หน้าที่ให้ทางและทางแยก

ที่ทางแยก รถจากหลายทิศทางมาพบกัน ทุกคนจึงต้องรู้ว่า ใครต้องปล่อยให้ใครไปก่อน กฎเรื่องหน้าที่ให้ทาง (väjningsplikt) ตอบคำถามนี้ บทนี้อธิบายกฎพื้นฐาน ข้อยกเว้น และวิธีแสดงให้เห็นว่าคุณให้ทาง

หน้าที่ให้ทางหมายความว่าอย่างไร

การมีหน้าที่ให้ทาง หมายความว่า คุณต้องปล่อยให้ผู้ใช้ถนนอีกฝ่ายผ่านไปก่อน คุณต้อง แสดงให้เห็นอย่างชัดเจน ว่าคุณจะให้ทาง โดยลดความเร็วหรือหยุดรถแต่เนิ่น ๆ คุณจะไปต่อได้ ก็ต่อเมื่อทำได้โดยไม่เกิดอันตรายหรือกีดขวาง โดยคำนึงถึงตำแหน่ง ระยะห่าง และความเร็วของผู้อื่น (ข้อบังคับการจราจร (trafikförordningen) 3 kap. 5 §)

การแสดงหน้าที่ให้ทางแต่เนิ่น ๆ เป็นเรื่องสำคัญ หากคุณขับมาด้วยความเร็วสูง แล้วเบรกกะทันหันในนาทีสุดท้าย ผู้ขับขี่อีกฝ่ายจะไม่รู้ว่าคุณจะหยุดหรือไม่ และจะเกิดความไม่แน่นอนขึ้น

กฎการให้ทางรถทางขวา

กฎพื้นฐานนั้นง่าย: เมื่อเส้นทางของรถ 2 คันตัดกัน ผู้ขับขี่มีหน้าที่ให้ทางแก่รถที่มา จากทางขวา (trafikförordningen 3 kap. 18 §) กฎนี้ใช้เมื่อไม่มีการกำหนดไว้เป็นอย่างอื่น คือ เมื่อไม่มีป้ายจราจร สัญญาณไฟจราจร หรือกฎเฉพาะที่ระบุไว้เป็นอย่างอื่น

กฎการให้ทางรถทางขวา (högerregeln) ใช้ที่ทางแยกทุกแห่งที่ไม่มีป้าย ทั้งในเมืองและในชนบท และพบบ่อยในย่านที่อยู่อาศัย จงระวังเป็นพิเศษในพื้นที่เหล่านั้น: รถอาจออกมาจากซอยเล็ก ๆ ทางขวา และผู้ขับขี่คนนั้นมีสิทธิ์ไปก่อน

พึงจำไว้ด้วยว่า คำสั่งจากป้ายจราจรหรือสัญญาณ มีลำดับเหนือกว่ากฎจราจร (trafikförordningen 2 kap. 2 §) ดังนั้น กฎการให้ทางรถทางขวา จึงใช้เฉพาะเมื่อไม่มีการกำหนดไว้เป็นอย่างอื่น

ป้ายให้ทางและหน้าที่หยุดรถ

ป้าย ให้ทาง (väjningsplikt) หมายความว่า คุณต้องให้ทางแก่รถบนถนนที่ตัดผ่าน ไม่ว่ารถนั้นจะมาจากทางขวาหรือทางซ้าย หากทางว่าง คุณไม่ต้องหยุดรถ แต่ต้องลดความเร็วอย่างชัดเจน จนผู้อื่นเข้าใจว่าคุณให้ทาง

หน้าที่หยุดรถ (stopplikt) คือ หน้าที่ให้ทางที่มีข้อกำหนดเพิ่มอีกข้อหนึ่ง: คุณต้องหยุดรถสนิททุกครั้ง แม้ทางจะว่าง คุณต้องหยุดที่เส้นหยุด (stopplinje) หากไม่มีเส้นหยุด ให้หยุดทันที ก่อนขับเข้าสู่ถนนที่ตัดผ่าน (trafikförordningen 3 kap. 19 §) หลังหยุดแล้ว คุณมีหน้าที่ให้ทาง เช่นเดียวกับที่ป้ายให้ทาง

หน้าที่หยุดรถ ใช้ในจุดที่ทัศนวิสัยไม่ดี หรือในจุดที่ทางแยกอันตรายเป็นพิเศษด้วยเหตุผลอื่น

ทางเอก

ทางเอก (huvudled) คือ ถนนที่รถบนถนนนั้นมีสิทธิ์ไปก่อนรถที่มาจากถนนที่มาบรรจบ ผู้ที่ขับจากถนนอื่นเข้าสู่ทางเอก ซึ่งไม่มีช่องเร่งความเร็ว (accelerationsfält) มีหน้าที่ให้ทางแก่รถบนทางเอก (trafikförordningen 3 kap. 21 §) กฎเดียวกันนี้ใช้ เมื่อคุณขับเข้าสู่มอเตอร์เวย์ (motorväg) หรือทางสำหรับยานยนต์ (motortrafikled) ที่ไม่มีช่องเร่งความเร็ว หน้าที่ให้ทางไม่มีผล หากคุณเข้าสู่ถนนได้โดยไม่ต้องเปลี่ยนช่องจราจร

ดังนั้น หากคุณขับอยู่บนทางเอก คุณมีสิทธิ์ไปก่อนที่ทางแยก แต่ไม่ได้หมายความว่า คุณจะเลิกระมัดระวังได้ บางครั้งก็มีผู้ที่ลืมให้ทาง

เมื่อพบป้าย สิ้นสุดทางเอก (huvudled upphör) สิทธิ์ไปก่อนจะไม่มีผลอีกต่อไป ที่ทางแยกถัดไป อาจใช้กฎการให้ทางรถทางขวา หรืออาจมีป้ายอื่น

หน้าที่ให้ทางเมื่อขับออกจากพื้นที่

ผู้ขับขี่มีหน้าที่ให้ทางแก่รถทุกคัน ที่เส้นทางตัดกับเส้นทางของตน เมื่อขับออกสู่ถนน (trafikförordningen 3 kap. 21 §):

• จากที่จอดรถ (parkeringsplats) ที่ดินเอกชน สถานีบริการน้ำมัน หรือพื้นที่ในลักษณะเดียวกัน
• จากทางเดินเล็ก ทางเข้าที่ดิน (ägoväg) หรือทางออกในลักษณะเดียวกัน
• จากทางจักรยาน (cykelbana) ถนนคนเดิน (gågata) เขตความเร็วเท่าคนเดิน (gångfartsområde) ถนนจักรยาน (cykelgata) หรือจากพื้นที่นอกถนน (terräng)
• หลังจากข้ามทางเท้าหรือทางจักรยานแล้ว

ในกรณีเหล่านี้ จึงไม่ใช้กฎการให้ทางรถทางขวา ผู้ที่ขับออกจากที่จอดรถ มีหน้าที่ให้ทางแม้แก่รถที่มาจากทางซ้าย มีข้อยกเว้นสำหรับผู้ขี่จักรยานและผู้ขับขี่โมเปดประเภท II ที่ข้ามผิวจราจร (körbana) บนทางข้ามสำหรับจักรยาน (cykelöverfart)

วงเวียน

ในวงเวียน (cirkulationsplats) รถทุกคันวิ่ง ทวนเข็มนาฬิกา รอบวงเวียน (trafikförordningen 3 kap. 13 §) ผู้ที่ขับเข้าวงเวียน มีหน้าที่ให้ทางแก่รถทุกคันที่อยู่ในวงเวียนแล้ว (trafikförordningen 3 kap. 22 §) ข้อนี้ใช้แม้ไม่มีป้ายให้ทางที่ทางเข้า

คำแนะนำในทางปฏิบัติ:

• ลดความเร็วแต่เนิ่น ๆ และมองไปทางซ้าย เพราะรถในวงเวียนมาจากทางนั้น
• ไม่มีข้อกำหนดให้ต้องให้สัญญาณไฟเลี้ยว เมื่อขับเข้าวงเวียน แต่ให้แสดงด้วยไฟเลี้ยว (körriktningsvisare) เมื่อคุณเปลี่ยนช่องจราจรภายในวงเวียน
• ให้สัญญาณไฟเลี้ยวขวาทุกครั้งก่อนขับออก เพื่อให้ผู้ที่รออยู่ที่ทางเข้าถัดไป เห็นว่าคุณจะทำอะไร (trafikförordningen 3 kap. 65 §)

การเลี้ยวที่ทางแยก

ผู้ที่จะเลี้ยว ออกจาก หรือข้ามผิวจราจร ต้องแน่ใจว่า ทำได้โดยไม่กีดขวางรถที่สวนมา (mötande trafik) หรือรถบนถนนที่ตนกำลังขับเข้าไป (trafikförordningen 3 kap. 24 §) ในทางปฏิบัติ หมายความว่า ผู้ที่เลี้ยวซ้าย ต้องปล่อยให้รถที่สวนมาซึ่งขับตรงไปหรือเลี้ยวขวา ไปก่อน

นอกจากนี้ เมื่อคุณเข้าใกล้ทางแยก คุณต้องปรับวิธีขับขี่ เพื่อไม่ให้ต้องหยุดค้างอยู่และขวางรถที่ตัดผ่าน หากคุณจำเป็นต้องหยุด (trafikförordningen 3 kap. 20 §) อย่าขับเข้าไปในทางแยก หากคุณเห็นว่าแถวรถอีกฝั่งไม่เคลื่อนที่

รถฉุกเฉิน รถไฟ และรถราง

ผู้ใช้ถนนบางประเภทมีสิทธิ์ไปก่อนเสมอ ไม่ว่าจะมีกฎการให้ทางรถทางขวาหรือป้ายจราจรใดก็ตาม:

• รถฉุกเฉิน (utryckningsfordon) ที่เปิดไซเรน ต้องได้รับการเปิดทางให้ (lämna fri väg) หยุดรถหากจำเป็น (trafikförordningen 2 kap. 5 §) ทำอย่างใจเย็นและคาดการณ์ได้ และอย่าเคลื่อนรถออกไปในทางแยกขณะไฟแดง หากจะก่อให้เกิดอันตราย
• รถไฟและรถราง (spårvagn) ต้องได้รับการเปิดทางให้เช่นกัน เว้นแต่ผู้ขับรถรางมีหน้าที่ให้ทาง ซึ่งแสดงด้วยป้ายจราจร (trafikförordningen 2 kap. 5 §)

วิธีคิดเมื่อถึงทางแยก

ไล่ตามลำดับเดิมทุกครั้งที่คุณเข้าใกล้ทางแยก:

1. มีตำรวจหรือสัญญาณไฟจราจรหรือไม่ ถ้ามี ให้ปฏิบัติตามนั้น
2. มีป้ายให้ทาง หน้าที่หยุดรถ หรือทางเอกหรือไม่ ถ้ามี ให้ปฏิบัติตามนั้น
3. ฉันกำลังขับออกจากที่จอดรถ ที่ดินเอกชน หรือพื้นที่ในลักษณะเดียวกันหรือไม่ ถ้าใช่ ฉันต้องให้ทางแก่ทุกคน
4. หากไม่ใช่กรณีข้างต้น ให้ใช้กฎการให้ทางรถทางขวา

จำไว้

• ผู้ที่มีหน้าที่ให้ทาง ต้องแสดงให้เห็นอย่างชัดเจนและแต่เนิ่น ๆ โดยลดความเร็วหรือหยุดรถ
• กฎการให้ทางรถทางขวาใช้เมื่อไม่มีการกำหนดไว้เป็นอย่างอื่น: ปล่อยให้รถจากทางขวาไปก่อน
• เมื่อมีหน้าที่หยุดรถ คุณต้องหยุดรถสนิททุกครั้ง ที่เส้นหยุด หากมีเส้นหยุด
• หากคุณขับเข้าสู่ทางเอก คุณมีหน้าที่ให้ทางแก่รถบนทางเอก หากคุณขับออกจากที่จอดรถ ที่ดินเอกชน หรือทางจักรยาน คุณมีหน้าที่ให้ทางแก่ทุกคนที่เส้นทางของคุณตัดผ่าน
• ในวงเวียน ผู้ที่ขับเข้ามีหน้าที่ให้ทางแก่รถในวงเวียน ให้สัญญาณไฟเลี้ยวขวาก่อนขับออก
• รถฉุกเฉินที่เปิดสัญญาณเตือน และรถไฟ ต้องได้รับการเปิดทางให้เสมอ ข้อนี้ใช้กับรถรางด้วย เว้นแต่มีป้ายจราจรกำหนดให้รถรางมีหน้าที่ให้ทาง