تابلوهای راهنمایی و رانندگی

تابلوها (vägmärken) به شما می‌گویند در همان جایی که رانندگی می‌کنید چه قاعده‌ای برقرار است. آن‌ها می‌توانند هشدار بدهند، ممنوع کنند، الزام کنند یا اطلاعات بدهند. برای فهمیدن تابلوها لازم نیست همهٔ آن‌ها را از بر باشید. اگر بدانید یک تابلو به کدام گروه تعلق دارد، از قبل تقریباً می‌دانید چه می‌خواهد بگوید.

تابلوها بر قوانین راهنمایی و رانندگی مقدم‌اند

وقتی دستوری که با تابلو، خط‌کشی راه یا چراغ راهنمایی داده می‌شود با قوانین عمومی راهنمایی و رانندگی فرق دارد، همان دستور مقدم است (آیین‌نامهٔ راهنمایی و رانندگی، trafikförordningen 2 kap. 2 §). یک مثال: در یک تقاطع قاعدهٔ راست (högerregeln) برقرار است، اما اگر تابلوی «الزام به دادن حق تقدم» (väjningsplikt) نصب شده باشد، همان تابلو تعیین‌کننده است.

دستور پلیس نیز به نوبهٔ خود بر قوانین راهنمایی و رانندگی و بر تابلوها مقدم است (trafikförordningen 2 kap. 3 §).

گروه‌ها

تابلوها در گروه‌هایی با حروف الفبا دسته‌بندی شده‌اند (آیین‌نامهٔ علائم راهنمایی و رانندگی، vägmärkesförordningen 2 kap. 1 §). مهم‌ترین گروه‌ها برای شما به‌عنوان رانندهٔ خودرو این‌ها هستند:

گروه	نام	کارکرد
A	تابلوهای هشدار (varningsmärken)	دربارهٔ خطری در جلوتر هشدار می‌دهند
B	تابلوهای حق تقدم (väjningspliktsmärken)	نشان می‌دهند چه کسی حق تقدم دارد
C	تابلوهای ممنوعیت (förbudsmärken)	می‌گویند چه کاری نباید بکنید
D	تابلوهای الزامی (påbudsmärken)	می‌گویند چه کاری باید بکنید
E	تابلوهای راهنما (anvisningsmärken)	دربارهٔ قواعدِ آن محل اطلاعات می‌دهند
F–I	تابلوهای مسیریابی (lokaliseringsmärken)	مسیریابی و اطلاع‌رسانی دربارهٔ مکان‌ها و خدمات
J	تابلوهای اطلاع‌رسانی (upplysningsmärken)	اطلاعات دیگر

علاوه بر این تابلوها، تابلوهای اضافی (tilläggstavlor) هم وجود دارند که زیر یک تابلو نصب می‌شوند و آن را تکمیل می‌کنند.

تابلوهای هشدار (A)

تابلوهای هشدار دربارهٔ یک خطر هشدار می‌دهند و می‌گویند چه نوع خطری است (vägmärkesförordningen 2 kap. 4 §). این تابلوها مثلثی هستند و رأسشان رو به بالاست. تابلو در فاصله‌ای از خطر نصب می‌شود که بیشترین فایده را داشته باشد تا شما فرصت داشته باشید سرعتتان را تنظیم کنید.

نمونه‌هایی از تابلوهای هشدار:

• پیچ‌ها، سرازیری و سربالایی‌های تند و باریک شدن راه،
• گذرگاه عابر پیاده (övergångsställe)، چراغ راهنمایی و سرعت‌گیر،
• تقاطع و میدان (cirkulationsplats)،
• تقاطع با راه‌آهن،
• خطرهای دیگر، همراه با یک تابلوی اضافی که توضیح می‌دهد موضوع چیست.

تابلوی هشدار دستور نیست، اما نشانهٔ روشنی است که باید سرعت را کم کنید و آماده باشید. اگر با سرعت زیاد از کنار تابلوی هشدار بگذرید و بعد نتوانید پیچ را رد کنید، الزامِ تنظیم سرعت را زیر پا گذاشته‌اید (trafikförordningen 3 kap. 14 §).

تابلوهای حق تقدم (B)

تابلوهای حق تقدم نشان می‌دهند چه کسی باید به چه کسی اجازهٔ عبور بدهد. «الزام به دادن حق تقدم»، «الزام به توقف» (stopplikt)، «راه اصلی» (huvudled) و «پایان راه اصلی» (huvudled upphör) در این گروه‌اند. این تابلوها را در فصل الزام به دادن حق تقدم و تقاطع‌ها مرور می‌کنیم.

دو تابلو در این گروه به عبور از کنار وسایل نقلیهٔ روبه‌رو در جاهای باریک مربوط‌اند، مثلاً روی یک پل باریک یا در جایی که راه باریک می‌شود:

«الزام به دادن حق تقدم به ترافیک روبه‌رو» (Väjningsplikt mot mötande trafik): اگر با ورود به این قطعه از راه مانع وسیلهٔ نقلیهٔ روبه‌رو شوید، اجازهٔ ورود ندارید. بگذارید خودروی روبه‌رو اول عبور کند.

«ترافیک روبه‌رو الزام به دادن حق تقدم دارد» (Mötande trafik har väjningsplikt): شما حق تقدم دارید و خودروی روبه‌رو باید منتظر بماند. با این حال آماده باشید که اگر رانندهٔ دیگر نایستاد، توقف کنید.

تابلوهای ممنوعیت (C)

تابلوهای ممنوعیت معمولاً گرد و با حاشیهٔ قرمز هستند. آن‌ها می‌گویند چه چیزی ممنوع است، برای مثال:

• ورود وسیلهٔ نقلیه ممنوع،
• عبور وسیلهٔ نقلیه ممنوع،
• سبقت ممنوع،
• گردش به چپ یا راست ممنوع، یا دور زدن (U-sväng) ممنوع،
• محدودیت ارتفاع، عرض، طول یا وزن،
• حداکثر سرعت مجاز.

محدودیت سرعت تا جایی معتبر است که تابلوی جدیدی سرعت دیگری را نشان دهد (vägmärkesförordningen 2 kap. 8 §). لازم نیست تابلو پس از هر تقاطع تکرار شود.

ممنوعیت پارک کردن یا ممنوعیت توقف و پارک از محل تابلو تا تقاطع بعدی معتبر است و فقط در همان سمتی از راه که تابلو نصب شده است (vägmärkesförordningen 2 kap. 8 §). این ممنوعیت ممکن است زودتر هم، با تابلویی که تابلوی اضافیِ پیکان رو به پایین دارد، تمام شود.

تابلوهای الزامی (D)

تابلوهای الزامی گرد و آبی هستند. این تابلوها می‌گویند چه کاری را باید انجام دهید، مثلاً در جهت مشخصی حرکت کنید یا از سمت مشخصی از کنار یک مانع عبور کنید. تابلوی جهت حرکت الزامی در میدان نشان می‌دهد که ترافیک باید خلاف جهت عقربه‌های ساعت دور میدان حرکت کند.

تابلوهای راهنما (E)

تابلوهای راهنما می‌گویند در یک محل یا یک راه چه قاعده‌ای برقرار است. اغلب قواعدی همراه آن‌هاست که باید خودتان بدانید، چون روی تابلو نوشته نشده‌اند. نمونه‌ها:

• آزادراه (motorväg) و جادهٔ ویژهٔ وسایل نقلیهٔ موتوری (motortrafikled): قواعد ویژه‌ای برقرار است؛ فصل آزادراه را ببینید.
• یک‌طرفه (enkelriktat): همهٔ ترافیک در یک جهت حرکت می‌کند.
• بن‌بست (återvändsgata): خیابان تمام می‌شود و نمی‌توان از آن عبور کرد.
• گذرگاه عابر پیاده (övergångsställe): تابلو نشان می‌دهد گذرگاه عابر پیاده کجاست.
• پارکینگ (parkering): اینجا می‌توانید پارک کنید، اغلب با تابلوهای اضافی دربارهٔ زمان و هزینه.

تابلوهای اضافی

تابلوی اضافی دستوری تکمیلی برای تابلوی بالای خود می‌دهد (vägmärkesförordningen 2 kap. 29 §). اگر چند تابلوی اضافی زیر یک تابلو باشد، همهٔ آن‌ها معتبرند. چند تابلوی اضافیِ رایج:

• فاصله (avstånd) نشان می‌دهد تا جایی که تابلو به آن مربوط است چقدر فاصله هست، مثلاً تا خطری در جلوتر.
• طول مسیر (utsträckning) نشان می‌دهد تابلو در چه طولی از راه معتبر است.
• تابلوی نماد (symboltavla) تابلو را به نوع خاصی از وسیلهٔ نقلیه یا گروه خاصی از کاربران راه محدود می‌کند.
• زمان (tidsangivelse) نشان می‌دهد تابلو چه زمانی معتبر است.

خواندن زمان‌ها روی تابلو

زمان‌ها از یک نظام ثابت پیروی می‌کنند (vägmärkesförordningen 2 kap. 30 §):

• اعداد بدون پرانتز برای روزهای کاری است، به‌جز روز کاریِ پیش از یکشنبه یا روز تعطیل.
• اعداد داخل پرانتز برای روز کاریِ پیش از یکشنبه یا روز تعطیل است، مثلاً روز شنبه (lördag) در یک هفتهٔ معمولی.
• اعداد قرمز برای یکشنبه‌ها و روزهای تعطیل است.

مثال: «8–18 (8–14)» زیر تابلوی پارک ممنوع یعنی ممنوعیت از دوشنبه تا جمعه ساعت 8 تا 18 و شنبه ساعت 8 تا 14 برقرار است. یکشنبه‌ها اصلاً برقرار نیست، چون هیچ عدد قرمزی وجود ندارد. اگر هیچ زمانی ذکر نشده باشد، تابلوی ممنوعیت در تمام شبانه‌روز معتبر است.

خط‌کشی‌های زرد راه

خط‌کشی‌های راه سفیدند، مگر این‌که خلاف آن مشخص شده باشد (vägmärkesförordningen 4 kap. 3 §). خط‌کشی‌های زرد دو نوع‌اند:

• خط‌کشی‌های زرد موقت، مثلاً در محل کارهای راه‌سازی. این خط‌کشی‌ها تا وقتی وجود دارند به جای خط‌کشی‌های سفید معمولی معتبرند (vägmärkesförordningen 4 kap. 3 §).
• توقف ممنوع و پارک ممنوع در لبهٔ سواره‌رو (körbana). خط زرد ممتد (M21) یعنی توقف و پارک ممنوع است و خط زرد خط‌چین (M22) یعنی پارک ممنوع است. از M22 همچنین برای نشان دادن طول ایستگاه اتوبوس استفاده می‌شود. توضیح بیشتر دربارهٔ آن‌ها را در فصل خط‌کشی‌های راه می‌یابید.

به خاطر بسپارید

• تابلوها بر قوانین راهنمایی و رانندگی مقدم‌اند و دستورهای پلیس بر تابلوها مقدم‌اند.
• تابلوهای هشدار دربارهٔ خطری در جلوتر هشدار می‌دهند. سرعت را کم کنید و آماده باشید.
• محدودیت سرعت تا تابلوی سرعت بعدی معتبر است.
• ممنوعیت پارک یا توقف تا تقاطع بعدی و فقط در سمتی که تابلو نصب شده معتبر است.
• زمان‌ها: بدون پرانتز روزهای کاری، داخل پرانتز روز پیش از تعطیل، اعداد قرمز یکشنبه و روزهای تعطیل.
• تابلوهای اضافی تابلوی بالای خود را تکمیل می‌کنند، مثلاً با فاصله، زمان یا نوع وسیلهٔ نقلیه.