዋሪ ዝቑጸር እቲ ተቖጻጻሪ (handledare) እዩ። እዚ ማለት እቲ ተቖጻጻሪ ከምቲ ባዕሉ ዝዝውር ዘሎ ጽዉም ክኸውን ኣለዎ።

ዕጸ-ፋርስ

ንዕጸ-ፋርስ ደረት የለን። ኣብ እዋን ምዝዋር ወይ ድሕሪኡ ዝኾነ ዕጸ-ፋርሳዊ ነገር ኣብ ደምኩም ሒዝኩም እንተ ዘዊርኩም ብተጸልዩ ምዝዋር ገበነኛታት ትኾኑ (lagen om straff för vissa trafikbrott 4 §)። ተጸሊኹም ከም ዘለኹም ተሰሚዑኩም ይኹን ኣይኹን ኣየገድስን፣ እቲ ኣሰራት ድማ ድሕሪ እቲ ስኽራን ምሕላፉ ንነዊሕ ግዜ ክጸንሕ ይኽእል።

መድሃኒታት

ካብቲ ዜሮ ትዕግስቲ ዝተገለለ ብትእዛዝ ሓኪም ዝወሰድኩምዎ መድሃኒት እዩ (lagen om straff för vissa trafikbrott 4 §)። ግን ብውሑስ መገዲ ክትዝውሩ ዘይትኽእሉ ክሳብ ክንድኡ ተጸሊኹም እንተ ኾንኩም፣ ምዝዋር ሕጂ እውን ክልኩል እዩ (trafikförordningen 3 kap. 1 §)።

ብዙሓት ልሙዳት መድሃኒታት ክድክሙኹም ወይ ንክእለት ግብረ-መልሲ ክጸልዉ ይኽእሉ፣ ንኣብነት ገለ መድሃኒታት ኣለርጂ፣ ቃንዛ፣ ጸገም ድቃስን ጭንቀትን። ወረቐት መግለጺ መድሃኒት ኣንብቡ፣ ርግጸኛታት እንተ ዘይኮንኩም ድማ ሓኪም ወይ ፋርማሲ ሕተቱ። ሓድሽ መድሃኒት ክትጅምሩ ከለኹም ወይ ምስ ኣልኮል ክትሕውስዎ ከለኹም ብፍላይ ጥንቁቓት ኩኑ።

ድኻም

ድኻም ሓደ ካብቶም ኣብ ትራፊክ ዘለዉ ዓበይቲ ሓደጋታት እዩ። ብመሰረት VTI (ናይ ሽወደን ኢንስቲትዩት ምርምር መገድን መጓዓዝያን)፣ ድቃስ ምሕዛዝ ንዳርጋ 10–40 ሚእታዊት ካብ ኩሎም ሓደጋታት ትራፊክ ከም ተሓጋጋዚ ምኽንያት ክኸውን ይኽእል።

ድኻም እንታይ የስዕቦ?

• ውሑድ ድቃስ።
• ንነዊሕ ግዜ ንቑሕ ምጽናሕ።
• ብለይቲ ወይ ንግሆ ማዕዶ ምዝዋር።

VTI ንመንእሰያት ዘወርቲ፣ ሞያውያን ዘወርቲ፣ ብፈረቓ ዝሰርሑን ሕማም ድቃስ ዘለዎም ሰባትን ከም ጉጅለታት ሓደጋ የመልክቶም።

ምልክታት መጠንቀቕታ

• ብተደጋጋሚ ትሓዛዙ፣ ኣዒንትኹም ክፉታት ንምሕላው ድማ ይጽገመኩም።
• ነቶም ናይ መወዳእታ ኪሎሜተራት ኣይትዝክርዎምን።
• ሰሌዳታት ወይ መውጽኢታት ይሓልፉኹም።
• መኪና ትዘናበል ወይ ናብ መስመር ደረት (kantlinje) ትቐርቡ።
• ሓጸርቲ "መጥቃዕቲ ድቃስ" ኣጋጢሙኹም ብሃንደበት ትበራበሩ።

እንታይ ይሕግዝ?

ብሓቂ ንድኻም ዝሕግዝ እንኮ ነገር ድቃስን ዕረፍትን እዩ። ቆራሪ ኣየር፣ ዝለዓለ ሙዚቃ ወይ ምስ ተሳፈርቲ ምዝራብ ንሓጺር ግዜ ንቑሓት ክገብረኩም ይኽእል፣ እቲ ምኽንያት ግን ይጸንሕ። ከም እትደክሙ እንተ ኣስተብሂልኩም፦ ኣብ ውሑስ ቦታ ደው ኢልኩም ዕረፉ፣ ዝበለጸ ሓጺር ድቃስ። ነዊሕ ጉዕዞ ምስ ስሩዕ ዕረፍትታት መድቡ፣ ብልሙድ እትድቅሱሉ ግዜ ድማ ኣይትዝውሩ።

ምዝንጋዕን ሞባይል ተሌፎንን

እቶም ሕግታት

ክትዝውሩ ከለኹም ሞባይል ተሌፎንን ካልእ መሳርሒ ርክብን ክትጥቀሙ ዝፍቀደልኩም ንምዝዋር ብኣሉታ እንተ ዘይጸልዩ ጥራይ እዩ። ብኢድኩም ክትሕዝዎ ኣይፍቀደልኩምን (trafikförordningen 4 kap. 10 e §)። እዚ ማለት፦

• ብዘይ ኢድ (handsfree) ይፍቀድ፣ እቲ ዝርርብ ንምዝዋር እንተ ዘይረበሸ ጥራይ ግን፣
• እቲ ክልከላ ኣብ መገዲ ክትዝውሩ ከለኹም ኩሉ ግዜ ይምልከት፣ ኣብ ተርታ ወይ ኣብ ቀይሕ መብራህቲ ደው ኢልኩም ከለኹም እውን፣
• ብዙሕ ኣቓልቦኹም እንተ ወሲዱ ነቲ ዝርርብ ከተቋርጹ ወይ ኣብ ዝሰማማዕ ቦታ ደው ክትብሉ ኣለኩም።

ስለምንታይ ሓደገኛ እዩ

ንገለ ካልኢታት ጥራይ ካብ መገዲ ምጥማት፣ መኪና ናበይ ትኸይድ ከም ዘላ ዝርኢ ሰብ ከይሃለወ ብዙሕ ሜትሮታት ትጓዓዝ ማለት እዩ። ብ50 km/h መኪና ኣብ ካልኢት ዳርጋ 14 ሜትሮ ትጓዓዝ። ሓንጎል ብሓደ ግዜ ኣብ ክልተ ነገራት ምሉእ ብምሉእ ክተኩር ስለ ዘይክእል፣ ብዘይ ኢድ ዝግበር ዝርርብ እውን ካብ ምዝዋር ኣቓልቦ ይወስድ።

ካልኦት ልሙዳት ምዝንጋዓት፦

• ኣብ እዋን ምዝዋር ናቪጌተር ወይ ሙዚቃ ምስራዕ፣
• ምብላዕ፣ ምስታይ ወይ ኣብ መኪና ነገራት ምድላይ፣
• ህዉኻት ተሳፈርቲ ወይ ብናጻ ዝንቀሳቐሱ እንስሳ ገዛ፣
• ሓያል ስምዒታት ከም ጸቕጢ፣ ቁጥዐ ወይ ጓሂ።

ቅድሚ ምብጋስኩም ዘድልየኩም ኣዳልዉ። ካልእ ነገር ክትገብሩ እንተ ኣድልዩኩም፦ ቅድም ደው በሉ።

ጸቕጢ ጉጅለን ኣረኣእያን

ከም ሓድሽ ዘዋሪ፣ ኣዕሩኽ ብዝያዳ ቅልጣፈ ክትዝውሩ ክደልዩ ከለዉ፣ ወይ ዝሰተየ ሰብ ክዝውር ክደሊ ከሎ፣ ኣይፋልን ምባል ክኸብድ ይኽእል። ብኸመይ ከም እትገብሩ ኣቐዲምኩም ወስኑ። ዘዋሪ ንስኹም ኢኹም፣ ንርእስኹምን ንተሳፈርትኹምን ሓላፍነት ዘለኩም ድማ ንስኹም ኢኹም።

ዘክሩ

• ፕሮሚለ ብዘየገድስ፣ ብውሑስ ክትዝውሩ እንተ ዘይከኣልኩም ፈጺምኩም ክትዝውሩ ኣይፍቀደልኩምን።
• ተጸልዩ ምዝዋር፦ ካብ 0,2 ፕሮሚለ ኣብ ደም ወይ 0,10 mg/l ኣብ ዝተንፍስዎ ኣየር። ከቢድ፦ 1,0 ፕሮሚለ ወይ 0,50 mg/l።
• ኣካል ኣብ ሰዓት ዳርጋ 0,15 ፕሮሚለ የንድድ። ግዜ ጥራይ እዩ ዝሕግዝ፣ ንጽባሒቱ ድማ ክእለትኩም ጎዲሉ ክኸውን ይኽእል።
• ንዕጸ-ፋርስ ዜሮ ትዕግስቲ ይምልከት። ብትእዛዝ ሓኪም ዝተወሃቡ መድሃኒታት ተገሊሎም ኣለዉ፣ ግን ተጸሊኹም ክትኮኑ የብልኩምን።
• ንድኻም ድቃስን ዕረፍትን ጥራይ እዮም ዝሕግዙ። ምልክታት መጠንቀቕታ ምስ ኣስተብሃልኩም ደው ኢልኩም ዕረፉ።
• ክትዝውሩ ከለኹም ሞባይል ብኢድ ክትሕዝዎ ኣይፍቀደልኩምን፣ ኣብ ተርታ እውን።