خودرو: لاستیک، ترمز، معاینهٔ فنی، بار و یدک

شما به‌عنوان راننده مسئولید که هنگام رانندگی، خودرو از نظر ایمنی ترافیک در وضعیت مناسبی باشد. لازم نیست مکانیک باشید، اما باید بتوانید بررسی‌های ساده را انجام دهید و بدانید چه قواعدی دربارهٔ لاستیک، معاینهٔ فنی، بار و یدک برقرار است.

لاستیک‌ها

لاستیک‌ها تنها نقطهٔ تماس خودرو با راه‌اند. سطح تماس هر لاستیک تقریباً به اندازهٔ یک کف دست است، و همهٔ چسبندگی هنگام ترمز و فرمان دادن از همین سطوح می‌گذرد.

عمق آج

• در شرایط تابستانی راه لاستیک‌ها باید دست‌کم 1,6 mm عمق آج داشته باشند.
• لاستیک‌های زمستانی باید در دورهٔ 1 دسامبر تا 31 مارس دست‌کم 3 mm عمق آج داشته باشند.

این‌ها حداقل‌های مجازند. لاستیکی که آج بیشتری دارد آب را بهتر دفع می‌کند و خطر آکواپلنینگ (vattenplaning) را کاهش می‌دهد.

لاستیک زمستانی

در دورهٔ 1 دسامبر تا 31 مارس، وقتی شرایط زمستانی راه (vinterväglag) حاکم است، خودروهای سواری باید لاستیک زمستانی یا تجهیزات هم‌ارز داشته باشند (آیین‌نامهٔ راهنمایی و رانندگی، trafikförordningen 4 kap. 18 a §). شرایط زمستانی راه یعنی وقتی روی هر بخشی از راه برف، یخ، برفابه یا شبنم یخ‌زده وجود دارد. پلیس تعیین می‌کند که آیا در آن محل شرایط زمستانی راه حاکم است یا نه.

لاستیک میخ‌دار

لاستیک‌های میخ‌دار (dubbdäck) از 1 اکتبر تا 15 آوریل مجازند. بیرون از این دوره، اگر شرایط زمستانی راه حاکم باشد یا احتمال آن برود، می‌توانید از آن‌ها استفاده کنید. چند قاعدهٔ دیگر:

• خودروی سواری نباید هم‌زمان لاستیک میخ‌دار و بدون میخ داشته باشد.
• اگر خودرو لاستیک میخ‌دار دارد، یدک (släpvagn) هم باید لاستیک میخ‌دار داشته باشد. عکس این صادق نیست: خودرویی بدون لاستیک میخ‌دار می‌تواند یدکی با لاستیک میخ‌دار بکشد.

فشار باد

فشار باد نادرست فرمان‌پذیری و پایداری خودرو را بدتر می‌کند، مصرف سوخت را بالا می‌برد و لاستیک‌ها را فرسوده می‌کند. فشار درست برای خودروی شما در دفترچهٔ راهنمای خودرو آمده است. فشار را مرتب بررسی کنید، مثلاً هر دو بار که سوخت‌گیری می‌کنید یک بار.

ترمز، فرمان و سیستم‌های ایمنی

اگر پدال ترمز اسفنجی به نظر برسد، پایین‌تر از معمول برود، یا خودرو هنگام ترمز به یک طرف بکشد، پیش از ادامهٔ رانندگی باید ترمزها را در تعمیرگاه بررسی کنید. اگر چراغ هشدار ترمز روشن شود هم همین‌طور.

خودروهای امروزی سیستم‌های کمکی الکترونیکی دارند:

• ABS هنگام ترمز شدید از قفل شدن چرخ‌ها جلوگیری می‌کند تا بتوانید هم‌زمان فرمان بدهید.
• ESC (سیستم ضدلغزش، antisladdsystem) اگر خودرو شروع به سُر خوردن کند، چرخ‌ها را جداگانه ترمز می‌کند تا خودرو در مسیر درست بماند.

این سیستم‌ها کمک می‌کنند، اما نمی‌توانند قوانین فیزیک را تغییر دهند. روی یخ مسافت توقف همچنان طولانی است.

چراغ‌ها

چراغ‌ها و چراغ‌های جلویی که برای خودرو الزامی‌اند باید هنگام رانندگی روشن باشند (trafikförordningen 3 kap. 68 §). پس لامپ خراب را باید پیش از رانندگی عوض کنید. این‌ها را مرتب بررسی کنید:

• نور پایین و نور بالا،
• چراغ‌های عقب و چراغ‌های ترمز،
• راهنماها،
• چراغ پلاک.

یک راه ساده این است که با چراغ‌های روشن دور خودرو بگردید، یا از کسی بخواهید وقتی ترمز می‌کنید و راهنما می‌زنید نگاه کند.

معاینهٔ فنی دوره‌ای

خودروهای سواری باید مرتب معاینهٔ فنی دوره‌ای (kontrollbesiktning) شوند:

• بار اول حداکثر 36 ماه پس از ماهی که خودرو وارد تردد شده است.
• بار دوم حداکثر 24 ماه پس از ماهی که نخستین معاینه انجام شده است.
• پس از آن حداکثر 14 ماه پس از ماهی که معاینهٔ قبلی انجام شده است.

اگر بخواهید می‌توانید زودتر معاینه کنید. در این صورت مهلت بعدی از ماهی که معاینه واقعاً انجام شده حساب می‌شود.

ممنوعیت تردد

• اگر خودرو به‌موقع معاینه نشود، به‌طور خودکار ممنوع‌التردد (körförbud) می‌شود. در این حالت فقط می‌توانید از کوتاه‌ترین مسیر مناسب به تعمیرگاه برای تعمیر یا به یک شرکت معاینهٔ فنی بروید.
• اگر خودرو نقص‌هایی دارد که مانع تأیید آن می‌شود، باید آن‌ها را برطرف کنید و در مهلت معینی برای بازبینی مجدد (efterkontroll) برگردید. اگر آن را از دست بدهید، خودرو ممنوع‌التردد می‌شود.
• اگر خودرو در وضعیتی آن‌قدر بد باشد که نتوان بدون خطر آشکار برای ایمنی ترافیک از آن استفاده کرد، مرکز معاینه فوراً ممنوعیت تردد اعلام می‌کند. این ممنوعیت تا وقتی که خودرو در یک معاینهٔ فنی دوره‌ای تازه تأیید شود برقرار است. در این حالت فقط می‌توانید از کوتاه‌ترین مسیر مناسب به یک مرکز معاینهٔ فنی (besiktningsorgan) بروید، نه به تعمیرگاه. پس خودرو را باید با یدک‌کش یا وسیلهٔ دیگری به تعمیرگاه برد (آیین‌نامهٔ وسایل نقلیه، fordonsförordningen 6 kap. 16 och 21 §§).

کمربند و کودکان

هر کسی که در خودرویی با کمربند ایمنی سفر می‌کند باید روی صندلی‌ای که کمربند دارد بنشیند و از آن استفاده کند (trafikförordningen 4 kap. 10 §). شما به‌عنوان راننده باید مطمئن شوید که مسافران زیر 15 سال از کمربند یا وسیلهٔ ایمنی دیگری استفاده می‌کنند (trafikförordningen 4 kap. 10 c §).

کودکانی که کوتاه‌تر از 135 cm هستند باید از صندلی کودک، بوستر (bälteskudde) یا وسیلهٔ ایمنی ویژهٔ کودکِ دیگری استفاده کنند (trafikförordningen 4 kap. 10 §). هرگز صندلی کودکِ رو به عقب را جلوی کیسهٔ هوای فعال قرار ندهید. کیسهٔ هوا با نیروی زیادی باز می‌شود و می‌تواند کودک را به‌شدت آسیب بزند.

وقتی خودرو ایستاده است یا دنده‌عقب می‌روید، لازم نیست از کمربند استفاده کنید (trafikförordningen 4 kap. 10 d §).

بار و مسافران

• نباید بیش از تعداد مسافرانی که خودرو برای آن ثبت شده است سوار کنید (trafikförordningen 4 kap. 6 §).
• بار نباید طوری قرار بگیرد که بتواند به کسی آسیب بزند، خطر ایجاد کند، روی زمین کشیده شود یا بیفتد (trafikförordningen 3 kap. 80 §). بار را محکم ببندید.
• اشیای رها در داخل خودرو هنگام ترمز شدید به پرتابه‌های خطرناک تبدیل می‌شوند. چیزهای سنگین را در صندوق عقب بگذارید.
• با بار سنگین یا یدک ممکن است خودرو رفتار متفاوتی داشته باشد. مسافت توقف طولانی‌تر می‌شود و خودرو ممکن است به باد جانبی حساس‌تر شود.

با گواهینامهٔ ردهٔ B چه چیزی را می‌توانید بکشید؟

با ردهٔ B می‌توانید خودروی سواری یا کامیون سبک با وزن کل (totalvikt) حداکثر 3 500 kg برانید و یک یدک سبک بکشید (قانون گواهینامهٔ رانندگی، körkortslagen 2 kap. 5 §).

یدک در این حالت‌ها سبک به حساب می‌آید:

• وزن کل یدک حداکثر 750 kg باشد، یا
• یدک سنگین‌تر باشد، اما مجموع وزن کل خودرو و یدک حداکثر 3 500 kg باشد.

اگر بخواهید یدک سنگین‌تری بکشید، دو راه وجود دارد:

• ردهٔ B توسعه‌یافته (B96، utökad B): مجموع وزن کل خودرو و یدک می‌تواند حداکثر 4 250 kg باشد. باید یک آزمون عملی ویژه را قبول شوید (körkortslagen 2 kap. 7 a §).
• ردهٔ BE: برای مجموعه‌هایی سنگین‌تر از آن.

کارت ثبت خودرو را بخوانید

• وزن کل بیشترین وزنی است که وسیلهٔ نقلیه برای آن ساخته شده است. وزن کل تعیین می‌کند به چه گواهینامه‌ای نیاز دارید.
• وزن ناخالص (bruttovikt) وزن واقعی وسیلهٔ نقلیه در همان لحظه، همراه با بار، است.
• حداکثر وزن یدک (maximal släpvagnsvikt) نشان می‌دهد خودرو اجازه دارد یدکی با چه وزنی، با ترمز و بدون ترمز، بکشد.
• حداکثر وزن مجموعه (maximal tågvikt) نشان می‌دهد خودرو و یدک روی هم حداکثر چقدر می‌توانند وزن داشته باشند.

هم گواهینامه و هم محدودیت‌های خودرو باید رعایت شوند. اینکه گواهینامه اجازهٔ کشیدن یک یدک را می‌دهد، به این معنا نیست که خودروی خاص شما هم اجازهٔ کشیدن آن را دارد.

با یدک سرعت‌های کمتری مجاز است. فصل سرعت و فاصله را ببینید.

به خاطر بسپارید

• عمق آج دست‌کم 1,6 mm در شرایط تابستانی راه و 3 mm برای لاستیک زمستانی از 1 دسامبر تا 31 مارس.
• لاستیک زمستانی از 1 دسامبر تا 31 مارس در شرایط زمستانی راه الزامی است. لاستیک میخ‌دار از 1 اکتبر تا 15 آوریل مجاز است.
• معاینهٔ فنی دوره‌ای: حداکثر پس از 36 ماه، سپس 24 ماه، و پس از آن هر 14 ماه.
• جا انداختن معاینهٔ فنی به‌طور خودکار ممنوعیت تردد در پی دارد.
• کودکان کوتاه‌تر از 135 cm باید صندلی کودک یا بوستر داشته باشند. هیچ صندلی رو به عقبی جلوی کیسهٔ هوای فعال قرار نگیرد.
• ردهٔ B: خودرو حداکثر 3 500 kg به‌علاوهٔ یدک سبک. B96 تا مجموع 4 250 kg، و در غیر این صورت BE.