شوێنگرتن، ڕێڕەو و پێچکردنەوە

بەشێکی گەورەی لێخوڕین پەیوەندیی بەوەوە هەیە کە لە کاتی دروستدا لە شوێنی دروستی ڕێگاکەدا بیت. شوێنگرتنی باش وات لێ دەکات بۆ ئەوانی تر پێشبینیکراو بیت و بۆ خۆت بینینی باشتر و کاتی زیاتر دەبەخشێت. لێرەدا یاساکانی شوێنگرتن، ڕێڕەو و پێچکردنەوە ڕوون دەکەینەوە.

یاسا بنەڕەتییەکە: لە لای ڕاست بمێنەوە

ئامرازەکان دەبێت لەسەر بەشی هاتوچۆی ئۆتۆمبێل (körbana) لێ بخوڕدرێن (ڕێسانامەی هاتوچۆ (trafikförordningen) 3 kap. 6 §). ئەگەر چەند ڕێڕەوێک (körfält) بۆ هەمان ئاراستە هەبن، وەک یاسای سەرەکی دەبێت لەو ڕێڕەوەدا لێ بخوڕیت کە لە هەموویان زیاتر لە لای ڕاستە (trafikförordningen 3 kap. 7 §). ڕێڕەوی چەپ بۆ تێپەڕاندن بەکار دەهێنرێت یان کاتێک دەتەوێت بەرەو چەپ بپێچیتەوە.

بەدەرکردنێکی گرنگ هەیە. لەسەر ئەو ڕێگایانەی زۆرترین خێرایی ڕێگەپێدراو 70 km/h یان کەمتر ـە و بەلایەنی کەمەوە دوو ڕێڕەو بۆ هەمان ئاراستە هەن، دەتوانیت ئەو ڕێڕەوە هەڵبژێریت کە بە لەبەرچاوگرتنی بەردەوامیی گەشتەکەت گونجاوترینە (trafikförordningen 3 kap. 7 §). کەواتە لە شاردا دەتوانیت لە کاتی خۆیدا بچیتە ڕێڕەوی چەپەوە ئەگەر دواتر دەتەوێت بەرەو چەپ بپێچیتەوە.

ئەگەر بەشی هاتوچۆی ئۆتۆمبێل چوار یان زیاتر ڕێڕەوی بۆ هاتوچۆی هەردوو ئاراستە هەبێت، نابێت لەو ڕێڕەوانەدا لێ بخوڕیت کە لە لای چەپی ناوەڕاستن (trafikförordningen 3 kap. 8 §)، تەنانەت ئەگەر هیچ هێڵێک ڕێگریت لێ نەکات.

لێواری ڕێگا

لێواری ڕێگا (vägren) ڕێڕەوێکی زیادە بۆ ئۆتۆمبێل نییە. دەبێت لە نێوان ئەوانی تردا لەلایەن پاسکیلسوارانەوە بەکار بهێنرێت کاتێک ڕێگای پاسکیل نییە، مۆپێدی پۆلی I و ئەو ئامرازانەی ناتوانن خێراتر لە 40 km/h بڕۆن. ئامرازەکانی تر دەتوانن بە شێوەیەکی کاتی لێواری ڕێگا بەکار بهێنن ئەگەر پێویست بێت بۆ ئاسانکاری بۆ هاتوچۆی تر (trafikförordningen 3 kap. 12 §)، بۆ نموونە بۆ ئەوەی ڕێ بە ئۆتۆمبێلێک بدەیت کە دەیەوێت لەسەر ڕێگایەکی تەسکی دەرەوەی شار تێتپەڕێنێت. ئەو کاتە ئاگاداری پاسکیلسواران و پیادە بە.

گۆڕینی ڕێڕەو

گۆڕینی ڕێڕەو تەنها کاتێک دەتوانرێت بکرێت کە بێ مەترسی یان ڕێگریی بێ پێویست بۆ ئەوانی تر بکرێت (trafikförordningen 3 kap. 43 §). بەم ڕیزبەندییە کار بکە:

1. سەیری ئاوێنەی دواوە و ئاوێنەی تەنیشت بکە.
2. لە کاتی خۆیدا سگناڵ بدە (trafikförordningen 3 kap. 65 §).
3. بە سەیرکردنێکی خێرا بە سەر شانتدا گۆشەی کوێر (döda vinkeln) بپشکنە.
4. بە نەرمی ڕێڕەو بگۆڕە بێ ئەوەی بێ پێویست خێرایی کەم بکەیتەوە.
5. سگناڵەکە بکوژێنەرەوە.

ئەگەر هێڵێکی پەیوەست ڕێڕەوەکان لێک جیا بکاتەوە، هەرگیز نابێت ڕێڕەو بگۆڕیت (trafikförordningen 3 kap. 9 §).

کاتێک ڕێڕەوەکان یەک دەگرنەوە

کاتێک دوو ڕێڕەو دەبنە یەک، شوفێران دەبێت بە لەبەرچاوگرتنی دوولایەنە خۆیان لەگەڵ بارە نوێیەکەدا بگونجێنن (trafikförordningen 3 kap. 44 §). لە کرداردا باشترین شێوە وەک زنجیرە (زیپ) کار دەکات: ئۆتۆمبێلەکان بە نۆرە دەچنە ناوەوە لەو شوێنەی ڕێڕەوەکان بەیەک دەگەن. کەس پێشینەی ڕەهای نییە، و هەمووان پێویستە هاوکاری بکەن.

شوێنگرتن پێش یەکتربڕین

ئەگەر بەشی هاتوچۆی ئۆتۆمبێل پێش یەکتربڕینێک دوو یان زیاتر ڕێڕەوی بۆ هەمان ئاراستە هەبێت، دەبێت لە کاتی خۆیدا شوێنی دروست بگریت (trafikförordningen 3 kap. 25 §):

• ڕێڕەوی ڕاست ئەگەر دەتەوێت بەرەو ڕاست بپێچیتەوە.
• ڕێڕەوی چەپ ئەگەر دەتەوێت بەرەو چەپ بپێچیتەوە.
• گونجاوترین ڕێڕەو ئەگەر دەتەوێت ڕاستەوخۆ بڕۆیت.

سەیری تیرەکانی ڕێڕەو لەسەر ڕووی ڕێگا و تابلۆکانی سەرووی ڕێگا بکە. نیشان دەدەن کام ڕێڕەو بەرەو کوێ دەبات.

پێچکردنەوە

تەنها کاتێک دەتوانیت بپێچیتەوە کە بێ مەترسی یان ڕێگریی بێ پێویست بۆ ئەوانی تر بکرێت، و دەبێت بە تایبەتی چاودێریی هاتوچۆی دواوەت بکەیت (trafikförordningen 3 kap. 26 §).

پێچکردنەوە بەرەو ڕاست

لە پێچکردنەوە بەرەو ڕاستدا دەبێت تا ئەو جێیەی بە گونجاوی دەکرێت لە لێواری ڕاستی بەشی هاتوچۆی ئۆتۆمبێل نزیک بمێنیتەوە (trafikförordningen 3 kap. 26 §). ئاگاداری پاسکیلسواران و مۆپێدسواران بە کە دەتوانن لە لای ڕاستتەوە بێن، بە تایبەتی ئەگەر ئۆتۆمبێلێکی گەورە لێ دەخوڕیت یان پاشکۆ ڕادەکێشیت. پێش پێچکردنەوە سەیری ئاوێنەی تەنیشتی ڕاست و بە سەر شانتدا بکە.

پێچکردنەوە بەرەو چەپ

لە پێچکردنەوە بەرەو چەپدا دەبێت تا ئەو جێیەی دەکرێت لە ناوەڕاستی بەشی هاتوچۆی ئۆتۆمبێل نزیک بمێنیتەوە. لەسەر بەشی هاتوچۆیەکی یەک ئاراستە (enkelriktad) لە جیاتی ئەوە تا ئەو جێیەی دەکرێت لە لێواری چەپ نزیک دەبیتەوە (trafikförordningen 3 kap. 26 §). پێش پێچکردنەوە دەبێت ڕێ بدەیت بە هاتوچۆی بەرامبەر (trafikförordningen 3 kap. 24 §).

دوای پێچکردنەوە

پێچکردنەوەکە دەبێت بە شێوەیەک بکرێت کە کاتێک یەکتربڕینەکە جێدەهێڵیت، لە لای ڕاستی ئەو بەشی هاتوچۆیە بیت کە دەچیتە سەری (trafikförordningen 3 kap. 26 §). ئەگەر بچیتە سەر بەشی هاتوچۆیەک کە چەند ڕێڕەوی هەیە، دەتوانیت ئەو ڕێڕەوە هەڵبژێریت کە بۆ هاتوچۆی دەوروبەرت و بۆ بەردەوامیی گەشتەکەت باشترینە (trafikförordningen 3 kap. 27 §).

دوو پێچکردنەوەی چەپ بەرامبەر یەکتر

کاتێک دوو ئامراز لە ئاراستە پێچەوانەکانەوە لە هەمان یەکتربڕیندا بەرەو چەپ دەپێچنەوە، دەتوانن کاتێک بەیەک دەگەن لە لای چەپ بمێننەوە، واتە لە پێش یەکترەوە بپێچنەوە، ئەگەر بێ مەترسی یان ناڕەحەتی بکرێت (trafikförordningen 3 kap. 27 §). ئەمە ڕێگەپێدراوە بەڵام ناچاری نییە. زۆرجار بینینی باشتر بەرەو هاتوچۆکەی تر دەدات لە پێچکردنەوە بە دەوری یەکتردا.

پاسکیلسواران لە یەکتربڕینەکاندا

پاسکیلسواران و شوفێرانی مۆپێدی پۆلی II دەتوانن پێش یەکتربڕینێک لە لای ڕاست بمێننەوە تەنانەت کاتێک دەیانەوێت بەرەو چەپ بپێچنەوە. ئەو کاتە یەکتربڕینەکە دەبڕن و تەنها کاتێک دەپێچنەوە کە بە سەلامەتی بکرێت (trafikförordningen 3 kap. 28 §). بۆیە وا دابنێ کە پاسکیلسوارێک لە لای ڕاستتەوە لەوانەیە بەرەو چەپ بڕوات.

دەستپێکردن لە لێواری ڕێگاوە

کاتێک لە لێواری ڕێگاوە دەردەچیت، دەبێت سگناڵ بدەیت و دڵنیا بیتەوە کە دەتوانرێت بێ مەترسی یان ڕێگریی بێ پێویست بۆ ئەوانی تر بکرێت (trafikförordningen 3 kap. 43 och 65 §§). پێش دەرچوون بە سەر شانی چەپتدا سەیر بکە. لەوانەیە پاسکیلسوارێک لە گۆشەی کوێردا بێت.

سووڕانەوە و دواوە ڕۆیشتن

تەنها کاتێک دەتوانیت بسووڕێیتەوە (vända) یان دواوە بڕۆیت (backa) کە بێ مەترسی یان ڕێگری بۆ بەکارهێنەرانی تری ڕێگا بکرێت (trafikförordningen 3 kap. 46 §). چەند ئامۆژگارییەک:

• شوێنێک هەڵبژێرە کە بینینی باشی بۆ هەموو لایەک هەبێت و هاتوچۆی کەم بێت.
• بە هێواشی دواوە بڕۆ و سەیری دواوە بکە، نەک تەنها کامێرای دواوە.
• منداڵ لەوانەیە لە دواوەی ئۆتۆمبێلێکەوە بە زەحمەت ببینرێن. باشتر وایە پێش دواوە دەرچوون لە ڕێگای چوونەژوورەوەی ماڵ بە دەوری ئۆتۆمبێلەکەدا بسووڕێیتەوە.
• ئەگەر بینین خراپ بوو، داوا لە کەسێک بکە ڕێنماییت بکات.

لەسەر ڕێگای خێرا (ئۆتۆبان) (motorväg) و ڕێگای تایبەت بە ئۆتۆمبێل (motortrafikled) سووڕانەوە و دواوە ڕۆیشتن بە تەواوی قەدەغەیە. ئەمە لە بەشی ڕێگای خێرادا باس دەکەین.

لەبیرت بێت

• ئەگەر چەند ڕێڕەوێک هەبن لە ڕێڕەوی ڕاستدا لێ بخوڕە. لە 70 km/h یان کەمتردا دەتوانیت ئەو ڕێڕەوە هەڵبژێریت کە لەگەڵ بەردەوامیی گەشتەکەت دەگونجێت.
• پێش یەکتربڕین لە کاتی خۆیدا بچۆ ناو ڕێڕەوی دروستەوە: ڕاست بۆ پێچکردنەوەی ڕاست، چەپ بۆ پێچکردنەوەی چەپ.
• ئاوێنە، سگناڵ، گۆشەی کوێر. سگناڵ هیچ پێشینەیەک نادات.
• لە پێچکردنەوەی چەپدا: نزیک لە ناوەڕاست، یان نزیک لە لێواری چەپ لەسەر ڕێگای یەک ئاراستە. ڕێ بدە بە هاتوچۆی بەرامبەر.
• کاتێک ڕێڕەوەکان یەک دەگرنەوە، لەبەرچاوگرتنی دوولایەنە دەگونجێت، وەک زنجیرە (زیپ).
• تەنها کاتێک بسووڕێوە و دواوە بڕۆ کە بێ مەترسی یان ڕێگری بۆ ئەوانی تر بکرێت.