Öndeki taşıtı geçme ve karşılaşma

Öndeki taşıtı geçme, bir süre karşı yönün şeridinde gittiğiniz için trafikteki en riskli manevralardan biridir. Dar yollarda karşılaşma da planlama gerektirir. Bu bölüm kuralları ve bir sollamanın gerçekten riske değip değmediğini nasıl değerlendireceğinizi ele alır.

Karşılaşma

Karşılaşmada (möte) sağda kalmalı ve karşıdan gelen araçla aranızda güvenli bir yan mesafe bırakmalısınız (Trafik Yönetmeliği (trafikförordningen) 3 kap. 30 §). Dar yollarda bu çoğu zaman hızınızı epeyce düşürmeniz gerektiği anlamına gelir.

Yoldaki engel

Örneğin park etmiş bir otomobil gibi bir engel varsa, karşıdan gelenin geçebilmesi için gerekirse durması gereken, engel kendi tarafında olan sürücüdür (trafikförordningen 3 kap. 30 §). Yani otomobil yolun sizin tarafınızdaysa bekleyecek olan sizsiniz.

Karşılaşma cepleri ve dar kesimler

Bazı dar kesimlerde, örneğin dar köprülerde, kimin bekleyeceğini trafik işaretleri belirler.

"Karşıdan gelen trafiğe yol veriniz" (Väjningsplikt mot mötande trafik): karşıdan gelen trafiği engelleyecekseniz bu kesime giremezsiniz.

"Karşıdan gelen trafiğin yol verme yükümlülüğü vardır" (Mötande trafik har väjningsplikt): geçiş önceliği sizindir, ancak karşıdan gelen beklemezse hazırlıklı olun.

Tren ve tramvay

Yolda bir tren veya tramvayla (spårvagn) karşılaşırken sağda kalmalısınız (trafikförordningen 3 kap. 34 §). Yoldaki bir tren veya tramvay sağdan geçilir (trafikförordningen 3 kap. 35 §). Rayların konumu gerektiriyorsa, tehlike veya rahatsızlık yaratmadan yapılabiliyorsa solda kalabilir veya soldan geçebilirsiniz. Tek yönlü bir taşıt yolunda da soldan geçebilirsiniz.

Öndeki taşıtı geçme – temel kurallar

Öndeki taşıtı geçme (omkörning) temel kural olarak soldan yapılır (trafikförordningen 3 kap. 31 §). Öndeki sürücü sola dönüyorsa veya açıkça sola dönüşe hazırlanıyorsa, örneğin sinyal verip ortaya yaklaşmışsa, sağdan geçmelisiniz.

Bisikletliler ve moped sürücüleri, bisiklet ve moped dışındaki araçları sağdan geçebilir (trafikförordningen 3 kap. 31 §). Bir kuyrukta bir bisikletlinin sağ tarafınızdan ilerleyebileceğini hesaba katın.

Ne zaman sollama yapabilirsiniz?

Ancak tehlike oluşturmadan yapılabiliyorsa sollama yapabilirsiniz (trafikförordningen 3 kap. 32 §). Ayrıca şunlar geçerlidir:

• kullanacağınız şerit, yeterince uzun bir mesafe boyunca karşıdan gelen trafikten boş olmalıdır (trafikförordningen 3 kap. 36 §),
• geçtiğiniz araç için tehlike oluşturmadan sağa dönebilmelisiniz (trafikförordningen 3 kap. 36 §),
• arkanızdaki hiç kimse sizi geçmeye başlamamış olmalıdır (trafikförordningen 3 kap. 32 §),
• öndeki sürücü kendisi sollama yapacağına veya sola döneceğine dair işaret vermemiş olmalıdır (trafikförordningen 3 kap. 32 §).

Geçtiğiniz araçla aranızda güvenli bir yan mesafe (betryggande avstånd i sidled) bırakmalısınız (trafikförordningen 3 kap. 33 §). Bu özellikle yalpalayabilecek veya yoldaki çukurlardan kaçabilecek bisikletlileri ve moped sürücülerini geçerken geçerlidir.

Sollama tamamlandığında, tehlike veya rahatsızlık yaratmadan mümkün olur olmaz yeniden sağda kalmalısınız (trafikförordningen 3 kap. 37 §).

Sollamanın yasak olduğu yerler

Yasaklama işareti görmeseniz bile sollama birçok yerde yasaktır.

• Bir kavşaktan hemen önce veya kavşakta. Bazı istisnalar vardır, örneğin kavşak ışıklarla veya polisle düzenlenmişse (trafikförordningen 3 kap. 39 §). Yine de kavşakların sollama için yanlış yer olduğunu varsayın.
• Bariyeri veya trafik ışığı olmayan bir demiryolu veya tramvay yolu hemzemin geçidinden (plankorsning) hemen önce veya geçitte (trafikförordningen 3 kap. 39 §).
• Özel koşullar sağlanmadıkça tepe üstlerinde ve görüşü kapalı virajlarda (trafikförordningen 3 kap. 39 §).
• Kontrolsüz bir yaya geçidinden (obevakat övergångsställe), kontrolsüz bir bisiklet geçiş yerinden (cykelpassage) veya bir bisiklet geçidinden (cykelöverfart) hemen önce veya bunların üzerinde (trafikförordningen 3 kap. 40 §).

Ayrıca sollama trafik işaretiyle yasaklanmış olabilir. İzin verilen yerlerde bile düz bir çizgi karşı şeride çıkmanızı engelleyebilir.

Yaya geçidinden önce yanından geçmek

Bazı durumlarda başka bir şeritteki araçların yanından geçmek sollama sayılmaz, örneğin tüm şeritlerde yoğun kuyruk olduğunda veya araçlar bir kavşaktan önce farklı şeritlere dizildiğinde. Bu durumda bir yaya geçidinden önce başka bir aracın yanından geçerseniz, geçitte bir yaya varsa hemen durabileceğiniz kadar düşük hızda gitmelisiniz. Aynı şey bir bisiklet geçiş yerindeki veya bisiklet geçidindeki bisikletliler ve II. sınıf moped sürücüleri için de geçerlidir (trafikförordningen 3 kap. 41 §). Yanınızdaki otomobil, sizin göremediğiniz birine yol vermek için durmuş olabilir. Diğer durumlarda bu bir sollamadır ve kontrolsüz bir yaya geçidinden hemen önce yasaktır (trafikförordningen 3 kap. 40 §).

Biri sizi geçerken

Geçilen kişinin de yükümlülükleri vardır. Birinin sizi soldan geçmek istediğini fark ederseniz, gerektiği kadar sağa yanaşmalısınız. Hızınızı artıramaz veya başka bir şekilde sollamayı zorlaştıramazsınız (trafikförordningen 3 kap. 38 §). Sollama ters gidecek gibi görünüyorsa, diğer sürücünün hızla geçebilmesi için biraz yavaşlamak çoğu zaman en güvenlisidir.

Sollama buna değer mi?

Bir sollama birçok kişinin sandığından daha uzun sürer ve daha uzun mesafe gerektirir. Hız, sollama sırasında da trafik güvenliğinin gerektirdiğine göre ayarlanmalıdır (trafikförordningen 3 kap. 14 §). Karşı şeride çıkmadan önce kendinize birkaç soru sorun:

• Yeterince ileriyi görebiliyor muyum? 90 km/h hızla karşıdan gelen bir araç size sizin ilerlediğiniz kadar hızlı yaklaşır.
• Birden fazla aracı mı geçiyorum? O zaman bir şey olursa aralarına girebilmem gerekir.
• Bir şey kazanıyor muyum? Normal bir yolculukta nadiren bir dakikadan fazla zaman kazanırsınız.
• Birinin çıkabileceği veya dönebileceği çıkışlar, çiftlik girişleri veya kavşaklar var mı?

En ufak bir şüpheniz varsa: yapmayın. Karşılaşmasız bir kesimi veya iyi görüşlü düz bir yolu bekleyin.

Duraktan kalkan otobüsler

İzin verilen en yüksek hızın 50 km/h veya daha düşük olduğu yerlerde, duraktan çıkmak için sinyal veren bir otobüsün duraktan ayrılmasına izin vermek için yavaşlamalısınız. Gerekirse durun (trafikförordningen 3 kap. 45 §). Otobüs sürücüsü de aynı zamanda dikkatli olmalı ve tehlike yaratmamalıdır.

Yolcu indirmek veya bindirmek için durmuş bir otobüse, tramvaya veya okul servisine (skolskjuts) yaklaşırken de yeterince düşük hızda gitmelisiniz (trafikförordningen 3 kap. 15 §). Çocuklar otobüsün önüne fırlayabilir.

Unutmayın

• Karşılaşmada sağda kalırsınız. Engel kendi tarafında olan bekler.
• Sollama soldan yapılır; ancak öndeki açıkça sola dönecekse sağdan.
• Yalnızca karşı şerit yeterince uzun bir mesafe boyunca boşsa ve güvenle geri dönebiliyorsanız sollayın.
• Kavşaklardan hemen önce veya kavşaklarda, bariyeri veya ışığı olmayan hemzemin geçitlerde, görüşü kapalı tepe ve virajlarda veya kontrolsüz yaya geçitlerinde sollama yok.
• Geçilen kişi hızını artıramaz.
• 50 km/h veya daha düşük hızda otobüse duraktan ayrılma imkânı vermelisiniz.