Cabbirrada, miisaannada iyo heerarka qaadista waddada

Darawalka baabuurka xamuulku waa inuu xisaabin karaa. Waddooyinka iyo buundooyinku waxay u adkaysan karaan oo keliya culeys go'an, gaari aad u ballaaran ama aad u dheerna wuxuu khatar ku noqon karaa dadka kale. Xeerarka cabbirrada iyo miisaannada waxay ku jiraan cutubka afraad ee xeer-nidaamiyaha taraafikada (trafikförordningen). Halkan waxaan ku eegaynaa fikradaha iyo xadadka ugu muhiimsan.

Fikradaha miisaanka ee ay tahay inaad ogaato

Sharciga qeexitaannada taraafikada waddooyinka (lagen om vägtrafikdefinitioner, 2 §) wuxuu kala saaraa dhowr miisaan oo kala duwan. Ha isku qasin.

• Miisaanka shaqada (tjänstevikt): gaariga oo si buuxda diyaar ugu ah shaqada, leh shidaal, biyo, qalab, taayir kayd ah iyo darawal.
• Miisaanka guud (totalvikt): miisaanka shaqada iyo xamuulka ugu badan iyo tirada ugu badan ee dadka gaariga loo diyaariyey. Miisaanka guud wuxuu ku qoran yahay shahaadada diiwaangelinta (registreringsbevis), wuxuuna go'aamiyaa, tusaale ahaan, in baabuurka xamuulku culus yahay (ka badan 3,5 tan).
• Miisaanka dhabta ah (bruttovikt): waxa gaarigu dhab ahaan ku culeysto dusha waddada waqti gaar ah. Baabuur xamuul oo madhan wuxuu leeyahay miisaan dhab ah oo hooseeya, xitaa haddii miisaankiisa guud sarreeyo.
• Culeyska dhidibka (axeltryck): culeyska taayirada hal dhidib u gudbiyaan dusha waddada.
• Culeyska dhidibka labalaabka (boggitryck): culeyska taayirada dhidib-labaalaha (boggi), taas oo ah laba dhidib oo u dhexeeya masaafo ka yar 2 mitir, u gudbiyaan dusha waddada.

Farqiga u dhexeeya miisaanka guud iyo miisaanka dhabta ahi muhiimad weyn ayuu u leeyahay calaamadaha waddada. Calaamadda xaddidaadda miisaanka dhabta ahi waxay khuseysaa waxa gaarigu markaas culus yahay, ma aha waxa ku qoran shahaadada diiwaangelinta.

Ballaca

Gaari ma noqon karo mid ka ballaaran 2,60 mitir, xamuulka oo lagu daray, haddii lagu wadayo waddooyin aan ahayn kuwa gaar loo leeyahay (xeer-nidaamiyaha taraafikada – trafikförordningen 4 kap. 15 §). Haddii xamuulku dhinaca gaariga uga baxsan yahay in ka badan 20 sentimitir, isla sidaas ayaa khuseysa: markaas gaariga xeer guud ahaan waxaa lagu wadi karaa oo keliya waddo gaar loo leeyahay (enskild väg). Haddii aad u baahan tahay inaad waddo gaadiid ka ballaaran, waxaa loo baahan yahay oggolaansho gaar ah (dispens) oo ka yimaada Trafikverket (Maamulka Gaadiidka Iswiidhan).

Dhererka

Xeerka guud ahi waa in gaari ama isku-xirka gaadiidka (fordonståg), xamuulka oo lagu daray, uu ugu badnaan dhererkiisu yahay 24,0 mitir (4 kap. 17 §). Hase yeeshee isku-xirka gaadiidku wuxuu noqon karaa ilaa 25,25 mitir haddii shuruudo dhowr ah la buuxiyo. Qaar ka mid ah waa:

• gaari kasta oo matoor ku socda ee isku-xirka ku jira wuxuu ugu badnaan yahay 12,0 mitir,
• gaari-jiid kasta marka laga reebo gaari-jiidka badhka ah (påhängsvagn) wuxuu ugu badnaan yahay 12,0 mitir,
• ballacu wuxuu ugu badnaan yahay 2,55 mitir, ama 2,60 mitir dhismayaasha heerkulka la xakameeyo, konteenarrada iyo looxyada la beddelo (växelflak),
• gaadiidku waxay leeyihiin bareegyo aan xirmin oo waxay buuxiyaan shuruudaha wareejinta.

Waddooyinka Trafikverket ama degmadu si gaar ah u tilmaameen, isku-xirka gaadiidku wuxuu noqon karaa ilaa 34,5 mitir (4 kap. 17 f §). Waddooyinkaas dibaddooda waxaa khuseeya xadadka dhererka ee caadiga ah.

Calaamadda xaddidaadda dhererku waxay khuseysaa gaadiidka keliya iyo isku-xirka gaadiidkaba. Waa dhererka isku-xirka oo dhan waxa la tiriyo.

Dhererka sare

Trafikförordningen ma laha xad dherer sare oo guud oo baabuurta xamuulka ah. Taasi macnaheedu ma aha inaad dhererka iska indha tiri karto. Adiga laftaada waa inaad ogaataa inta uu baabuurkaagu dherer yahay xamuulka oo lagu daray, waana inaad ixtiraamtaa calaamadda xaddidaadda dhererka sare ee gaariga. Calaamadda waxaa la dhigaa meesha dhererka bannaan ka yar yahay 4,5 mitir (vägmärkesförordningen C17).

Waxaa fiican inaad dhererka baabuurka ku qorto warqad qolka darawalka ku jirta, gaar ahaan haddii aad beddesho gaadiid kala duwan ama aad wado xamuul dhaadheer.

Heerarka qaadista waddada

Shabakadda waddooyinka waxaa loo qaybiyey heerarka qaadista waddada (bärighetsklasser) oo go'aamiya inta gaadiid culus ee halkaas lagu wadi karo. Waddo dadweyne waxay ka tirsan tahay BK1 haddii aan wax kale la go'aamin. Trafikverket, ama degmada haddii ay tahay mas'uulka waddada (väghållare), waxay go'aamin kartaa in waddo ka tirsanaato BK2, BK3 ama BK4.

Miisaanka dhabta ah ee ugu sarreeya ee la oggol yahay isku-xirka gaadiidka wuxuu ku xiran yahay heerka qaadista waddada iyo masaafada u dhexeysa dhidibka ugu horreeya iyo kan ugu dambeeya:

Heerka qaadista waddada	Miisaanka dhabta ah ee ugu sarreeya
BK4	74 tan (laga bilaabo masaafo dhidib oo 20,2 mitir ah)
BK1	64 tan (laga bilaabo masaafo dhidib oo 20,2 mitir ah)
BK2	51,4 tan (laga bilaabo masaafo dhidib oo 18,5 mitir ah)
BK3	37,5 tan masaafo dhidib oo 22,0 mitir ah, kadibna 0,25 tan oo dheeraad ah 0,2 mitir kasta

Xogtan waxay ka timid jadwallada miisaanka dhabta ah ee ku jira soo-koobidda Transportstyrelsen (Hay'adda Gaadiidka Iswiidhan) ee Lasta lagligt. Inta ay masaafada u dhexeysa dhidibka ugu horreeya iyo kan ugu dambeeya dheeraato, ayuu gaarigu culeysan karaa. BK1, BK2 iyo BK4 korodhku wuxuu ku joogsadaa saqafka heerka. BK3 ma laha saqaf go'an, laakiin miisaannadu weli waa kuwa ugu hooseeya dhammaan heerarka. Sidaas darteed heer kasta wuxuu leeyahay jadwallo miisaan dhab ah oo gaar ah.

Culeyska dhidibka iyo culeyska dhidibka labalaabka

Culeyska dhidibka waa la xaddiday si waddadu u dhaawacmin. BK1 waxaa khuseeya (trafikförordningen 4 kap. 12 §):

• dhidib aan wadin (icke drivande): ugu badnaan 10 tan,
• dhidib wada (drivande): ugu badnaan 11,5 tan,
• dhidib-labaale leh masaafo dhidib oo ugu yaraan 1,8 mitir ah: ugu badnaan 20 tan.

BK2 culeyska dhidibka labalaabka ee isla masaafadaas dhidibka wuxuu ugu badnaan yahay 16 tan, BK3-na culeyska dhidibka iyo kan dhidibka labalaabkaba way ka sii hooseeyaan. Calaamadda xaddidaadda culeyska dhidibku waxay khuseysaa dhidib kasta oo keliya, ma aha miisaanka guud ee gaariga.

Masaafada isku-xirka

Masaafada u dhexeysa dhidibka ugu horreeya ee gaari-jiidka iyo dhidibka ugu dambeeya ee gaariga jiidaya waxaa loo yaqaan masaafada isku-xirka (kopplingsavstånd). Haddii labaduba yihiin dhidibyo keli ah, masaafadu waa inay ugu yaraan ahaataa 3 mitir. Marka labada dhidib mid walba uu ka mid yahay dhidib-labaale, waxaa loo baahan yahay ugu yaraan 4 mitir. BK2 iyo BK3 waxaa loo baahan yahay 4 mitir xitaa marka dhidib keli ahi la kulmo dhidib-labaale, isku-darka qaarkood ee dhidibka saddexlaabka ahina waxay u baahan yihiin 5 mitir.

Shahaadada diiwaangelintu waa qalabkaaga

Masaafada dhidibka, miisaanka guud iyo culeyska dhidibka ee la oggol yahay waxay ku qoran yihiin shahaadada diiwaangelinta. Halkaas waxaad ka helaysaa xogta aad u baahan tahay si aad u xisaabiso inta aad rari karto. Xusuuso in dhammaan xadadku isku mar khuseeyaan. Xitaa haddii culeyska dhidibku oggolaan lahaa wax ka badan, weligaa ma dhaafi kartid miisaanka guud ee gaariga ama heerka qaadista waddada.

Maxaa dhaca marka xamuul xad-dhaaf ah la saaro?

Xamuul xad-dhaaf ah (överlast) wuxuu dhaawacaa waddooyinka iyo buundooyinka, wuxuu gaariga ka dhigaa mid badbaadadiisu yar tahay wuxuuna gaariga si badan u duugaa. Adigoo darawal ah sidoo kale waxaa lagu ganaaxi karaa. Masaafada bareeggu way dheeraanaysaa, gaariguna si kale ayuu ugu dhaqmaa qalloocyada marka xamuul xad-dhaaf ah la saaro.

Xusuuso

• Miisaanka guud wuxuu ku qoran yahay shahaadada diiwaangelinta, miisaanka dhabta ahina waa waxa gaarigu hadda dhab ahaan culus yahay.
• Ballaca ugu weyn waa 2,60 mitir, xamuulkuna uma bixi karo dhinaca in ka badan 20 cm.
• Dhererka ugu weyn waa 24,0 mitir, ama 25,25 mitir haddii shuruudaha la buuxiyo.
• Ma jiro xad dherer sare oo guud, laakiin adiga ayaa mas'uul ka ah inaad ogaato dhererka sare ee gaariga.
• Waddo dadweyne waa BK1 haddii aan wax kale la go'aamin. BK4 waxay oggol tahay ugu badnaan 74 tan, BK1 64 tan, BK2-na 51,4 tan. BK3 waxay leedahay miisaannada ugu hooseeya.
• BK1 dhidib wada wuxuu lahaan karaa ugu badnaan 11,5 tan, mid aan wadinna ugu badnaan 10 tan.
• Calaamadda xaddidaadda miisaanka dhabta ahi waxay khuseysaa miisaanka dhabta ah, ma aha miisaanka guud.