نیشانەکانی سەر ڕێگا و گڵۆپەکانی هاتوچۆ

هێڵەکانی سەر ڕێگا و ڕووناکییەکانی گڵۆپی هاتوچۆ هێندەی تابلۆکان هاتوچۆ ڕێک دەخەن. لەم بەشەدا باوترین نیشانەکانی سەر ڕێگا، واتای ڕەنگەکانی گڵۆپەکان و چۆنیەتی نیشاندانی نیازی خۆت بە ئەوانی تر ڕوون دەکەینەوە.

نیشانە سپی و زەردەکان

نیشانەکانی سەر ڕێگا (vägmarkeringar) سپین ئەگەر شتێکی تر دیاری نەکرابێت (ڕێسانامەی نیشانەکانی هاتوچۆ (vägmärkesförordningen) 4 kap. 3 §). نیشانەی زەرد دوو جۆرن.

نیشانەی زەردی کاتی بۆ پێویستییەکی کاتی بەکار دەهێنرێن، بۆ نموونە لە کاری ڕێگادا، و ئەو کاتە لە جیاتی نیشانە ئاساییەکان دەگونجێن (vägmärkesförordningen 4 kap. 3 §). ئەگەر هەم هێڵی سپی و هەم هێڵی زەرد هەبن، زەردەکان دەگونجێن.

هێڵی زەرد لە لێواری بەشی هاتوچۆی ئۆتۆمبێلدا (körbana) هەمیشەیین و قەدەغەی وەستان یان پارککردن نیشان دەدەن:

• هێڵی زەردی پەیوەست (M21): قەدەغەی وەستان و پارککردن.
• هێڵی زەردی پچڕپچڕ (M22): قەدەغەی پارککردن. ئەم نیشانەیە هەروەها بەکار دەهێنرێت بۆ نیشاندانی ئەوەی وێستگەی پاس تا کوێ درێژ دەبێتەوە.
• M23 بەکار دەهێنرێت بۆ بەهێزکردنی ئەو قەدەغەیەی M21 یان M22 دیاری دەکەن.

ڕەنگی ئەم نیشانانە نابێت بگۆڕدرێت.

هێڵە درێژەکان

هێڵی ناوەڕاست و هێڵی ڕێڕەو

هێڵی ناوەڕاست (mittlinje) ڕێڕەوەکانی هاتوچۆی ئاراستە پێچەوانەکان لێک جیا دەکاتەوە. هێڵی ڕێڕەو (körfältslinje) ڕێڕەوەکانی هاتوچۆی هەمان ئاراستە لێک جیا دەکاتەوە (vägmärkesförordningen 4 kap. 4 §). هەردووکیان بە شێوەیەکی ئاسایی پچڕپچڕن، کە واتای ئەوەیە دەتوانیت کاتێک سەلامەتە بیانبڕیت، بۆ نموونە لە کاتی تێپەڕاندن یان گۆڕینی ڕێڕەودا.

هێڵی لێوار

هێڵی لێوار (kantlinje) نیشان دەدات بەشی هاتوچۆی ئۆتۆمبێل لە کوێ کۆتایی دێت (vägmärkesförordningen 4 kap. 4 §). لە دەرەوەی هێڵی لێوار لێواری ڕێگا (vägren) هەیە.

هێڵی ئاگادارکردنەوە

هێڵی ئاگادارکردنەوە (varningslinje) هێڵە پچڕەکانی درێژترن و بۆشاییەکانی نێوانیان کورترن لە هێڵێکی ناوەڕاستی ئاسایی. واتای ئەوەیە کە بڕینی هێڵەکە بە لەبەرچاوگرتنی سەلامەتیی هاتوچۆ نەگونجاوە (vägmärkesförordningen 4 kap. 4 §)، بۆ نموونە لەبەر ئەوەی بینین لە پێشەوە سنووردارە. کەواتە هێڵەکە ئاگادارکردنەوەیە، نەک قەدەغەکردن. ئەگەر هێڵی ئاگادارکردنەوە ببینیت، دەبێت وا دابنێیت کە تێپەڕاندن بە ئەگەرێکی زۆر سەلامەت نییە.

هێڵی پەیوەست

هێڵی پەیوەست (heldragen linje) لە جیاتی هێڵی پچڕپچڕ بەکار دەهێنرێت لەو شوێنانەی لەبەر هۆکاری سەلامەتی ڕێگەپێدراو نییە بیبڕیت، ڕێڕەو بگۆڕیت یان بچیتە سەر لێواری ڕێگا (vägmärkesförordningen 4 kap. 6 §). یاساکانی ڕێسانامەی هاتوچۆ (trafikförordningen) ڕوونن:

• ئەگەر هێڵێکی پەیوەست ڕێڕەوەکان لێک جیا بکاتەوە، نابێت ڕێڕەو بگۆڕیت (trafikförordningen 3 kap. 9 §).
• هیچ تایەیەک نابێت بەسەر هێڵێکی پەیوەستدا یان بۆ ناو ناوچەیەکی قەدەغەکراو ببرێت (trafikförordningen 3 kap. 11 §). بەدەرکردن هەیە، بۆ نموونە کاتێک ناچاریت لە بەربەستێکی سەر ڕێگا تێپەڕیت، بەڵام ئەو کاتە دەبێت زۆر وریا بیت.

هەندێک جار هێڵێکی پەیوەست و هێڵێکی پچڕپچڕ لە تەنیشت یەکترن. ئەو کاتە ئەو هێڵەی نزیکترە لە تۆ دەگونجێت. ئەگەر هێڵە پچڕپچڕەکە لە لای تۆ بێت دەتوانیت بیبڕیت، ئەگەر پەیوەستەکە لە لای تۆ بێت ناتوانیت.

ناوچەی قەدەغەکراو

ناوچەی قەدەغەکراو (spärrområde) ڕووبەرێکە بە هێڵی لار، زۆرجار لەو شوێنەی ڕێڕەوەکان لێک جیا دەبنەوە یان لە دوورگەی ناوەڕاست (refug) دا. لەوێ هیچ ئامرازێک نابێت لێ بخوڕدرێت (vägmärkesförordningen 4 kap. 6 §).

هێڵە پانەکان

• هێڵی وەستان (stopplinje): هێڵێکی پانی پەیوەستە کە نیشان دەدات لە ئەرکی وەستان یان گڵۆپی سووردا لە کوێ بوەستیت (vägmärkesförordningen 4 kap. 8 §).
• هێڵی ڕێدان (väjningslinje): هێڵێکی پانی پچڕپچڕە، زۆرجار بە سێگۆشە ("ددانی کوسە")، کە ئەو هێڵە نیشان دەدات کە لە کاتی ڕێداندا باشتر وایە لێی تێنەپەڕیت (vägmärkesförordningen 4 kap. 8 §).

گڵۆپەکانی هاتوچۆ

گڵۆپی هاتوچۆ (trafiksignal) بە ڕووناکیی ڕەنگاوڕەنگ هاتوچۆ ڕێک دەخات. واتاکەی جێگیر کراوە (vägmärkesförordningen 3 kap. 6 §):

گڵۆپ	واتا
سوور	بوەستە. نابێت لە هێڵی وەستان تێپەڕیت، یان لە گڵۆپەکە ئەگەر هێڵی وەستان نەبێت.
سوور و زەرد	بەم زووانە سەوز دەبێت. لە بارەکانی تردا وەک سوور دەگونجێت، کەواتە هێشتا نابێت بڕۆیت.
سەوز	دەتوانیت بڕۆیت. لەگەڵ ئەوەشدا ئەرکی ڕێدان لەوانەیە بگونجێت، بۆ نموونە بەرامبەر پیادە کاتێک دەپێچیتەوە.
زەرد	بوەستە. تەنها ئەگەر هێندە نزیک بیت کە نەتوانیت بە سەلامەتی بوەستیت دەتوانیت بەردەوام بیت.
تیری سەوز	دەتوانیت بەو ئاراستەیە بڕۆیت کە تیرەکە نیشانی دەدات، تەنانەت ئەگەر لە هەمان کاتدا گڵۆپێکی تر داگیرسابێت.
زەردی چرپە	بە وریاییەکی تایبەت لێ بخوڕە.

گڵۆپی زەرد واتای "پەلە بکە" نییە

زەرد واتە بوەستە. تاکە بەدەرکردن کاتێکە کە پێشتر هێندە نزیکیت کە بریکگرتنێکی توند مەترسیدار دەبێت. بۆیە دەبێت کاتێک لە گڵۆپێک نزیک دەبیتەوە کە ماوەیەکی درێژ سەوز بووە خێرایی بگونجێنیت، بۆ ئەوەی ئەگەر گۆڕا بتوانیت بە ئارامی بوەستیت.

گڵۆپ و نیشانەی هاتوچۆ لە هەمان کاتدا

ڕووناکییەکی جێگیر لە گڵۆپی هاتوچۆدا لە پێش ئەرکی وەستان یان ئەرکی ڕێدانەوەیە کە بە نیشانەی هاتوچۆ دیاری کرابێت (trafikförordningen 2 kap. 2 §). کەواتە ئەگەر گڵۆپەکە بە شێوەیەکی ئاسایی کار بکات، پەیڕەوی گڵۆپەکە دەکەیت. ئەگەر گڵۆپەکە کوژابێتەوە یان تەنها زەرد چرپە بکات، نیشانەکانی هاتوچۆ، یان ئەگەرنا یاسای لای ڕاست (högerregeln)، بڕیار دەدەن کێ پێشینەی هەیە.

گڵۆپ بۆ هەندێک بەکارهێنەری ڕێگا

گڵۆپی تایبەت هەیە بۆ نموونە بۆ پاسکیلسواران، پیادە و گواستنەوەی گشتی. ڕێنماییەکی تایبەت بۆ پاسکیلسواران، مۆپێدسوارانی پۆلی II یان پیادە بۆ ئەوان لە پێش ڕێنماییەکانی ترەوەیە (trafikförordningen 2 kap. 2 §). وەک شوفێری ئۆتۆمبێل دەبێت پەیڕەوی ئەو گڵۆپە بکەیت کە ڕووی لە تۆیە.

پۆلیس و پاسەوان

دەبێت گوێڕایەڵی ڕێنماییەکی پۆلیس بیت بۆ هاتوچۆ. ڕێنماییەکەی پۆلیس لە پێش یاساکانی هاتوچۆ و لە پێش گڵۆپ، نیشانەی هاتوچۆ و نیشانەکانی سەر ڕێگاوەیە (trafikförordningen 2 kap. 3 §). کەواتە ئەگەر پۆلیسێک لە کاتی گڵۆپی سووردا ئاماژەت پێ بدات بڕۆیت، دەبێت بڕۆیت.

لە کاری ڕێگادا پاسەوانێک دەتوانێت هاتوچۆ ڕێک بخات. ئاماژەی وەستانی پاسەوان واتای وەستانە بۆ ئەو بەکارهێنەرەی ڕێگا کە پاسەوانەکە ڕووی تێیەتی، و ئاماژەی "بڕۆ پێشەوە" واتە دەتوانیت بەردەوام بیت (vägmärkesförordningen 5 kap. 2 §).

ئاماژەدانی خۆت

بەکارهێنەرانی تری ڕێگا ناتوانن بیرەکانت بخوێننەوە. بۆیە دەبێت بە ئاماژەدەری ئاراستە (körriktningsvisare) ئاماژە بدەیت کاتێک نیازت هەیە لە لێواری ڕێگاوە دەست پێ بکەیت، بپێچیتەوە، ڕێڕەو بگۆڕیت، بسووڕێیتەوە یان بە هەر شێوەیەکی تر بە لاتەنیشتدا بجووڵێیت. ئاماژەکە دەبێت لە کاتی خۆیدا بدرێت، بە باشی دیار بێت و نەتوانرێت بە هەڵە لێی تێبگەیەنرێت. کاتێک مانۆڕەکە تەواو بوو دەبێت سگناڵەکە بکوژێنرێتەوە (trafikförordningen 3 kap. 65 §).

گڵۆپەکانی بریکیش ئاماژەن. ئەوەی نیازی وەستان یان کەمکردنەوەی خێرای خێرایی هەیە دەبێت بە گڵۆپی بریک (stopplyktan) نیشانی بدات (trafikförordningen 3 kap. 65 §).

ئەوەی سگناڵت داوە هیچ مافێکی ڕۆیشتنت پێ نادات. لەگەڵ ئەوەشدا دەبێت دڵنیا بیتەوە کە مانۆڕەکە دەتوانرێت بێ مەترسی یان ڕێگریی بێ پێویست بۆ ئەوانی تر بکرێت (trafikförordningen 3 kap. 66 och 43 §§). پێش گۆڕینی ڕێڕەو یان دەرچوون لە لێوار ئاوێنەکان و گۆشەی کوێر (döda vinkeln) بپشکنە.

ئاماژەی دەنگ و ڕووناکی

کاتێک پێویست بێت بۆ پێشگرتن یان دوورخستنەوەی مەترسی، دەبێت ئاماژەی دەنگ یان ڕووناکی بدەیت، بۆ نموونە هۆڕن لێبدەیت یان بە گڵۆپی بەرز (helljus) چرپە بکەیت، یان بە شێوەیەکی تری گونجاو وا بکەیت بەکارهێنەرانی تری ڕێگا ئاگاداری تۆ بن. ئاماژەکە نابێت لەوەی پێویستە درێژتر بدرێت (trafikförordningen 3 kap. 64 §). کەواتە هۆڕن و چرپەی ڕووناکی بۆ ئاگادارکردنەوەن، نەک بۆ سەرزەنشتکردنی بەکارهێنەرانی تری ڕێگا.

لەبیرت بێت

• هێڵی پچڕپچڕ کاتێک سەلامەتە دەتوانرێت ببڕدرێت. هێڵی پەیوەست و ناوچەی قەدەغەکراو نابێت ببڕدرێن، جگە لە حاڵەتی تایبەت وەک کاتێک ناچاریت لە بەربەستێک تێپەڕیت.
• هێڵی ئاگادارکردنەوە واتە بڕین نەگونجاوە، زۆربەی جار لەبەر بینینی خراپ.
• نیشانەی زەردی کاتی لە پێش سپییەکانەوەن. هێڵی زەرد لە لێواردا واتە قەدەغەی وەستان (پەیوەست) یان قەدەغەی پارککردن (پچڕپچڕ).
• گڵۆپی زەرد واتە بوەستە، جگە لە کاتێک هێندە نزیکیت کە ناتوانیت بە سەلامەتی بوەستیت.
• ڕێنماییەکەی پۆلیس لە پێش گڵۆپ، نیشانەی هاتوچۆ و یاساکانی هاتوچۆوەیە.
• لە کاتی خۆیدا سگناڵ بدە، بەڵام هەمیشە بپشکنە کە مانۆڕەکە سەلامەتە. سگناڵ هیچ پێشینەیەک نادات.