Ka-dhaafidda iyo is-dhaafka

Ka-dhaafidda (omkörning) waa mid ka mid ah maaraynada ugu khatarta badan taraafikada, sababtoo ah muddo yar waxaad ku socotaa haadka gaadiidka kaa soo horjeeda. Is-dhaafka waddooyinka cidhiidhiga ahi sidoo kale waxay u baahan yihiin qorsheyn. Cutubkani wuxuu soo marayaa xeerarka iyo sida aad u qiimayso in ka-dhaafiddu ay runtii mudan tahay khatarta.

Is-dhaafka

Marka aad is-dhaafayso, waa inaad ku sii jirtaa midigta oo aad dhinaca ka siisaa masaafo badbaado leh gaariga kaa soo horjeeda (xeer-nidaamiyaha taraafikada – trafikförordningen 3 kap. 30 §). Waddooyinka cidhiidhiga ah taasi inta badan waxay ka dhigan tahay inaad u baahan tahay inaad si fiican hoos ugu dhigto xawaaraha.

Caqabad waddada ku taal

Haddii ay jirto caqabad, tusaale ahaan gaari la dhigay, darawalka caqabaddu dhinaciisa ku taal ayaa ah kan ay tahay inuu istaago haddii loo baahdo si kan kaa soo horjeeda u dhaafi karo (trafikförordningen 3 kap. 30 §). Haddii gaarigu dhinacaaga waddada taagan yahay, sidaas darteed adiga ayaa sugaya.

Goobaha is-dhaafka iyo qaybaha cidhiidhiga ah

Qaybaha cidhiidhiga ah qaarkood, tusaale ahaan buundooyinka cidhiidhiga ah, calaamadaha waddada ayaa go'aamiya cidda sugaysa.

"Jid-sii gaadiidka kaa soo horjeeda" (väjningsplikt mot mötande trafik): uma oggolid inaad gasho qaybta haddii aad markaas caqabad ku noqonayso gaadiidka kaa soo horjeeda.

"Gaadiidka kaa soo horjeeda ayaa leh waajibka jid-siinta" (mötande trafik har väjningsplikt): adiga ayaa mudnaan leh, laakiin diyaar ahow haddii kan kaa soo horjeedaa uusan sugin.

Tareenka iyo taraamka

Marka aad is-dhaafayso tareen ama taraam (spårvagn) waddada ku jira, waa inaad ku sii jirtaa midigta (trafikförordningen 3 kap. 34 §). Ka-dhaafidda tareenka ama taraamka waddada ku jira waxay ka dhacdaa midigta (trafikförordningen 3 kap. 35 §). Meesha ay goobta jidadka birta ah u baahan tahay, waxaad ku sii jiri kartaa bidixda ama ka dhaafi kartaa bidixda, haddii ay dhici karto iyadoon khatar ama dhib jirin. Qaybta gaadiidku maraan ee hal jiho ah waxaad sidoo kale ka dhaafi kartaa bidixda.

Ka-dhaafidda – xeerarka aasaasiga ah

Ka-dhaafiddu xeer guud ahaan waxay ka dhacdaa bidixda (trafikförordningen 3 kap. 31 §). Waa inaad ka dhaaftaa midigta marka darawalka hortaada ahi bidix u leexanayo ama si cad ugu diyaargaroobayo leexasho bidix, tusaale ahaan uu siganaal bixiyey oo uu u dhowaaday bartamaha.

Baaskiil-wadayaasha iyo darawallada mootada yar waxay midigta ka dhaafi karaan gaadiidka aan ahayn baaskiilada iyo mootooyinka yaryar (trafikförordningen 3 kap. 31 §). U qaado in baaskiil-wade uu kaaga soo dhex bixi karo dhinacaaga midig marka aad saf ku jirto.

Goorma ayaa laguu oggol yahay inaad dhaafto?

Waxaad dhaafi kartaa oo keliya haddii ay dhici karto iyadoon khatar jirin (trafikförordningen 3 kap. 32 §). Intaas waxaa dheer in:

• haadka aad isticmaali doontaa uu ka bannaan yahay gaadiid kaa soo horjeeda masaafo ku filan (trafikförordningen 3 kap. 36 §),
• aad ku soo laaban karto midigta iyadoon khatar loo geysan kan aad dhaafayso (trafikförordningen 3 kap. 36 §),
• qofna gadaashaada uusan horey u bilaabin inuu ku dhaafo (trafikförordningen 3 kap. 32 §),
• darawalka hortaada ahi uusan bixin calaamad ah inuu isagu dhaafayo ama bidix u leexanayo (trafikförordningen 3 kap. 32 §).

Waa inaad dhinaca ka siisaa masaafo ku filan oo badbaado leh gaariga aad dhaafayso (trafikförordningen 3 kap. 33 §). Tani waxay si gaar ah u khuseysaa marka aad dhaafayso baaskiil-wadayaasha iyo darawallada mootada yar, kuwaas oo ruxmi kara ama ka leexan kara godad waddada ku jira.

Marka ka-dhaafiddu dhammaato, waa inaad sida ugu dhaqsaha badan ee ay suurtagal tahay iyadoon khatar ama dhib jirin dib ugu noqotaa midigta (trafikförordningen 3 kap. 37 §).

Meelaha ka-dhaafiddu mamnuuc ka tahay

Xitaa haddii aadan arkin calaamad mamnuucid, ka-dhaafiddu waa mamnuuc meelo badan.

• Isla ka hor ama gudaha isgoys waddo. Waxaa jira ka reebitaanno qaarkood, tusaale ahaan marka isgoyska la nidaamiyey (trafikförordningen 3 kap. 39 §). Hase yeeshee u qaado in isgoysyadu yihiin meel khaldan oo ka-dhaafid.
• Isla ka hor ama gudaha isgoyska tareenka (plankorsning) ee jidka tareenka ama taraamka, haddii isgoysku aanu lahayn xannibaado ama nalal taraafiko (trafikförordningen 3 kap. 39 §).
• Buuraha korkooda iyo qalloocyada muuqaalkoodu xiran yahay, haddii aan shuruudo gaar ah la buuxin (trafikförordningen 3 kap. 39 §).
• Isla ka hor ama dul goobta ka-gudubka lugaynta (övergångsställe) ee aan la nidaamin, marinka ka-gudubka baaskiilada (cykelpassage) ee aan la nidaamin ama goobta ka-gudubka baaskiilada (cykelöverfart) (trafikförordningen 3 kap. 40 §).

Intaas waxaa dheer in ka-dhaafidda lagu mamnuuci karo calaamad waddo. Xitaa meesha la oggol yahay, xariiq joogto ah ayaa kaa hor istaagi karta inaad u baxdo haadka gaadiidka kaa soo horjeeda.

Dhaafidda ka hor goobta ka-gudubka lugaynta

Xaaladaha qaarkood looma tiriyo ka-dhaafid marka aad dhaafayso gaadiid haad kale ku jira, tusaale ahaan marka uu saf cufan ka jiro dhammaan haadadka ama marka gaadiidku isu meeleeyeen haadad kala duwan ka hor isgoys. Haddii aad markaas dhaafto gaari kale ka hor goobta ka-gudubka lugaynta, waa inaad haysaa xawaare hooseeya oo aad isla markiiba istaagi karto haddii lugeeye ku jiro goobta ka-gudubka. Isla sidaas ayaa khuseysa baaskiil-wadayaasha iyo darawallada mootada yar heerka II ee marinka ka-gudubka baaskiilada ama goobta ka-gudubka baaskiilada (trafikförordningen 3 kap. 41 §). Gaariga agtaada ah wuxuu u istaagi karaa isagoo jid siinaya qof aadan arkayn. Xaaladaha kale waa ka-dhaafid, waana mamnuuc isla ka hor goobta ka-gudubka lugaynta ee aan la nidaamin (trafikförordningen 3 kap. 40 §).

Marka qof ku dhaafayo

Qofka la dhaafayo isaguna wuxuu leeyahay waajibaad. Haddii aad dareento in qof doonayo inuu bidixda kaa dhaafo, waa inaad u dhowaataa midigta inta loo baahdo. Uma oggolid inaad kordhiso xawaaraha ama si kale u adkayso ka-dhaafidda (trafikförordningen 3 kap. 38 §). Haddii ka-dhaafiddu u muuqato inay khaldamayso, inta badan waxaa ugu badbaado badan inaad xoogaa hoos u dhigto xawaaraha si darawalka kale si degdeg ah kaaga gudbo.

Ka-dhaafiddu ma mudan tahay?

Ka-dhaafiddu waxay qaadataa waqti dheer waxayna u baahan tahay masaafo ka dheer intii dad badani u malaynayaan. Xawaaruhu waa inuu waafaqsanaadaa waxa badbaadada taraafikadu dalbanayso xitaa inta ka-dhaafiddu socoto (trafikförordningen 3 kap. 14 §). Is weydii su'aalo ka hor intaadan bixin:

• Ma arkaa masaafo ku filan oo hore? Gaari kaa soo horjeeda oo 90 km/h ku socda wuxuu kuugu soo dhowaanayaa si la mid ah xawaaraha aad hore ugu socoto.
• Ma waxaan dhaafayaa gaadiid badan? Markaas waxaan u baahanahay inaan dhexdooda geli karo haddii wax dhacaan.
• Ma wax baan ka faa'iidayaa? Safar caadi ah dhif ayaad ku keydisaa wax ka badan daqiiqad.
• Ma jiraan meelo laga baxo, beero ama isgoysyo uu qof ka soo bixi karo ama u leexan karo?

Haddii aad xitaa wax yar shaki ka qabto: iska daa. Sug qayb aan is-dhaaf lahayn ama qayb toosan oo muuqaal wanaagsan leh.

Basaska ka baxaya boosteejada

Meelaha xawaaraha ugu sarreeya ee la oggol yahay uu yahay 50 km/h ama ka hooseeya, waa inaad hoos u dhigtaa xawaaraha oo u oggolaataa bas siganaal u bixinaya inuu ka baxo boosteejada inuu ka baxo. Istaag haddii loo baahdo (trafikförordningen 3 kap. 45 §). Darawalka baska isna isla markaas waa inuu taxaddaraa oo uusan khatar abuurin.

Sidoo kale waa inaad haysaa xawaare ku filan oo hooseeya marka aad u soo dhowaanayso bas, taraam ama gaadiidka ardayda (skolskjuts) oo u istaagay inay rakaab qaadaan ama dejiyaan (trafikförordningen 3 kap. 15 §). Carruur ayaa ka soo ordi karta baska hortiisa.

Xusuuso

• Marka aad is-dhaafayso, ku sii jir midigta. Qofka caqabaddu dhinaciisa ku taal ayaa sugaya.
• Ka-dhaafiddu waxay ka dhacdaa bidixda, laakiin midigta haddii kan hortaada ahi si cad bidix ugu leexanayo.
• Dhaaf oo keliya marka haadka gaadiidka kaa soo horjeeda uu bannaan yahay masaafo ku filan oo aad si badbaado leh ugu soo laaban karto.
• Ka-dhaafid ma jirto isla ka hor ama gudaha isgoysyada, isgoysyada tareenka ee aan xannibaad ama nal lahayn, buuraha korkooda iyo qalloocyada muuqaalkoodu xiran yahay ama goobaha ka-gudubka lugaynta ee aan la nidaamin.
• Qofka la dhaafayo uma oggola inuu kordhiyo xawaaraha.
• 50 km/h ama ka hooseeya waa inaad baska u oggolaataa inuu ka baxo boosteejada.