تاریکی، لغزندگی، آب‌وهوا و تصادف‌ها

در سوئد بخش بزرگی از سال را در تاریکی، سرما و هوای خیس رانندگی می‌کنیم. این شرایط نیازهای متفاوتی با یک روز آفتابی تابستان دارد. این فصل دربارهٔ دیدن و دیده شدن، وضعیت سطح راه و حیوانات وحشی، و کارهایی است که اگر با این حال تصادفی رخ داد باید انجام دهید.

چراغ‌ها

وقتی در راه رانندگی می‌کنید، چراغ‌ها و چراغ‌های جلویی که برای خودرو الزامی‌اند باید روشن باشند (آیین‌نامهٔ راهنمایی و رانندگی، trafikförordningen 3 kap. 68 §). در روشنایی روز چراغ روز (varselljus) کافی است. در تاریکی، هنگام غروب، سپیده‌دم و در هوای بد باید نور پایین (halvljus) و چراغ‌های عقب روشن باشند. بسیاری از خودروها این چراغ‌ها را خودکار روشن می‌کنند، اما نه همه، پس خودتان بررسی کنید.

وسایل نقلیهٔ موتوری باید با نور پایین رانندگی کنند، مگر اینکه قواعد مربوط به نور بالا، چراغ مه‌شکن یا نور دیگری برقرار باشد (trafikförordningen 3 kap. 69 §).

نور بالا

وقتی نور پایین برای رانندگی ایمن با سرعتی که دارید کافی نیست، از نور بالا (helljus) استفاده کنید. در این حالت‌ها نباید از نور بالا استفاده کنید (trafikförordningen 3 kap. 70 §):

• وقتی راه به‌اندازهٔ کافی روشن است،
• وقتی آن‌قدر به وسیلهٔ نقلیهٔ روبه‌رو نزدیک هستید که ممکن است چشم راننده را خیره کنید،
• در فاصلهٔ کم پشت وسیلهٔ نقلیهٔ دیگر.

وقتی خودرویی از روبه‌رو می‌آید، به‌موقع نور را پایین بیاورید، و بلافاصله پس از عبور دوباره نور بالا را روشن کنید.

چراغ مه‌شکن

در مه و هنگام باران یا برف شدید می‌توانید به جای نور پایین از چراغ مه‌شکن (dimljus) استفاده کنید، اما نه هر دو با هم (trafikförordningen 3 kap. 71 §). چراغ مه‌شکن عقب (dimbakljus) را فقط می‌توانید در مه، بارش شدید یا دید کمِ مشابه روشن کنید (trafikförordningen 3 kap. 72 §). این چراغ بسیار پرنور است و ممکن است چشم رانندهٔ پشتی را خیره کند، پس وقتی دید بهتر شد خاموشش کنید.

تاریکی

در تاریکی فقط تا جایی را می‌بینید که نور چراغ‌های جلو می‌رسد. الزامِ توانایی توقف در مسافتی که می‌بینید همچنان برقرار است (trafikförordningen 3 kap. 14 §). نور پایین چندان دور نمی‌رسد و به گفتهٔ Trafikverket (ادارهٔ راه و ترابری سوئد) عابری با لباس تیره فقط از 20 تا 30 متری دیده می‌شود. این از مسافت توقف در 70 km/h کوتاه‌تر است.

اگر نور خودروی روبه‌رو چشمتان را خیره کرد:

• سرعت را کم کنید.
• به جای نگاه مستقیم به نور، به لبهٔ راستِ راه نگاه کنید.
• اگر نمی‌بینید، آمادهٔ توقف باشید.

چراغ‌های جلو و شیشه‌های کثیف دید را بسیار بدتر می‌کنند. در زمستان آن‌ها را مرتب تمیز کنید.

لغزندگی

یخ سیاه

یخ سیاه (svarthalka) که به آن «یخ ناگهانی» (blixthalka) هم می‌گویند، به‌ویژه فریبنده است چون اغلب دیده نمی‌شود. وقتی سطح راه در دماهای نزدیک به صفر سرد و مرطوب است، به‌ویژه در اواخر شب و اوایل صبح، ممکن است پدید آید. ممکن است دمای سطح راه زیر صفر باشد در حالی که هوا هنوز بالای صفر است. به گفتهٔ Trafikverket، پل‌ها، روگذرها، جاهای نزدیک به آب و قسمت‌های سایه‌دار به‌ویژه در معرض آن‌اند.

انواع دیگر لغزندگی

• لغزندگی ناشی از شبنم یخ‌زده (frosthalka) وقتی ایجاد می‌شود که رطوبت روی راهِ بدون برف یخ می‌زند، اغلب در سپیده‌دم پس از یک شب سرد و صاف.
• لغزندگی ناشی از یخ (ishalka) از باران فوق‌سرد یا بارانی که هنگام رسیدن به راهِ سرد یخ می‌زند پدید می‌آید.
• لغزندگی لکه‌ای (fläckvis halka) ممکن است وقتی آب حاصل از ذوب برف در شب یخ می‌زند ایجاد شود.
• لغزندگی ناشی از برف (snöhalka): حتی کمی برف می‌تواند راه را لغزنده کند.

رانندگی روی راه لغزنده

• سرعت را کم کنید و با وسیلهٔ نقلیهٔ جلویی فاصلهٔ بیشتری نگه دارید.
• نرم ترمز کنید، نرم گاز بدهید و نرم فرمان بدهید. حرکات ناگهانی باعث می‌شود لاستیک‌ها چسبندگی‌شان را از دست بدهند.
• انتظار داشته باشید که لغزندگی ناگهان پیش بیاید، مثلاً روی یک پل پس از یک قطعهٔ خشک.
• اگر خودرو ABS دارد، می‌توانید محکم ترمز کنید و هم‌زمان برای دور زدن یک مانع فرمان بدهید. وقتی پدال می‌لرزد، ترمز را رها نکنید.
• اگر لاستیک تابستانی دارید و راه زمستانی است: از خودرو استفاده نکنید.

از 1 دسامبر تا 31 مارس، هنگام شرایط زمستانی راه (vinterväglag)، لاستیک زمستانی الزامی است (trafikförordningen 4 kap. 18 a §). توضیح بیشتر دربارهٔ لاستیک‌ها در فصل خودرو آمده است.

باران و آکواپلنینگ

روی راه خیس، چسبندگی کمتر و مسافت توقف طولانی‌تر می‌شود. اگر در شیارهای جای چرخ آب جمع شده باشد، ممکن است لاستیک‌ها روی آب سُر بخورند. به این آکواپلنینگ (vattenplaning) می‌گویند و در این حالت نه می‌توانید فرمان بدهید و نه ترمز کنید. این خطر با سرعت و با لاستیک‌های فرسوده بیشتر می‌شود. اگر حس کردید فرمان سبک شده است: پا را با احتیاط از روی گاز بردارید و فرمان را صاف نگه دارید تا لاستیک‌ها دوباره چسبندگی پیدا کنند.

حیوانات وحشی

در تمام سال ممکن است با حیوانات وحشی و گوزن‌های شمالی (renar) روی راه روبه‌رو شوید، اما به گفتهٔ Trafikverket خطر در بهار، وقتی بچه‌های سال گذشته از مادر رانده می‌شوند، و در پاییز، وقتی گوزن‌ها (älgar) و حیوانات وحشی دیگر بیشتر جابه‌جا می‌شوند، بیشتر است. در سپیده‌دم و غروب به‌ویژه حواستان جمع باشد. اگر حیوانی دیدید، ممکن است حیوانات دیگری هم به دنبالش بیایند.

پس از تصادف با حیوانات وحشی

• با 112 تماس بگیرید و تصادف را گزارش کنید. حتی اگر مطمئن نیستید حیوان آسیب دیده است، این کار لازم است.
• مثلث خطر (varningstriangel) را بگذارید.
• جایی را که حیوان در آن ناپدید شد علامت بگذارید، اگر نوار علامت‌گذاری تصادف با حیوانات وحشی (viltolycksremsa) دارید با آن، تا شکارچیِ ردیاب بتواند آنجا را پیدا کند. حتی اگر حیوان مرده است، محل را علامت بگذارید.
• اگر با گراز وحشی، خرس، سیاه‌گوش یا گرگ برخورد کرده‌اید: پیش از توقف حدود 200 متر جلوتر بروید، محل را علامت بگذارید و فوراً با پلیس تماس بگیرید. این حیوانات ممکن است خطرناک باشند. به گفتهٔ شورای ملی تصادف با حیوانات وحشی (Nationella viltolycksrådet)، در این حالت نوار علامت‌گذاری حدود 100 متر دورتر از محل تصادف نصب می‌شود.
• هرگز خودتان دنبال حیوان زخمی نگردید. ممکن است رنج حیوان بیشتر شود. جست‌وجو را شکارچیانی همراه با سگ ردیاب انجام می‌دهند.

اگر خودرو از کار افتاد

اگر خودرو در راهی با محدودیت سرعتِ بیش از 50 km/h، در جایی که توقف مجاز نیست، از کار بیفتد، باید مثلث خطر را بگذارید (trafikförordningen 3 kap. 57 §). توصیهٔ Trafikverket هشدار بده، ترک کن، خبر بده (varna, lämna, larma) است: چراغ‌های هشدار (فلاشر) را روشن کنید و مثلث را دست‌کم 100 متر پشت خودرو بگذارید، از راه دور شوید و ترجیحاً پشت گاردریل بایستید، با امداد خودرو تماس بگیرید و اگر جان کسی در خطر است با 112.

هنگام تصادف رانندگی

وظایف شما

اگر در یک تصادف رانندگی دخیل بوده‌اید، چه تقصیر شما بوده و چه نبوده، باید در محل بمانید. باید در حد توانتان به مجروحان کمک کنید و در آنچه تصادف به‌طور معقول ایجاب می‌کند مشارکت کنید. اگر کسی که در تصادف دخیل بوده یا اموالش آسیب دیده درخواست کند، باید نام و نشانی خود را بدهید و بگویید چه اتفاقی افتاده است (trafikförordningen 2 kap. 8 §).

کسی که محل تصادف را ترک کند و به این ترتیب از وظایفش فرار کند، ممکن است به جرم فرار از محل تصادف (smitning) به جزای نقدی یا حداکثر شش ماه زندان، و در موارد شدید حداکثر یک سال زندان، محکوم شود (قانون مجازات برخی جرائم رانندگی، lagen om straff för vissa trafikbrott 5 §).

محل را ایمن کنید

1. در فاصلهٔ ایمن بایستید و چراغ‌های هشدار را روشن کنید.
2. مثلث خطر را طوری بگذارید که دیگران به‌موقع آگاه شوند.
3. با 112 تماس بگیرید. بگویید کجا هستید، چه اتفاقی افتاده و چند نفر مجروح شده‌اند.

کمک‌های اولیه به روش L-ABC

به این ترتیب عمل کنید؛ آنچه سریع‌تر از همه جان را تهدید می‌کند اول می‌آید:

• L – موقعیت خطرناک برای جان (Livsfarligt läge): آیا خطر تصادف‌های بیشتر، آتش‌سوزی یا ترافیک وجود دارد؟ مجروح را فقط در صورت ضرورت جابه‌جا کنید.
• A – راه هوایی (Andningsväg): مطمئن شوید راه‌های هوایی باز هستند.
• B – تنفس (Andning): آیا فرد به‌طور طبیعی نفس می‌کشد؟
• C – گردش خون و خونریزی (Cirkulation och blödning): خونریزی‌های شدید را متوقف کنید.

بیهوش است اما به‌طور طبیعی نفس می‌کشد: فرد را در وضعیت ریکاوری (stabilt sidoläge) قرار دهید و سرش را به عقب خم کنید تا راه‌های هوایی باز بمانند. تا رسیدن کمک کنارش بمانید.

بیهوش است و به‌طور طبیعی نفس نمی‌کشد: فوراً با 112 تماس بگیرید و فرض را بر ایست قلبی بگذارید. احیای قلبی‌ریوی (HLR) را با 30 فشار قفسهٔ سینه و 2 تنفس دهان‌به‌دهان پشت سر هم انجام دهید. اگر دستگاه شوک قلبی (hjärtstartare) در دسترس است، از آن استفاده کنید.

خونریزی شدید: با بازوهای صاف مستقیماً و محکم روی زخم فشار بیاورید و فشار را تا وقتی که کادر درمان از شما بخواهد رها کنید ادامه دهید. اشیایی را که در زخم فرو رفته‌اند بیرون نیاورید. بگذارید مجروح دراز بکشد و او را گرم نگه دارید.

به خاطر بسپارید

• نور پایین قاعدهٔ اصلی است. هنگام عبور از کنار خودروی روبه‌رو و پشت وسایل نقلیهٔ دیگر به‌موقع نور را پایین بیاورید.
• چراغ مه‌شکن عقب فقط در مه یا بارش شدید؛ وقتی دید بهتر شد خاموشش کنید.
• یخ سیاه دیده نمی‌شود. پل‌ها، قسمت‌های سایه‌دار و جاهای نزدیک به آب زودتر از همه یخ می‌زنند.
• در سپیده‌دم و غروب به‌ویژه مراقب حیوانات وحشی باشید. پس از تصادف با حیوانات وحشی همیشه با 112 تماس بگیرید.
• اگر در تصادفی دخیل بوده‌اید، باید بمانید، کمک کنید و نام و نشانی خود را بدهید.
• کمک‌های اولیه: L-ABC. اگر فرد نفس می‌کشد وضعیت ریکاوری، اگر نه احیای قلبی‌ریوی 30:2.