Waddada xawaaraha sare, waddada miyiga iyo isgoyska tareenka

Markaad magaalada ka baxdo, wadistu way isbeddeshaa. Xawaaruhu wuu sarreeyaa, masaafooyinku way dheeraadaan, xaalado cusubna way soo baxaan: meelaha la galo, dhinaca waddada (garabka), duurjoogta iyo isgoysyada tareenka. Cutubkan waxaan ku eegaynaa xeerarka halkaas khuseeya.

Waddada xawaaraha sare

Waddada xawaaraha sare (motorväg) waxaa loo dhisay taraafiko degdeg ah. Qaybaha gaadiidku maraan (körbanor) waa kala soocan yihiin, ma jiraan isgoysyo isku heer ah, gaadiidkuna waxay ku galaan oo ka baxaan meelaha la galo iyo kuwa laga baxo. Taasi waxay dalbanaysaa in qof walba raaco xeerarka gaarka ah ee halkaas khuseeya.

Yaa halkaas ku wadi kara?

Waddada xawaaraha sare waxaa ku socon kara oo keliya gaadiid-matoor (motorfordon), gaari-jiid leh ama aan lahayn, oo keliya kuwa loo dhisay oo loo oggol yahay inay ku socdaan ugu yaraan 40 km/h. Mootooyinka yaryar (moped) heerka I halkaas kuma socon karaan (xeer-nidaamiyaha taraafikada – trafikförordningen 9 kap. 1 §). Waxaad geli kartaa waddada xawaaraha sare oo keliya bilowgeeda ama meel la galo (påfart), waxaadna ka bixi kartaa oo keliya meel laga baxo (avfart) ama meesha ay ku dhammaato. Lugeeyayaasha, baaskiil-wadayaasha iyo darawallada mootada yar heerka II sidaas darteed ma laha meel waddada xawaaraha sare.

Waxa mamnuuca ka ah waddada xawaaraha sare

• Joojinta iyo baarkin dhigidda, marka laga reebo meelaha looxa ku muujiyey inay yihiin goob baarkin ama goob nasasho (trafikförordningen 9 kap. 1 §).
• Wareejinta iyo dib u socodka (trafikförordningen 9 kap. 1 §). Haddii aad seegtay meesha laga baxo, u sii soco tan xigta.

Xawaaraha

Xawaaraha ugu sarreeya ee la oggol yahay waddada xawaaraha sare waa 110 km/h, haddii aan wax kale loox lagu muujin (trafikförordningen 9 kap. 1 §). Qaybaha qaarkood xadka waxaa loox lagu muujiyey 120 km/h, qaarna ka hooseeya. Gaari-jiid waxaa khuseeya xawaarayaal ka hooseeya, eeg cutubka xawaaraha.

Gelitaanka

Meesha la galo inta badan waxay ku dhammaataa haadka dardargelinta (accelerationsfält). Halkaas waa inaad xawaaraha la jaanqaadsiisaa gaadiidka haadka aad gelayso, oo aad ka baxdaa haadka dardargelinta sida ugu dhakhsaha badan ee ay dhici karto iyadoon khatar ama caqabad aan loo baahnayn jirin (trafikförordningen 3 kap. 23 §).

• Goor hore fiiri muraayadda iyo garabka dushiisa.
• Siganaal sii oo kordhi xawaaraha. In aad 60 km/h ku gasho hortooda gaadiid 110 km/h ku socda waa khatar.
• Raadi meel bannaan oo si jilicsan u gal.

Haddii aysan jirin haadka dardargelinta, waxaad waajib ku leedahay inaad jid siiso gaadiidka waddada xawaaraha sare, haddii aadan gelin adigoon beddelin haadka (trafikförordningen 3 kap. 21 §).

Gaadiidka waddada xawaaraha sare ku jira sidoo kale waxay leeyihiin mas'uuliyad. Darawalka dareema in qof doonayo inuu galo haadkiisa waa inuu waafajiyaa xawaaraha si ay ugu fududaato kan kale inuu galo (trafikförordningen 3 kap. 43 §). In loo wareego haadka bidix marka ay suurtagal tahay waa hab wanaagsan oo wax lagu fududeeyo, laakiin ma aha qasab.

Ka bixitaanka

Waqti ku filan gal haadka midig oo isticmaal haadka hoos-u-dhigista (retardationsfält) si aad hoos ugu dhigto xawaaraha, ee ha isticmaalin haadadka waddada xawaaraha sare (trafikförordningen 3 kap. 23 §). Hubi xawaare-cabbiraha kadib meesha laga baxo. Kadib muddo dheer oo xawaare sare ah, 70 km/h inta badan waxay u muuqataa mid ka gaabis badan sida ay tahay.

Ku sii jir midigta

Ku soco haadka midig oo isticmaal haadka bidix ka-dhaafidda (trafikförordningen 3 kap. 7 §). Gaadiidka ku sii jira haadka bidix waxay dadka kale ku qasbaan inay midigta ka dhaafaan ama aad ugu dhowaadaan.

Marka waddada xawaaraha sare dhammaato

Calaamadda "Dhammaadka waddada xawaaraha sare" (motorväg upphör) waxay muujinaysaa in xeerarka gaarka ah ee waddada xawaaraha sare ay joogsanayaan. Intaas kadib waxaa iman kara isgoysyo, baaskiil-wadayaal iyo xadad xawaare oo hooseeya. Waqti ku filan hoos u dhig xawaaraha.

Waddada gaadiidka matoorka

Waddada gaadiidka matoorka (motortrafikled) waxay leedahay calaamad u gaar ah, waxayna u eg tahay waddada xawaaraha sare, laakiin heerkeedu inta badan wuu ka hooseeyaa. Xeerarka ku saabsan cidda halkaas ku wadi karta, mamnuucidda joogsiga, baarkin dhigidda, wareejinta iyo dib u socodka waxay qaybaha khuseeya ku khuseeyaan waddada gaadiidka matoorka sidoo kale (trafikförordningen 9 kap. 2 §). Xadka xawaaraha waxaa lagu muujiyaa looxyada.

Waddada miyiga

Dibadda aagga dhismayaashu ku badan yihiin (tättbebyggt område), xawaaraha aasaasiga ahi (bashastighet) waa 70 km/h haddii aan wax kale loox lagu muujin (trafikförordningen 3 kap. 17 §). Waddooyin badan oo miyiga ah waxay leeyihiin xadad loox ku qoran oo ka sarreeya, laakiin xusuuso in qalloocyada, buuraha korkooda, qaybaha cidhiidhiga ah iyo dhinac waddo oo liita ay u baahan karaan xawaare ka hooseeya inta looxu oggol yahay (trafikförordningen 3 kap. 14 §).

Dhinaca waddada (garabka)

Dhinaca waddada (vägren) waxaa isticmaala baaskiil-wadayaasha, darawallada mootada yar heerka I iyo gaadiidka gaabiska ah. Waxaad dhinaca waddada si ku-meel-gaar ah u isticmaali kartaa si aad u siiso gaadiid ka dhakhso badan inay ku dhaafaan (trafikförordningen 3 kap. 12 §). Markaas ka feejignow baaskiil-wadayaasha iyo lugeeyayaasha halkaas joogi kara, gaar ahaan mugdiga.

Ka joogso meel ka baxsan qaybta gaadiidku maraan

Dibadda aagga dhismayaashu ku badan yihiin, waa inaad joojisaa ama baarkin dhigtaa meel ka baxsan qaybta gaadiidku maraan haddii ay suurtagal tahay. Gaari ku taagan qaybta gaadiidku maraan meel xawaare sare ah way adkaan kartaa in waqtigiisa la arko.

Haddii gaarigu ku istaago waddo degdeg ah

Trafikverket (Maamulka Gaadiidka Iswiidhan) wuxuu ku soo koobaa saddex eray: dig, ka bax, wac (varna, lämna, larma).

1. Dig: shid nalalka digniinta (varningsblinkers). Dhig saddex-xagalka digniinta (varningstriangel) ugu yaraan 100 mitir gaariga gadaashiisa, wax ka badanna way fiican tahay. Saddex-xagalka waa in la dhigaa meesha xadka xawaarahu ka sarreeyo 50 km/h oo aan joojintu la oggolayn (trafikförordningen 3 kap. 57 §).
2. Ka bax: waddada ka fog, gaar ahaan xayndaabka dibaddiisa haddii uu jiro. Badbaado ma aha inaad gaariga ku sii fadhido.
3. Wac: wac adeegga gaari-jiidista (bärgare). Haddii ay jirto khatar nafeed, mar walba wac 112.

Isgoyska tareenka

Shil tareen la galo ku dhowaad mar walba waa culus yahay. Tareenku ma leexan karo, wuxuuna u baahan yahay masaafo aad u dheer si uu u istaago. Sidaas darteed mar walba waa inaad jidka si buuxda ugu bannaysaa tareennada, iyo taraamyada haddii aysan calaamad waddo siinin taraamka waajibka jid-siinta (trafikförordningen 2 kap. 5 §).

Calaamadaha

• Calaamadda digniinta ee isgoyska tareenka oo xannibaad leh iyo aan xannibaad lahayn waxaa la dhigaa ka hor isgoyska.
• Calaamadda iskutallaabta (kryssmärke) waxay taagan tahay isla ka hor isgoyska laftiisa. Waxay muujinaysaa isgoys jidka tareenka ama jidka taraamka, hal jid ama ka badan (xeer-nidaamiyaha calaamadaha waddada – vägmärkesförordningen 2 kap. 5 §).

Xeerarka isgoyska

Qofka ka gudbaya jidka tareenka ama jidka taraamka waa inuu ahaadaa mid si gaar ah u taxaddaraya. Waa inaad waafajisaa xawaaraha si aad u istaagi karto ka hor isgoyska kadibna aad u dhaafto iyadoon dib-u-dhac aan loo baahnayn jirin (trafikförordningen 2 kap. 7 §).

Uma oggolid inaad gasho isgoyska haddii (trafikförordningen 2 kap. 7 §):

• tareen ama taraam uu soo dhowaanayo,
• nalka iftiinku cas yahay ama calaamadda codku dhawaaqayso,
• xannibaadaha (bommar) la dejiyey ama ay ku jiraan in la dejiyo ama kor loo qaado,
• ay jirto khatar ah inaad isgoyska dhexdiisa ku istaagto, tusaale ahaan saf darteed.

Haddii aan laguu oggolayn inaad gasho, waa inaad ku istaagtaa masaafo badbaado leh, ka hor nalalka iyo xannibaadaha (trafikförordningen 2 kap. 7 §).

Xeerar kale oo ku saabsan isgoyska

• Kuma joojin kartid kumana baarkin dhigi kartid isgoyska tareenka (trafikförordningen 3 kap. 47 §).
• Baarkin ma dhigi kartid 30 mitir gudahood laga bilaabo isgoyska tareenka (plankorsning) (trafikförordningen 3 kap. 55 §).
• Ma dhaafi kartid isla ka hor ama gudaha isgoyska tareenka, marka laga reebo marka uu leeyahay xannibaado ama nalal taraafiko (trafikförordningen 3 kap. 39 §).

Haddii aad ku xayirmato jidka tareenka

Haddii gaarigu ku istaago jidka tareenka: isla markiiba ka bax gaariga adigoo wata dhammaan rakaabka oo ka fog jidka tareenka. Kadib wac 112. Ha isku dayin inaad gaariga badbaadiso haddii tareen uu soo socon karo.

Ka fikir

• Weligaa ha ku kalsoonaan in jidku bannaan yahay sababtoo ah aadan waxba maqlin. Tareennada casriga ahi waa aamusan yihiin oo dhakhso badan yihiin.
• Haddii tareen hadda dhaafay, mid kale ayaa ka iman kara dhinaca kale. Sug ilaa nalalku ka damaan oo xannibaaduhu gabi ahaanba kor u kacaan.
• Hoos u dhig xawaaraha oo labada dhinacba fiiri xitaa isgoysyada aan lahayn xannibaado iyo nalal.

Xusuuso

• Waddada xawaaraha sare kuma joojin kartid (marka laga reebo goobta nasashada), kuma wareejin kartid, dib ugumana socon kartid.
• Isticmaal haadka dardargelinta si aad u gaarto xawaaraha taraafikada, haadka hoos-u-dhigistana si aad bareegga u qabato.
• Haddii gaarigu ku istaago waddo degdeg ah: dig, ka bax, wac. Saddex-xagalka ugu yaraan 100 mitir gadaal.
• Isgoyska tareenka waa inaad istaagi kartaa ka hor isgoyska kadibna aad dhaafto adigoon dib u dhicin.
• Weligaa ha gelin marka nalku cas yahay, calaamad cod jirto, xannibaado la dejiyey ama ay jirto khatar ah inaad jidka tareenka ku istaagto.
• Baarkin ma jiro 30 mitir gudahood isgoyska tareenka, ka-dhaafidna ma jirto ka hor isgoys aan xannibaad ama nal lahayn.