وەستان و پارککردن

زۆر لە یاساکانی وەستان و پارککردن لەسەر هیچ تابلۆیەک نابینرێن. لەگەڵ ئەوەشدا دەگونجێن، و چاوەڕوان دەکرێت بیانزانیت. بیرۆکە بنەڕەتییەکە سادەیە: ئۆتۆمبێلێک کە وەستاوە نابێت مەترسی دروست بکات، بینین بشارێتەوە یان بێ پێویست ڕێگری لە ئەوانی تر بکات.

وەستان یان پارککردن؟

جیاوازی هەیە لە نێوان وەستان و پارککردندا، و هەندێک قەدەغەکردن تەنها یەکێکیان دەگرێتەوە.

• وەستان (stanna) واتە ڕاوەستان لەگەڵ ئامرازەکەدا، جگە لە کاتێک بۆ دووریکردن لە مەترسی یان لەبەر ئەوەی هاتوچۆ داوای دەکات دەیکەیت، بۆ نموونە لە ڕیزدا یان لە گڵۆپی سووردا.
• پارککردن (parkera) واتە دانانی ئامرازەکە، بە شوفێرەوە یان بێ شوفێر، لەبەر هۆکاری جگە لە ڕێدان بە کەسێک سوار ببێت یان دابەزێت یان بۆ بارکردن یان داگرتنی کاڵا.

کەواتە دابەزاندنی خێرای سەرنشینێک یان داگرتنی کارتۆنێکی قورس وەک وەستان هەژمار دەکرێت. چاوەڕوانیکردن لە ئۆتۆمبێلدا بۆ کەسێک کە بازاڕ دەکات وەک پارککردن هەژمار دەکرێت، تەنانەت ئەگەر لە پشت سوکانەکەوە دانیشتبیت.

یاسا بنەڕەتییەکان

• ئامرازێک نابێت بە شێوەیەک بوەستێنرێت یان پارک بکرێت کە مەترسی دروست بکات یان بێ پێویست ڕێگری لە هاتوچۆ بکات یان تێکی بدات (ڕێسانامەی هاتوچۆ (trafikförordningen) 3 kap. 47 §).
• هەروەها نابێت بە شێوەیەک ڕاوەستێت کە نیشانەکانی هاتوچۆ یان گڵۆپەکان بشارێتەوە (trafikförordningen 3 kap. 47 §).
• تەنها لە لای ڕاستی ئاراستەی ڕۆیشتن دەتوانیت بوەستیت و پارک بکەیت. لەسەر ڕێگای هاتوچۆی یەک ئاراستە دەتوانیت لە لای چەپیشەوە بوەستیت و پارک بکەیت (trafikförordningen 3 kap. 52 §).
• لە دەرەوەی ناوچەی نیشتەجێبوون (tättbebyggt område) ئەگەر بکرێت دەبێت لە دەرەوەی بەشی هاتوچۆی ئۆتۆمبێل (körbana) بوەستیت یان پارک بکەیت.

لێرەدا نە دەتوانیت بوەستیت و نە پارک بکەیت

ئەمانەی خوارەوە دەگونجێن بێ ئەوەی پێویست بکات تابلۆیان بۆ دابنرێت (trafikförordningen 3 kap. 47 och 53 §§):

• لە ناو یەکتربڕینی هێڵی شەمەندەفەر یان هێڵی ترامدا،
• لەسەر پەڕینەوەی پیادە (övergångsställe) یان لە ماوەی 10 مەتر پێش ئەو، و هەمان شت بۆ شوێنی تێپەڕینی پاسکیل و پەڕینەوەی پاسکیل،
• لە ناو یەکتربڕینی ڕێگادا یان لە ماوەی 10 مەتر لە نزیکترین لێواری دەرەوەی بەشی هاتوچۆی بڕەر،
• لە ماوەی 10 مەتر پێش ڕێگایەکی پاسکیل یان ڕێگای پیادەی بڕەر،
• لەسەر یان نزیک لووتکەی سەرەوژێر یان لە پێچێکدا کە بینین شاراوەیە،
• بە درێژایی هێڵێکی پەیوەست لە نێوان ڕێڕەوەکاندا ئەگەر مەودای نێوان ئۆتۆمبێلەکە و هێڵەکە کەمتر لە 3 مەتر بێت، مەگەر هێڵێکی پچڕپچڕ لە نێوان ئۆتۆمبێلەکە و هێڵە پەیوەستەکەدا هەبێت،
• لە ڕێڕەوی پاسکیل (cykelfält)،
• لە ژێرپرد (vägport) یان تونێل، لە ناوچەی قەدەغەکراو (spärrområde) و لە فلکە (cirkulationsplats)،
• لە ڕێڕەوێک یان بەشی هاتوچۆیەک بۆ ئامرازەکانی هاتوچۆی هێڵی ڕێکخراو (linjetrafik).

هەروەها نابێت لەسەر ڕێگای پیادە (gångbana) یان ڕێگای پاسکیل (cykelbana) بوەستیت یان پارک بکەیت (trafikförordningen 3 kap. 48 §).

وێستگەی پاس

لە وێستگەیەکی پاس، ترام یان گواستنەوەی قوتابیان (skolskjuts) نابێت پارک بکەیت. هەروەها نابێت لەوێ بوەستیت، جگە لە بۆ ئەوەی ڕێ بە کەسێک بدەیت سوار ببێت یان دابەزێت، و تەنها ئەگەر بێ ڕێگریکردن لە پاسەکە، ترامەکە یان گواستنەوەی قوتابیانەکە بکرێت. ئەگەر وێستگەکە لەسەر ڕێگاکە نیشانە نەکرابێت، قەدەغەکە 20 مەتر پێش و 5 مەتر دوای نیشانەی وێستگەکە دەگونجێت (trafikförordningen 3 kap. 54 §). سەرنج بدە کە قەدەغەکە ماوەیەکی باش پێش تابلۆکە دەست پێ دەکات.

لێرەدا دەتوانیت بوەستیت بەڵام پارک نەکەیت

پارککردن لەم شوێنانەی خوارەوە قەدەغەیە، بەڵام دەتوانیت لەوێ بوەستیت بۆ نموونە بۆ دابەزین (trafikförordningen 3 kap. 55 §):

• لە ماوەی 30 مەتر لە یەکتربڕینی هێڵی شەمەندەفەر (plankorsning) یان هێڵی ترام،
• لە بەردەم چوونەژوورەوەی موڵکێکدا یان بە شێوەیەک کە چوونەژوورەوە یان دەرچوون زەحمەت بێت،
• لەسەر ڕێگای سەرەکی (huvudled)،
• لەسەر بەشی هاتوچۆی ئۆتۆمبێل لە تەنیشت ئامرازێکی ترەوە کە پێشتر لە لێواری ڕێگادا وەستاوە (پارککردنی دووبارە).

سنووری کات: 24 کاتژمێر

ئەگەر شتێکی تر لەسەر تابلۆ نەبێت، ئۆتۆمبێلێک دەتوانێت لە هەمان شوێندا زۆرترین 24 کاتژمێری بەردەوام لە ڕۆژانی کاردا پارک کرابێت، جگە لە ڕۆژی کار پێش یەکشەممە یان پشووی گشتی (trafikförordningen 3 kap. 49 a §). یاساکە لەسەر شەقامەکانی شارەوانی و شوێنە گشتییەکانی تری ناو ناوچەی نیشتەجێبوون و لەسەر ڕێگا گشتییەکان دەگونجێت. دوای ئەوە دەبێت ئۆتۆمبێلەکە بجووڵێنرێت.

تابلۆکانی پارککردن

«قەدەغەی پارککردن» (Förbud mot parkering) واتە دەتوانیت بوەستیت، بۆ نموونە بۆ دابەزاندنی کەسێک، بەڵام نابێت پارک بکەیت.

«قەدەغەی وەستان و پارککردن» (Förbud mot att stanna och parkera) واتە هەرگیز نابێت ڕاوەستیت، جگە لە کاتێک هاتوچۆ ناچارت دەکات.

هەردوو قەدەغەکە لە نیشانەکەوە تا یەکتربڕینی دواتر دەگونجێن، و تەنها لەو لایەی ڕێگاکە کە نیشانەکەی لێیە (ڕێسانامەی نیشانەکانی هاتوچۆ (vägmärkesförordningen) 2 kap. 8 §). بێ تابلۆی تەواوکەر قەدەغەکە بە درێژایی شەو و ڕۆژ دەگونجێت.

«پارککردن» (Parkering) نیشان دەدات لە کوێ دەتوانیت پارک بکەیت. لە ژێر نیشانەکەدا زۆرجار تابلۆی تەواوکەر (tilläggstavlor) هەن کە دەڵێن:

• پارککردنەکە کەی دەگونجێت (دیاریکردنی کات)،
• چەند دەتوانیت بمێنیتەوە (بۆ نموونە "2 tim" واتە 2 کاتژمێر)،
• ئایا پارەی تێدەچێت (کرێ)،
• شوێنەکە بۆ کام ئامرازانەیە (تابلۆی هێما).

تابلۆکە لە سەرەوە بۆ خوارەوە بخوێنەرەوە

تابلۆ تەواوکەرەکان یەک بە یەک بخوێنەرەوە. ڕۆژ و کات بپشکنە. ژمارەکانی بێ کەوانە بۆ ڕۆژانی کار دەگونجێن، ژمارەکانی ناو کەوانە بۆ ڕۆژی پێش یەکشەممە و پشووی گشتی دەگونجێن، و ژمارە سوورەکان بۆ یەکشەممە و پشووە گشتییەکان دەگونجێن (vägmärkesförordningen 2 kap. 30 §). ئەگەر دڵنیا نیت، باشترە شوێنێکی تر بدۆزیتەوە لەوەی بەخت تاقی بکەیتەوە.

کاتێک ئۆتۆمبێلەکە بە ناچاری دەوەستێت

ئەگەر ئۆتۆمبێلەکە بەهۆی ڕووداوێک، تێکچوونی بزوێنەر یان شتی هاوشێوەوە لە شوێنێکدا بمێنێتەوە کە وەستان تێیدا قەدەغەیە، دەبێت هەرچی زووتر بیگوازیتەوە بۆ شوێنێکی گونجاو (trafikförordningen 3 kap. 51 §).

ئەگەر ئۆتۆمبێلەکە لەسەر بەشی هاتوچۆی ئۆتۆمبێل یان لێواری ڕێگا (vägren) وەستابێت لە شوێنێکدا کە سنووری خێرایی زیاتر لە 50 km/h ـە و وەستان ڕێگەپێدراو نییە، دەبێت سێگۆشەی ئاگادارکردنەوە (varningstriangel) دابنێیت (trafikförordningen 3 kap. 57 §). ئەمە هەروەها دەگونجێت ئەگەر لەسەر بەشی هاتوچۆی ئۆتۆمبێل وەستابیت و کەشوهەوا یان بارودۆخی تر وا بکەن ئەوانی تر بە زەحمەت ئۆتۆمبێلەکە لە کاتی خۆیدا ببینن. زانیاریی زیاتر لەسەر ئەمە لە بەشی تاریکی، خلیسکان و ڕووداوەکاندا هەیە.

پارککردنی سەلامەت

هەندێک خووی باش:

• پێش کردنەوەی دەرگا بەرەو هاتوچۆ سەیری دواوە بکە. پاسکیلسوارێک لەوانەیە بە خێرایی بێت.
• ڕێ بدە سەرنشینان لە لای شۆستەکەوە دابەزن.
• لە تاریکی، ئێوارە و بەرەبەیاندا گڵۆپی پارک (parkeringsljus) و گڵۆپەکانی دواوە دەبێت داگیرسابن ئەگەر ئۆتۆمبێلەکە لەسەر ڕێگا بێت، مەگەر ڕێگاکە هێندە بە باشی ڕووناک کرابێتەوە کە ئۆتۆمبێلەکە بە ڕوونی ببینرێت (trafikförordningen 3 kap. 74 och 75 §§).
• لە سەرەوژێرێکی لێژدا بریکی پارک (parkeringsbroms) توند بکە و تایەکان بەرەو لێوار بسووڕێنە.

لەبیرت بێت

• وەستان بۆ دابەزین و سواربوون یان بارکردن وەستانە، نەک پارککردن.
• لە لای ڕاست بوەستە و پارک بکە، لەسەر ڕێگای یەک ئاراستە لە لای چەپیش.
• هیچ وەستان یان پارککردنێک نییە لەسەر پەڕینەوەی پیادە، 10 مەتر پێشی، لە ناو یەکتربڕین یان 10 مەتر لێیەوە.
• وێستگەی پاسی بێ نیشانەی سەر ڕێگا: 20 مەتر پێش و 5 مەتر دوای نیشانەکە نابێت پارک بکەیت، و تەنها بۆ دابەزین و سواربوون دەتوانیت بوەستیت بە مەرجێک ڕێگری لە پاسەکە نەکات.
• هیچ پارککردنێک نییە لەسەر ڕێگای سەرەکی، لە بەردەم چوونەژوورەوەکان یان لە ماوەی 30 مەتر لە یەکتربڕینی هێڵی شەمەندەفەر.
• نیشانەکانی قەدەغەکردنی پارککردن تا یەکتربڕینی دواتر دەگونجێن و تەنها لە هەمان لای نیشانەکە.