محیط زیست و رانندگی کم‌مصرف

ترافیک خودروها هم بر اقلیم و هم بر هوایی که تنفس می‌کنیم اثر می‌گذارد. شما به‌عنوان راننده می‌توانید با شیوهٔ رانندگی، نگهداری از خودرو و برنامه‌ریزی سفرهایتان تفاوت بزرگی ایجاد کنید. رانندگی کم‌مصرف (sparsam körning) علاوه بر این اغلب رانندگی آرام‌تر و ایمن‌تری است و در هزینه‌ها هم صرفه‌جویی می‌کند.

رانندگی کم‌مصرف فقط یک توصیهٔ خوب نیست. شیوهٔ رانندگی برای مصرف کمتر سوخت بخشی از ارزیابی کلی‌ای است که بازرس ترافیک (trafikinspektör) در آزمون عملی انجام می‌دهد.

از اگزوز چه بیرون می‌آید؟

• دی‌اکسید کربن (CO₂) هنگام سوختن بنزین یا گازوئیل تولید می‌شود. این گاز بر اقلیم اثر می‌گذارد و مقدار آن مستقیماً به میزان سوختی که مصرف می‌کنید بستگی دارد.
• اکسیدهای نیتروژن (kväveoxider) و ذرات معلق (partiklar) کیفیت هوا را بدتر می‌کنند، به‌ویژه در مناطق شهری، و ممکن است باعث مشکلات تنفسی و سلامتی شوند.

انتشار آلاینده‌ها از ترافیک جاده‌ای به‌طور کلی با افزایش سرعت بیشتر می‌شود. به همین دلیل، سرعت کمتر در برخی خیابان‌ها می‌تواند غلظت آلاینده‌ها در هوا را کاهش دهد.

رانندگی کم‌مصرف – شیوهٔ رانندگی

Energimyndigheten (ادارهٔ انرژی سوئد) رانندگی کم‌مصرف را در چند توصیه خلاصه می‌کند:

با پیش‌بینی رانندگی کنید

دور را نگاه کنید و سعی کنید ترافیک را بخوانید. اگر می‌بینید چراغِ جلوتر قرمز می‌شود، می‌توانید به‌موقع پا را از روی گاز بردارید و خودرو را با حرکت آزاد جلو ببرید، به جای اینکه گاز بدهید و بعد ترمز کنید. هر توقف غیرضروری سوخت مصرف می‌کند، چون خودرو باید دوباره سرعت بگیرد.

زود دنده را بالا ببرید

زود دنده را بالا ببرید و تا جایی که موتور زیر فشار کار نکند، با بالاترین دندهٔ ممکن رانندگی کنید. دور موتور پایین یعنی مصرف کمتر. اگر خودرو گیربکس خودکار دارد این کار را خودش انجام می‌دهد، اما پای آرام روی گاز هم کمک می‌کند.

گاز دادن یکنواخت

از شتاب‌گیری‌های ناگهانی پرهیز کنید. فشار یکنواخت روی پدال گاز و سرعت یکنواخت سوخت کمتری مصرف می‌کند تا اینکه مدام سرعت را بالا و پایین ببرید.

ترمز موتوری

وقتی در حالی که خودرو در دنده است پا را از روی گاز برمی‌دارید، موتور خودرو را ترمز می‌کند. در بیشتر خودروهای امروزی هنگام ترمز موتوری تزریق سوخت قطع می‌شود، پس خودرو در این حالت کاملاً بدون مصرف سوخت حرکت می‌کند.

محدودیت‌های سرعت را رعایت کنید

مقاومت هوا با سرعت به‌شدت افزایش می‌یابد. Transportstyrelsen (ادارهٔ حمل‌ونقل سوئد) اعلام می‌کند که به ازای هر 10 km/h بالاتر از حدود 70 تا 75 km/h، مصرف سوخت 0,5 تا 1,0 دسی‌لیتر در هر 10 کیلومتر (mil) افزایش می‌یابد. پس رانندگی با 110 به جای 90 ممکن است 1 تا 2 دسی‌لیتر در هر 10 کیلومتر بیشتر مصرف داشته باشد، و زمانی که صرفه‌جویی می‌شود اندک است.

موتور را در جا روشن نگذارید

روشن ماندن موتور در جا (tomgång) سوخت مصرف می‌کند و آلاینده تولید می‌کند بی‌آنکه جایی بروید. وقتی مدت طولانی‌تری ایستاده‌اید، مثلاً وقتی منتظر کسی هستید، موتور را خاموش کنید.

از خودرو نگهداری کنید

فشار باد لاستیک

فشار باد خیلی کم مقاومت غلتشی را افزایش می‌دهد و در نتیجه سوخت بیشتری مصرف می‌شود. همچنین لاستیک‌ها را فرسوده می‌کند و ممکن است فرمان‌پذیری و پایداری خودرو را بدتر کند. Energimyndigheten توصیه می‌کند فشار باد لاستیک‌ها را دست‌کم هر دو بار سوخت‌گیری یک بار بررسی کنید.

باکس سقفی و باربند سقفی

باکس سقفی یا باربند سقفی، حتی وقتی خالی است، مقاومت هوا را افزایش می‌دهد. وقتی به آن‌ها نیاز ندارید، بازشان کنید.

وزن اضافی

به حرکت درآوردن خودروی سنگین انرژی بیشتری لازم دارد. صندوق عقب را از چیزهایی که لازم نیست همراهتان باشد خالی کنید.

روشن کردن موتور سرد و گرم‌کن موتور

موتور سرد پیش از گرم شدن سوخت بیشتری مصرف می‌کند و آلایندهٔ بیشتری تولید می‌کند. Energimyndigheten توصیه می‌کند در هوای سرد از گرم‌کن موتور (motorvärmare) استفاده کنید. روشن گذاشتن موتور در جا برای گرم کردن آن توصیه نمی‌شود. این کار سوخت مصرف می‌کند، و اگر آرام راه بیفتید موتور زودتر گرم می‌شود.

لاستیک میخ‌دار و کیفیت هوا

لاستیک‌های میخ‌دار (dubbdäck) سطح راه را می‌سایند و این سایش ذرات معلق در هوا ایجاد می‌کند. برای رعایت استاندارد کیفیت محیط زیست برای ذرات معلق، شهرداری‌ها از سال 2009 توانسته‌اند تردد با لاستیک میخ‌دار را در برخی خیابان‌ها ممنوع کنند. از سال 2011 این ممنوعیت می‌تواند شامل همهٔ راه‌های یک محدودهٔ مشخص شود. پس اگر در شهر با لاستیک میخ‌دار رانندگی می‌کنید، باید مراقب تابلوهای ممنوعیت لاستیک میخ‌دار باشید.

در بهار بیش از حد لازم با لاستیک میخ‌دار رانندگی نکنید. لاستیک‌های میخ‌دار از 1 اکتبر تا 15 آوریل مجازند، و بیرون از این دوره فقط اگر شرایط زمستانی راه حاکم باشد یا احتمال آن برود.

مناطق زیست‌محیطی

منطقهٔ زیست‌محیطی (miljözon) محدوده‌ای است که برخی وسایل نقلیه برای بهبود کیفیت هوا اجازهٔ تردد در آن را ندارند. شهرداری‌ها دربارهٔ مناطق زیست‌محیطی تصمیم می‌گیرند. سه کلاس وجود دارد:

• کلاس 1 شامل کامیون‌های سنگین و اتوبوس‌ها می‌شود.
• کلاس 2 شامل خودروهای سواری، اتوبوس‌های سبک و کامیون‌های سبک می‌شود. خودروهای بنزینی باید استاندارد Euro 5 یا Euro 6 و خودروهای دیزلی باید استاندارد Euro 6 را داشته باشند.
• کلاس 3 سخت‌ترین شرایط را دارد و هم شامل وسایل نقلیهٔ سبک و هم سنگین می‌شود. در آنجا فقط خودروهای برقی، خودروهای پیل سوختی و خودروهای گازسوز اجازهٔ تردد دارند، و خودروهای گازسوز باید الزامات آلایندگی Euro 6 (برای وسایل نقلیهٔ سنگین Euro VI) را داشته باشند. هیبریدهای شارژی (laddhybrid) سنگین که Euro VI را دارند نیز اجازهٔ تردد در آنجا را دارند، اما هیبریدهای شارژیِ سواری چنین اجازه‌ای ندارند.

شیوهٔ سفر را انتخاب و برنامه‌ریزی کنید

سفری که انجام نشود هیچ آلاینده‌ای ندارد. چند پرسش که می‌توانید از خودتان بپرسید:

• آیا پیاده رفتن، دوچرخه‌سواری یا استفاده از حمل‌ونقل عمومی به همان خوبی ممکن است؟
• آیا می‌توانید چند کار را در یک سفر انجام دهید؟
• آیا می‌توانید با دیگران هم‌سفر شوید؟

سفرهای کوتاه با موتور سرد به ازای هر کیلومتر بیشترین مصرف سوخت را دارند. درست همین سفرها هستند که اغلب می‌توان به شکل دیگری انجامشان داد.

به خاطر بسپارید

• رانندگی کم‌مصرف در آزمون عملی ارزیابی می‌شود.
• با پیش‌بینی رانندگی کنید، زود دنده را بالا ببرید، سرعت یکنواخت داشته باشید و از ترمز موتوری استفاده کنید.
• هر 10 km/h بالاتر از 70 تا 75 km/h مصرف را 0,5 تا 1,0 دسی‌لیتر در هر 10 کیلومتر (mil) افزایش می‌دهد.
• فشار باد لاستیک‌ها را دست‌کم هر دو بار سوخت‌گیری یک بار بررسی کنید و وقتی به باکس سقفی نیاز ندارید آن را بردارید.
• به جای گرم کردن موتور در حالت درجا، از گرم‌کن موتور استفاده کنید.
• در منطقهٔ زیست‌محیطی کلاس 2، خودروهای دیزلی Euro 6 و خودروهای بنزینی Euro 5 یا 6 لازم دارند. کلاس 3 فقط به خودروهای برقی، پیل سوختی و گازسوز اجازه می‌دهد.